6-ksylidyna
6-Ksylidyna (2,3-dimetyloanilina) to organiczny związek chemiczny z grupy amin aromatycznych. W medycynie i farmakologii związek ten ma znaczenie jako prekursor w syntezie niektórych leków, szczególnie miejscowych środków znieczulających z grupy amidów, takich jak lidokaina.
Z punktu widzenia toksykologicznego 6-ksylidyna może wykazywać działanie drażniące na błony śluzowe, skórę oraz drogi oddechowe. Długotrwała ekspozycja może prowadzić do methemoglobinemii – stanu, w którym żelazo w hemoglobinie zostaje utlenione, co upośledza zdolność transportu tlenu przez krew. Objawami methemoglobinemii są sinica, zawroty głowy, zmęczenie, a w cięższych przypadkach – zaburzenia świadomości.
W diagnostyce laboratoryjnej obecność 6-ksylidyny w moczu może być wskaźnikiem ekspozycji na niektóre rozpuszczalniki przemysłowe lub leki zawierające tę strukturę. Monitorowanie poziomu tego związku i jego metabolitów jest istotne w medycynie pracy oraz toksykologii klinicznej, szczególnie u osób zawodowo narażonych na kontakt z tą substancją.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Instillido 20 mg/ml
Produkt leczniczy Instillido zawierający lidokainy chlorowodorek (20 mg/ml) wykazuje toksyczność głównie na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Działania niepożądane są dawkozależne i odwracalne po zmniejszeniu ekspozycji. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności lidokainy, jednak metabolit 2,6-ksylidyna wykazuje potencjał genotoksyczny in vitro i in vivo oraz rakotwórczy w badaniach na szczurach, gdzie indukowała guzy w nosie, tkance podskórnej i wątrobie. Ryzyko kliniczne związane z tym metabolitem przy miejscowym, okresowym stosowaniu Instillido jest prawdopodobnie minimalne.
6-ksylidyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, chlorowodorek lidokainy, dawka progowa, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, lek miejscowo znieczulający, nowotwór wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aesculan (62,5 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Aesculan w postaci maści doodbytniczej zawiera wyciąg suchy z kory kasztanowca (62,5 mg/g) oraz chlorowodorek lidokainy jednowodny (5 mg/g). Pomimo braku kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa całego preparatu, jego stosowanie w praktyce klinicznej od 1965 roku dostarcza ponad 55 lat doświadczenia klinicznego. Nie są dostępne badania oceniające toksyczność reprodukcyjną, genotoksyczność ani karcynogenność wyciągu z kory kasztanowca. W przypadku lidokainy, choć sam lek nie wykazuje działania mutagennego, metabolit 2,6-ksylidyna wykazał mutagenność in vitro w wysokich, toksycznych stężeniach oraz indukował nowotwory w modelu szczurzym przy długotrwałej, prenatalnej i postnatalnej ekspozycji na bardzo wysokie dawki.
6-ksylidyna, badanie in vitro, chlorowodorek lidokainy, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja przezłożyskowa, ekspozycja systemowa, kora kasztanowca, małżowina nosowa sitowa, maść doodbytnicza, nowotwór jamy nosowej, środek miejscowo znieczulający, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z kory kasztanowca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidocaini hydrochloridum Noridem 10 mg/ml
Analiza danych nieklinicznych dotyczących lidokainy chlorowodorku, obejmująca badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, karcinogenności oraz wpływu na rozwój potomstwa, nie wykazała istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu leku zgodnie z zaleceniami. Ostra toksyczność lidokainy manifestuje się głównie zaburzeniami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), z objawami toksyczności pojawiającymi się przy stężeniach 5-10 mcg/l u ludzi, co może prowadzić do drgawek i zgonu. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności samej lidokainy, jednak metabolit 2,6-ksylidyna wykazał działanie mutagenne in vitro przy wysokich, toksycznych dawkach. W modelu szczurzym, długotrwała ekspozycja na 2,6-ksylidynę indukowała powstawanie łagodnych i złośliwych guzów w obrębie jamy nosowej, co rodzi potencjalne, choć mało prawdopodobne ryzyko karcinogenne u ludzi przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek lidokainy.
6-ksylidyna, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, lidokainy chlorowodorek, objawy sercowo-naczyniowe, ośrodkowy układ nerwowy, ryzyko karcinogenne, toksyczność podania wielokrotnego, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia neurologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidoposterin 50 mg/g
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lidokainy (produkt leczniczy Lidoposterin) wykazały brak toksycznych efektów u ludzi przy wielokrotnym stosowaniu w dawkach terapeutycznych na skórę i błonę śluzową okolicy odbytu. Częstość reakcji alergicznych jest niska, jednak długotrwałe stosowanie dużych dawek, zwłaszcza u dzieci, może prowadzić do działań niepożądanych opisanych w charakterystyce produktu. W badaniach na gryzoniach przy pozajelitowym podawaniu dużych dawek obserwowano objawy takie jak hiperwentylacja, hipotensja, arytmie, osłabienie mięśniowe, mioza, a w ciężkich przypadkach drgawki, wymioty, hipotermia, śpiączka i depresja oddechowa. Nie przeprowadzono kompleksowych badań toksykologicznych dotyczących wpływu na reprodukcję.
6-ksylidyna, arytmia, badanie toksykologiczne, depresja oddechowa, drgawki, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja przezłożyskowa, hiperwentylacja, hipotensja, hipotermia, hipotonia mięśniowa, lidokaina, małżowina nosowa, mioza, reakcja alergiczna, śpiączka, toksyczność reprodukcyjna, wymioty - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lignocain 2% 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lidokainy chlorowodorku wykazały brak bezpośredniego działania mutagennego samej substancji czynnej, jednak jej metabolit 2,6-ksylidyna, stosowany w dużych, prawie toksycznych dawkach, wykazuje potencjał mutagenny in vitro. Długoterminowe badania na szczurach ujawniły rozwój łagodnych i złośliwych guzów w obrębie jamy nosowej po 2-letniej ekspozycji na wysokie dawki 2,6-ksylidyny, co wskazuje na możliwe ryzyko rakotwórczości u ludzi przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek lidokainy. W związku z tym zaleca się ograniczenie stosowania lidokainy do najkrótszego możliwego czasu i unikanie długotrwałej terapii wysokimi dawkami.
6-ksylidyna, badania przedkliniczne, badanie rakotwórczości, drgawki płodowe, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja prenatalna, guzy łagodne i złośliwe, jama nosowa, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przepływ krwi maciczny, rozwój behawioralny, teratogenność, test mutagenności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Milgamma N (50 mg + 50 mg + 0,5 mg)/ml
Milgamma N, zawierający tiaminę chlorowodorek (50 mg/ml), pirydoksynę chlorowodorek (50 mg/ml) oraz cyjanokobalaminę (0,5 mg/ml), charakteryzuje się niską toksycznością i dobrym profilem tolerancji. Badania toksykologiczne wykazały, że doustne podawanie pirydoksyny w dawkach 150-200 mg/kg mc./dobę przez 100-107 dni u psów powodowało neurotoksyczne objawy, takie jak ataksja, osłabienie mięśniowe, zaburzenia równowagi oraz zmiany degeneracyjne aksonów i osłonek mielinowych. Tiamina nie wykazywała działania mutagennego w teście Amesa, a także nie stwierdzono jej potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego. Cyjanokobalamina nie posiada jednoznacznych danych dotyczących mutagenności, choć istnieją niepewne dowody na jej możliwe właściwości promujące rozwój nowotworów u ludzi. Lidokaina, substancja pomocnicza, może metabolizować się do 2,6-ksylidyny, która w badaniach in vitro wykazywała efekt mutagenny w wysokich stężeniach, a w badaniach na szczurach indukowała nowotwory jamy nosowej przy długotrwałej ekspozycji wysokimi dawkami.
6-ksylidyna, ataksja, badanie farmakologiczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chlorowodorek pirydoksyny, chlorowodorek tiaminy, cyjanokobalamina, działanie mutagenne, efekt mutagenny, hamowanie wytwarzania mleka, lidokaina, nowotwór łagodny, nowotwór złośliwy, osłabienie mięśniowe, osłonka mielinowa, pirydoksyna chlorowodorek, płodność męska, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, Salmonella typhimurium, test Amesa, tiamina chlorowodorek, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność subchroniczna, transport przez łożysko, upośledzenie spermatogenezy, witamina B1, witamina B12, witamina B6, występowanie nowotworów, zaburzenie równowagi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bexon (50 mg + 50 mg + 0,5 mg)/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Bexon, zawierającego witaminy B1 (tiaminę), B6 (pirydoksynę) i B12 (cyjanokobalaminę), wykazały różnorodne profile bezpieczeństwa poszczególnych składników. Witamina B1 w bardzo dużych dawkach indukowała bradykardię oraz zaburzenia funkcji autonomicznych i nerwowo-mięśniowych. Pirydoksyna podawana doustnie w dawkach 150-200 mg/kg/dobę przez około 100 dni u psów wywoływała objawy neurotoksyczne, takie jak ataksja, osłabienie mięśni, zaburzenia równowagi oraz zmiany zwyrodnieniowe aksonów i osłonek mielinowych. Witamina B12 podawana dożylnie szczurom w dawkach do 100 mg/kg trzy razy w tygodniu przez 26 tygodni nie wykazała klinicznych objawów toksyczności, choć brak oceny makroskopowej i histopatologicznej narządów ogranicza interpretację tych wyników. Żaden ze składników nie wykazał działania genotoksycznego, jednak brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego witamin B1, B6 i B12 w badaniach długoterminowych na zwierzętach. Lidokaina, jako składnik pomocniczy, nie wykazuje genotoksyczności, natomiast jej metabolit 2,6-ksylidyna wykazuje działanie genotoksyczne in vitro oraz rakotwórcze u szczurów, jednak ekspozycja kliniczna jest ponad 161 tys. razy niższa niż dawki powodujące nowotwory w badaniach przedklinicznych.
6-ksylidyna, ataksja, badanie histopatologiczne, bradykardia, cyjanokobalamina, drgawki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, guz, lidokaina, ocena makroskopowa, osłabienie mięśniowe, pirydoksyna, płodność męska, płytka nerwowo-mięśniowa, rozwój płodu, spermatogeneza, tiamina, uszkodzenie osłonki mielinowej, witamina B1, witamina B12, witamina B6, zaburzenia równowagi - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidocaine 2% Fresenius Kabi 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lidokainy wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików podczas organogenezy, choć u królików stwierdzono embriotoksyczność przy dawkach toksycznych dla matki. U szczurów ekspozycja na toksyczne dawki lidokainy w późnej ciąży i laktacji skutkowała skróconym czasem przeżycia potomstwa. Badania genotoksyczności nie potwierdziły uszkodzeń DNA przez lidokainę, natomiast jej metabolit 2,6-ksylidyna wykazał potencjał genotoksyczny in vitro. W zakresie rakotwórczości, bezpośrednie badania lidokainy nie były prowadzone, ale 2,6-ksylidyna indukowała nowotwory w nozdrzach, tkance podskórnej i wątrobie szczurów narażonych od życia płodowego do końca życia. Znaczenie tych wyników dla krótkotrwałego stosowania lidokainy u ludzi pozostaje niejasne i wymaga ostrożnej interpretacji.
6-dimetyloanilina, 6-ksylidyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, farmakokinetyka, laktacja, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, roztwór do wstrzykiwań, stosowanie krótkoterminowe, tkanka podskórna, toksyczność reprodukcyjna, wątroba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidocaini hydrochloridum Noridem 20 mg/ml
Dane niekliniczne dotyczące lidokainy chlorowodorku wskazują, że ostra toksyczność leku manifestuje się głównie objawami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), w tym drgawkami, które mogą prowadzić do śmierci. U ludzi toksyczne stężenia lidokainy wynoszą 5–10 mcg/l, przy których obserwuje się objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i OUN. Badania mutagenności nie wykazały działania mutagennego samej lidokainy, jednak jej metabolit 2,6-ksylidyna wykazuje potencjał mutagenny w wysokich, toksycznych dawkach in vitro. W badaniach na szczurach wykazano również rakotwórczy potencjał 2,6-ksylidyny, objawiający się powstawaniem guzów jamy nosowej, co jednak nie przekłada się na ryzyko u ludzi przy krótkotrwałym stosowaniu leku zgodnie z zaleceniami.