Właściwości farmakokinetyczne
Rapydan 70 mg + 70 mg

Plaster leczniczy Rapydan zawiera 70 mg lidokainy i 70 mg tetrakainy, a jego farmakokinetyka po aplikacji na skórę jest zależna od dawki, czasu aplikacji, grubości i stanu skóry. Maksymalne stężenia lidokainy w osoczu po jednoczesnym zastosowaniu 2-4 plastrów przez 60 minut nie przekraczają 9 ng/ml, a tetrakainy pozostają poniżej granicy oceny ilościowej. Sekwencyjne stosowanie 4 plastrów (każdy przez 30 minut w odstępach 60-minutowych) powoduje wzrost Cmax lidokainy do 12 ng/ml, bez istotnego wzrostu tetrakainy. Plaster zawiera składnik uwalniający ciepło do 40°C, który nie wpływa na szybkość ani stopień wchłaniania substancji czynnych. Lidokaina wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~75%) i jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP1A2 i CYP3A4 do aktywnego MEGX oraz mniej aktywnego GX, z wydalaniem metabolitów głównie przez nerki (>98%). Tetrakaina ulega szybkiemu rozkładowi przez esterazy osoczowe, a jej metabolity nie mają określonej aktywności farmakologicznej. Okres półtrwania lidokainy po dożylnym podaniu wynosi około 1,8 godziny, a klirens około 8-10 ml/min/kg; parametry farmakokinetyczne tetrakainy nie są dokładnie znane ze względu na jej szybki rozkład.

Właściwości farmakokinetyczne leku Rapydan

Właściwości farmakokinetyczne plastra leczniczego Rapydan (70 mg lidokainy + 70 mg tetrakainy) obejmują szereg procesów, które wpływają na działanie leku po aplikacji na skórę. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych parametrów farmakokinetycznych z uwzględnieniem specyfiki działania obu substancji czynnych.1

Wchłanianie

Ekspozycja układowa na lidokainę i tetrakainę zawarte w plastrze Rapydan zależy od kilku kluczowych czynników, takich jak dawka, czas aplikacji plastra, grubość skóry (która różni się w zależności od części ciała) oraz ogólny stan skóry. Badania farmakokinetyczne wykazały, że jednoczesne zastosowanie dwóch lub czterech plastrów leczniczych Rapydan przez okres 60 minut prowadzi do osiągnięcia maksymalnego stężenia lidokainy w osoczu poniżej 9 ng/ml, natomiast stężenia tetrakainy w osoczu znajdują się poniżej granicy oceny ilościowej u wszystkich badanych pacjentów (n = 22).2

W przypadku sekwencyjnego umieszczania czterech plastrów leczniczych Rapydan w odstępach 60-minutowych, każdy na 30 minut, maksymalne stężenia lidokainy w osoczu nie przekraczały 12 ng/ml, a stężenia tetrakainy pozostawały poniżej granicy oceny ilościowej u dorosłych pacjentów (n = 11).3

Plaster leczniczy Rapydan zawiera specjalny składnik uwalniający ciepło, który może osiągać maksymalną temperaturę do 40°C, przy średniej temperaturze wynoszącej 26-34°C. Istotne jest to, że badania farmakokinetyczne nie wykazały dowodów na zwiększone lub szybsze wchłanianie substancji czynnych w wyniku działania tego składnika uwalniającego ciepło.4

Dystrybucja

Po dożylnym podaniu lidokainy zdrowym ochotnikom ustalono, że objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi około 0,8 do 1,3 l/kg. Lidokaina charakteryzuje się umiarkowanym wiązaniem z białkami osocza – około 75% substancji wiąże się z białkami osocza, głównie z kwaśną alfa-1-glikoproteiną.5

W przypadku tetrakainy nie określono objętości dystrybucji ani stopnia wiązania z białkami ze względu na jej szybką hydrolizę w osoczu, co utrudnia dokładne pomiary tych parametrów.6

Metabolizm i eliminacja

Lidokaina jest eliminowana głównie w drodze metabolizmu wątrobowego. Przekształcanie lidokainy do monoetyloglicynoksylidydu (MEGX) i dalej do glicynoksylidydu (GX) pośredniczą głównie enzymy CYP1A2 i w mniejszym stopniu CYP3A4. MEGX podlega następnie metabolizmowi do 2,6-ksylidyny, która jest dalej przekształcana przez enzym CYP2A6 do 4-hydroksy-2,6-ksylidyny. Ten ostatni związek stanowi główny metabolit wydalany z moczem (80%) i jest wydalany w postaci sprzężonej.7

Warto zauważyć, że MEGX posiada aktywność farmakologiczną podobną do lidokainy, podczas gdy metabolit GX wykazuje mniejszą aktywność farmakologiczną.8

Tetrakaina ulega szybkiej hydrolizie w wyniku działania esteraz obecnych w osoczu. Głównymi metabolitami tetrakainy są kwas paraaminobenzoesowy i dietyloaminoetanol, których aktywność farmakologiczna nie została dokładnie określona.9

Nie jest znany dokładny stopień, w jakim lidokaina i tetrakaina są metabolizowane bezpośrednio w skórze po aplikacji plastra.10

Lidokaina i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki. Ponad 98% wchłoniętej dawki lidokainy jest wydalane z moczem w postaci metabolitów lub w stanie niezmienionym. U dorosłych mniej niż 10% lidokainy jest wydalane w postaci niezmienionej, natomiast u noworodków odsetek ten jest wyższy i wynosi około 20%. Klirens ogólnoustrojowy lidokainy wynosi około 8-10 ml/min na kg masy ciała.11

Okres półtrwania w fazie eliminacji lidokainy z osocza po podaniu dożylnym wynosi około 1,8 godziny. W przypadku tetrakainy okres półtrwania i klirens nie zostały ustalone u ludzi ze względu na szybką hydrolizę tej substancji w osoczu.12

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Dzieci

Dane farmakokinetyczne dotyczące stosowania plastra Rapydan u dzieci są ograniczone, szczególnie w grupie dzieci poniżej 3 roku życia. W jedynym przeprowadzonym dotychczas badaniu obejmującym dzieci, tylko dziewięcioro dzieci w wieku poniżej 3 lat otrzymało Rapydan. Z tej grupy zaledwie czworo ukończyło pełne pobranie próbek do badań farmakokinetycznych, a od jednego dziecka nie pobrano żadnych próbek.13

Nie można wykluczyć ryzyka wyższej ekspozycji układowej u dzieci w wieku poniżej 3 lat. Dostępne dane farmakokinetyczne wskazują, że ekspozycja na lidokainę (mierzona jako AUC i Cmax) jest odwrotnie proporcjonalna do wieku, co oznacza, że młodsze dzieci mogą być narażone na wyższe stężenia substancji czynnej.14

Warto zauważyć, że toksyczność lidokainy można obserwować przy stężeniach we krwi przekraczających 5000 ng/ml, natomiast działanie przeciwarytmiczne pojawia się już przy stężeniach od 1000 ng/ml.15

Parametr Od 4 miesięcy do 2 lat Od 3 do 6 lat Od 7 do 12 lat
1 plaster 2 plastry 1 plaster 2 plastry 1 plaster 2 plastry
Cmax (ng/ml) lidokainy średnie (zakres) 14,3 (6,6 – 22,1)
n: 2
141 (4,6 – 331)
n: 6
13,4 (2,0 – 63,3)
n: 7
16,8 (5,0 – 33,8)
n: 7
4,7 (0 – 12,3)
n: 9
2,1 (0 – 4,9)
n: 5
Cmax (ng/ml) tetrakainy średnie (zakres) <0,9
n: 2
0,2 (0 – 1,33)
n: 6
0,7 (0 – 3,97)
n: 7
<0,9
n: 7
7,2 (0 – 64,9)
n: 9
<0,9
n: 6

Ze względu na ograniczoną liczbę pacjentów pediatrycznych uczestniczących w badaniach, nie można wyciągnąć jednoznacznych wniosków dotyczących bezpieczeństwa stosowania plastra Rapydan u dzieci poniżej 3 roku życia na podstawie dostępnych danych farmakokinetycznych.16

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat, n = 12), po jednoczesnym umieszczeniu dwóch plastrów leczniczych Rapydan na 60 minut, maksymalne stężenie lidokainy w osoczu wyniosło 6 ng/ml, natomiast stężenie tetrakainy było niewykrywalne (<0,9 ng/ml).65 lat, n = 12) maksymalne stężenie lidokainy w osoczu wyniosło 6 ng/ml, natomiast stężenie tetrakainy było niewykrywalne (17

Badania farmakokinetyczne prowadzone po dożylnym podaniu lidokainy wykazały, że okres półtrwania w fazie eliminacji lidokainy jest statystycznie istotnie dłuższy u pacjentów w podeszłym wieku (2,5 godziny) w porównaniu z młodszymi osobami (1,5 godziny).18

Pacjenci ze szczególnymi schorzeniami

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności serca, nerek i wątroby nie przeprowadzono specjalnych badań farmakokinetycznych dotyczących stosowania plastra Rapydan. Należy jednak zauważyć, że okres półtrwania lidokainy może ulec wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności serca lub wątroby, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku w tych grupach pacjentów.19

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl