skórna próba punktowa
Skórna próba punktowa (ang. skin prick test, SPT) to podstawowe badanie diagnostyczne stosowane w alergologii do wykrywania alergii typu natychmiastowego (IgE-zależnej). Metoda ta polega na naniesieniu kropli roztworu alergenu na skórę przedramienia lub pleców, a następnie nakłuciu naskórka przez kroplę za pomocą specjalnej lancetu.
W przypadku obecności swoistych przeciwciał IgE przeciwko danemu alergenowi, w miejscu nakłucia dochodzi do reakcji alergicznej w postaci bąbla i rumienia, której nasilenie ocenia się po 15-20 minutach. Za wynik dodatni uznaje się bąbel o średnicy co najmniej 3 mm większy niż kontrola ujemna. Podczas badania wykonuje się zawsze kontrolę dodatnią (roztwór histaminy) oraz ujemną (roztwór soli fizjologicznej).
Skórne próby punktowe charakteryzują się wysoką czułością i swoistością, są relatywnie bezpieczne, tanie i pozwalają na szybkie uzyskanie wyniku. Stanowią złoty standard w diagnostyce alergii wziewnych, pokarmowych oraz na jady owadów. Przed wykonaniem badania należy odstawić leki przeciwhistaminowe i inne preparaty mogące wpływać na wyniki (według zaleceń alergologa), a także wykluczyć choroby skóry w miejscu wykonywania testów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Produkt leczniczy Alyostal jest roztworem do skórnych prób punktowych o stężeniu 100 IR/ml lub 100 IC/ml, przeznaczonym wyłącznie do diagnostyki alergologicznej typu I (reakcje natychmiastowe według klasyfikacji Gella i Coombsa). Preparat umożliwia identyfikację alergenów odpowiedzialnych za objawy takie jak nieżyt nosa, zapalenie spojówek, zapalenie śluzówki nosa oraz astma oskrzelowa sezonowa i całoroczna. Alyostal zawiera standaryzowane wyciągi alergenowe pochodzące z pyłków roślin (np. Ambrosia elatior, Artemisia vulgaris, Alnus glutinosa, Betula alba), alergenów zwierzęcych (kot, pies), roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus) oraz grzybów (Alternaria). Preparat jest wskazany do stosowania u dzieci, młodzieży i dorosłych, co pozwala na szerokie zastosowanie w diagnostyce alergii w różnych grupach wiekowych.
Alternaria, astma oskrzelowa, choroba alergiczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, diagnostyka alergologiczna, dichlorowodorek histaminy, fosforan kodeiny, klasyfikacja Gella i Coombsa, nadwrażliwość typu I, nieżyt nosa, pyłek chwastów, pyłek roślin, reakcja alergiczna, roztocza kurzu domowego, skórna próba punktowa, test skórny punktowy, wskaźnik reaktywności, wskaźnik stężenia, wyciąg alergenowy, zapalenie śluzówki nosa, zapalenie spojówek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HAL Allergy Prick Test
Przeprowadzone badania przedkliniczne produktu leczniczego HAL Allergy Prick Test, zawierającego wyciągi alergenowe o stężeniach wyrażanych w Jednostkach Alergenowych/ml (AU/ml) oraz histaminę dichlorowodorek jako kontrolę dodatnią, potwierdziły brak potencjału toksycznego i bezpieczeństwo stosowania w diagnostyce alergii metodą skórnych prób punktowych. Roztwór o zabarwieniu zielonkawym do brązowego, lepki i przeźroczysty, nie wykazał istotnych klinicznie objawów podrażnienia ani nadwrażliwości wykraczających poza spodziewane reakcje diagnostyczne, co świadczy o dobrej tolerancji produktu w warunkach testów punktowych.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test to roztwór do skórnych prób punktowych zawierający wyciągi alergenowe o stężeniau wyrażanym w Jednostkach Alergenowych/ml (AU/ml) oraz kontrolę dodatnią w postaci dichlorowodorku histaminy. Test służy do diagnostyki alergii, jednak jego wykonanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują: gorączkę, ciężkie ostre objawy alergiczne, stosowanie leków immunosupresyjnych i beta-blokerów, a także obecność zmian skórnych takich jak ostra lub przewlekła egzema, wtórne zapalenie skóry, uogólniona pokrzywka oraz nadwrażliwość na substancje pomocnicze preparatu. Test nie jest zalecany u dzieci poniżej 5. roku życia ze względu na trudności w interpretacji wyników i zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
beta-adrenolityk, diagnostyka alergii, dichlorowodorek histaminy, egzema, gorączka, infekcja, jednostka alergenowa, lek antyhistaminowy, lek immunosupresyjny, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja systemowa, reaktywność skóry, skórna próba punktowa, systemowa reakcja alergiczna, układ immunologiczny, wyciąg alergenowy, zmiana pokrzywkowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test to roztwór do wykonywania skórnych prób punktowych, zawierający wyciągi alergenowe o stężeniach wyrażanych w Jednostkach Alergenowych/ml (AU/ml) oraz kontrolę dodatnią w postaci dichlorowodorku histaminy. Produkt jest stosowany miejscowo przez wykwalifikowany personel medyczny w kontrolowanych warunkach klinicznych, co wyklucza możliwość przedawkowania w klasycznym rozumieniu tego pojęcia. Roztwór ma postać przeźroczystą, lepką, o zabarwieniu zielonkawym do brązowego i służy do diagnostyki alergii poprzez kontakt alergenów z komórkami układu immunologicznego po wykonaniu punktowego nakłucia naskórka.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test to roztwór do skórnych prób punktowych zawierający wyciągi alergenowe o stężeniach wyrażanych w Jednostkach Alergenowych/ml (AU/ml) oraz kontrolę dodatnią w postaci dichlorowodorku histaminy. Produkt ma konsystencję przeźroczystą, lepką, o zabarwieniu od zielonkawego do brązowego. Wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności przy stosowaniu testu u kobiet w ciąży ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tej procedury w tym okresie. Zaleca się unikanie wykonywania skórnych testów punktowych u ciężarnych, a w razie konieczności rozważenie alternatywnych metod diagnostycznych lub odroczenie badania do czasu po porodzie. Natomiast u kobiet karmiących piersią testy te są dopuszczalne i nie wykazano negatywnego wpływu na jakość mleka ani zdrowie dziecka.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test to roztwór do skórnych prób punktowych, stosowany w diagnostyce alergicznej. Produkt zawiera wyciągi alergenowe o stężeniach wyrażonych w Jednostkach Alergenowych na mililitr (AU/ml), kontrolę dodatnią z dichlorowodorkiem histaminy oraz kontrolę ujemną, które umożliwiają weryfikację prawidłowej reakcji skóry i wykluczenie reakcji fałszywie dodatnich. Roztwory zawierają różne substancje pomocnicze, takie jak kwas aminokapronowy, fosforany, albuminę ludzką, fenol, glicerol i wodę do wstrzykiwań. Produkt dostępny jest w fiolkach po 3 ml, w opakowaniach ze szkła barwnego lub bezbarwnego, wyposażonych w sterylne zakraplacze przeznaczone wyłącznie do tego testu.
albumina ludzka, chlorek sodu, diagnostyka alergiczna, dichlorowodorek histaminy, fiolka szklana, fosforan disodu, guma bromobutylowa, jednostka alergenowa, kontrola dodatnia, kontrola ujemna, kwas aminokapronowy, niezgodność farmaceutyczna, reakcja fałszywie dodatnia, skórna próba punktowa, test skórny punktowy, wodorowęglan sodu, wyciąg alergenowy, zakraplacz - Leksykon leków
Interakcje leku – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test, stosowany w diagnostyce alergologicznej do wykonywania skórnych prób punktowych, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków, co wpływa na wiarygodność wyników. Leki immunosupresyjne oraz kortykosteroidy w wysokich dawkach mogą powodować fałszywie ujemne wyniki poprzez hamowanie odpowiedzi immunologicznej i reakcji skórnych, zwłaszcza typu późnego. Zaleca się odstawienie kortykosteroidów na minimum 48 godzin przed testem. Leki przeciwhistaminowe, ze względu na blokowanie receptorów histaminowych, również prowadzą do fałszywie ujemnych wyników; ich odstawienie powinno być dostosowane do farmakokinetyki preparatu, np. 3-5 dni dla I generacji, 7-10 dni dla II generacji, a nawet do 8 tygodni dla astemizolu. Beta-blokery i inhibitory ACE zwiększają ryzyko reakcji systemowych i nie powinny być stosowane jednocześnie z testem.
anafilaksja, antagonizm kompetycyjny, beta-bloker, blokowanie receptorów histaminowych, diagnostyka alergologiczna, farmakokinetyka, inhibitor konwertazy angiotensyny, kortykosteroid, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwhistaminowy I generacji, lek przeciwhistaminowy II generacji, reakcja alergiczna, reakcja histaminowa, reakcja systemowa, reakcja typu późnego, reakcja układu immunologicznego, reaktywność skóry, receptor beta-adrenergiczny, skórna próba punktowa, test alergiczny, test punktowy HAL Allergy, test skórny, wynik fałszywie ujemny - Leksykon substancji czynnych
Mannitol – Dawkowanie i sposób podawania
Mannitol jest stosowany głównie w postaci roztworów do infuzji o stężeniach 15% i 20%, podawanych wyłącznie dożylnie, z uwagi na ich hipertoniczny charakter wymagający podawania do dużych żył obwodowych lub centralnych. Dawkowanie mannitolu jest ściśle zależne od wskazania klinicznego oraz masy ciała pacjenta. W leczeniu ostrej niewydolności nerek dawka wynosi od 50 do 200 g/dobę (330-1320 ml roztworu 15% lub 250-1000 ml roztworu 20%), z jednorazową dawką nieprzekraczającą 50 g. W sytuacjach krytycznych stosuje się dawkę 200 mg/kg masy ciała podawaną w ciągu 5 minut, z maksymalną dawką dobową 200 g. W celu zmniejszenia ciśnienia śródczaszkowego i śródgałkowego podaje się 1,5-2 g/kg masy ciała (7,5-13 ml/kg roztworu) w czasie 30-60 minut, a u dzieci dawki są podobne, choć skuteczność u dzieci poniżej 12 lat dla roztworu 20% nie została potwierdzona. W trakcie terapii należy monitorować diurezę, utrzymując ją na poziomie co najmniej 30-50 ml/godz. (w leczeniu niewydolności nerek) lub 100 ml/godz. (w eliminacji toksyn), a także dążyć do dodatniego bilansu płynów 1-2 litrów.
bilans płynów, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, dawka nasycająca, diureza, droga dożylna, kaniula, krystalizacja mannitolu, objętość mózgowa, oliguria, ostra niewydolność nerek, postać farmaceutyczna, roztwór do infuzji, roztwór hipertoniczny, skórna próba punktowa, substancja czynna, technika aseptyczna, zaburzenie czynności nerek, zestaw do infuzji - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test to roztwór do skórnych prób punktowych, zawierający wyciągi alergenowe o stężeniach wyrażanych w Jednostkach Alergenowych/ml (AU/ml) oraz kontrolę dodatnią w postaci dichlorowodorku histaminy. Testy wykonuje się na wewnętrznej powierzchni przedramienia lub plecach, nakładając krople roztworów alergenów w odstępach około 4 cm na suchą skórę. Po aplikacji roztworów wykonuje się nakłucia sterylnym lancetem na głębokość 1 mm, unikając krwawienia. Konieczne jest stosowanie nowych igieł dla każdego punktu testowego, a także wykonanie kontroli ujemnej (roztwór bez alergenu) i dodatniej (dichlorowodorek histaminy) dla prawidłowej interpretacji wyników. Wyniki odczytuje się po 15-20 minutach, oceniając obecność bąbla o średnicy co najmniej 3 mm i towarzyszący rumień oraz świąd.
bąbel skórny, dermografizm, diagnostyka alergiczna, dichlorowodorek histaminy, jednostka alergenowa, kontrola dodatnia, kontrola ujemna, nakłucie skóry, nasilenie reakcji, próba kontrolna, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reaktywność skóry, rumień, skórna próba punktowa, świąd, test alergiczny, test punktowy HAL Allergy, test skórny, wyciąg alergenowy - Leksykon substancji czynnych
Histamina – Właściwości farmakodynamiczne
Histamina (dichlorowodorek histaminy) jest stosowana jako kontrola dodatnia w diagnostycznych testach skórnych, szczególnie w punktowych próbach alergicznych. Jako naturalny mediator uwalniany z mastocytów podczas reakcji alergicznej, histamina wywołuje bezpośrednią reakcję skórną objawiającą się bąblem i rumieniem w miejscu aplikacji. Mechanizm działania histaminy polega na aktywacji receptorów H1 w skórze, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych i pobudzenia zakończeń nerwowych, skutkując obrzękiem, zaczerwienieniem oraz świądem. W testach skórnych reakcja na histaminę potwierdza prawidłową reaktivność skóry i poprawność wykonania testu, co jest niezbędne do wiarygodnej interpretacji wyników testów z alergenami. Działanie histaminy jest niezależne od obecności swoistych przeciwciał IgE, w przeciwieństwie do reakcji na alergeny, które wymagają wcześniejszej sensytyzacji i degranulacji mastocytów.
bąbel i rumień, choroba alergiczna, degranulacja mastocytów, diagnostyka alergologiczna, dichlorowodorek histaminy, dysfagia, jednostka alergenowa, jednostka azotu białkowego, jednostka biologiczna, komórka tuczna, kontrola dodatnia, mastocyt, mediator zapalny, nibynóżka, przeciwciało IgE, przepuszczalność naczyń krwionośnych, reakcja alergiczna, reakcja antygen-przeciwciało, reaktywność skóry, receptor histaminowy, skórna próba punktowa, standaryzowana jednostka biologiczna, swoiste przeciwciało IgE, test skórny diagnostyczny, triada objawów, wyciąg alergenowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Roztwór do skórnych prób punktowych Alyostal, dostępny w stężeniach 100 IR/ml (standaryzowane wyciągi) lub 100 IC/ml (niestandaryzowane wyciągi), zawiera mannitol do 40 mg/ml jako substancję pomocniczą. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na mannitol lub inne składniki preparatu. W praktyce klinicznej wskazane jest odroczenie testów u pacjentów z ostrymi lub przewlekłymi zmianami skórnymi w miejscu badania, w trakcie zaostrzenia chorób alergicznych (zwłaszcza astmy oskrzelowej), podczas intensywnego leczenia lekami przeciwhistaminowymi lub β-adrenolitykami oraz u osób z ciężkimi chorobami ogólnoustrojowymi wpływającymi na układ immunologiczny. Preparat zawiera wyciągi alergenowe pochodzenia roślinnego (ambrozja, bylica, olcha, brzoza, leszczyna, oliwka), zwierzęcego (kot, pies, roztocza kurzu domowego) oraz mieszanki traw i grzybów, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta do testu.
alergen pochodzenia roślinnego, alergen pochodzenia zwierzęcego, Alternaria alternata, astma oskrzelowa, choroba ogólnoustrojowa, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, dichlorowodorek histaminy, dysfagia, fosforan kodeiny, lek przeciwhistaminowy, lek β-adrenolityczny, mannitol, nadwrażliwość na mannitol, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztocze kurzu domowego, skórna próba punktowa, układ immunologiczny, wskaźnik reaktywności, wskaźnik stężenia, wyciąg alergenowy, zestaw przeciwwstrząsowy, zmiany skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Produkt leczniczy ALYOSTAL jest roztworem do skórnych prób punktowych, zawierającym wyciągi alergenowe standaryzowane (100 IR/ml) lub niestandaryzowane (100 IC/ml) w połączeniu z mannitolem (do 40 mg/ml). Test opiera się na wykrywaniu specyficznych przeciwciał IgE poprzez reakcję antygen-przeciwciało w skórze, co prowadzi do uwolnienia mediatorów alergicznych, takich jak histamina, PAF, ECF-A i cytokiny. Charakterystyczna reakcja miejscowa, tzw. triada Lewisa, obejmuje obrzęk, rumień o średnicy 7 mm (średnia geometryczna) oraz świąd, potwierdzając nadwrażliwość na dany alergen. Standaryzacja aktywności alergenów realizowana jest za pomocą wskaźnika reaktywności (IR) oraz wskaźnika stężenia (IC), co zapewnia powtarzalność i wiarygodność diagnostyczną testów.
cytokina, czynnik aktywujący płytki, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, dichlorowodorek histaminy, fosforan kodeiny, histamina, mannitol, mediator reakcji alergicznej, obrzęk, reakcja antygen-przeciwciało, roztocz kurzu domowego, rumień, skórna próba punktowa, świąd, test skórny punktowy, triada Lewisa, wskaźnik reaktywności, wskaźnik stężenia, wyciąg alergenowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Roztwory do testów punktowych –
Roztwory do testów punktowych (skin prick tests, SPT) są specjalistycznym produktem leczniczym stosowanym w diagnostyce alergii IgE-zależnych (reakcje typu I wg klasyfikacji Gella i Coombsa). Zawierają one wyciągi alergenowe z pyłków roślin, roztoczy, nabłonków zwierząt, piór, grzybów pleśniowych, pyłów oraz pokarmów, co umożliwia kompleksową ocenę uczulenia. Aktywność alergenów wyrażana jest w jednostkach SBU, BU lub PNU, co pozwala na precyzyjne dawkowanie. W zestawie znajduje się także roztwór kontrolny dodatni z dichlorowodorkiem histaminy, służący do standaryzacji i interpretacji wyników. Testy punktowe są wskazane u pacjentów z objawami alergicznego nieżytu nosa, astmy oskrzelowej, atopowego zapalenia skóry, alergii pokarmowej IgE-zależnej, anafilaksji o nieustalonej etiologii oraz pokrzywki ostrej z podejrzeniem podłoża alergicznego.
alergia IgE-zależna, alergia pokarmowa, alergiczne zapalenie spojówek, alergiczny nieżyt nosa, anafilaksja, astma oskrzelowa, astma sezonowa, atopowe zapalenie skóry, dichlorowodorek histaminy, grzyb pleśniowy, immunoterapia swoista, jednostka azotu białkowego, jednostka biologiczna standaryzowana, klasyfikacja Gella i Coombsa, nabłonek zwierzęcy, pokrzywka ostra, pyłek rośliny, roztocze, roztwór do testu punktowego, schorzenie alergiczne, skórna próba punktowa, test punktowy, wyciąg alergenowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Preparat ALYOSTAL, stosowany do diagnostyki alergii w testach skórnych punktowych, zawiera wyciągi alergenowe o stężeniu 100 IR/ml (standaryzowane) lub 100 IC/ml (niestandaryzowane) oraz mannitol do 40 mg/ml. Ze względu na miejscową aplikację i brak ogólnoustrojowego działania, nie wpływa on na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Testy polegają na naniesieniu roztworu na skórę i punktowym nakłuciu, co nie zaburza funkcji psychomotorycznych, takich jak koncentracja czy koordynacja wzrokowo-ruchowa. Lekarz powinien jednak poinformować pacjenta o możliwych reakcjach miejscowych, które mogą powodować dyskomfort i potencjalnie wpływać na koncentrację bezpośrednio po badaniu.
charakterystyka produktu leczniczego, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, diagnostyka alergii, diagnostyka alergologiczna, działanie niepożądane leku, lek antyhistaminowy, mannitol, mieszanka alergenowa, nakłucie naskórka, ośrodkowy układ nerwowy, politerapia, psychomotoryka, reakcja alergiczna, roztocze kurzu domowego, skórna próba punktowa, test skórny punktowy, wyciąg alergenowy, wyciąg niestandaryzowany, wyciąg standaryzowany - Leksykon leków
Skład i postać leku – Roztwory do testów punktowych –
Produkt leczniczy Roztwory do testów punktowych zawiera wyciągi alergenowe z różnych źródeł, takich jak pyłki roślin, roztocza, naskórki zwierząt, pióra, grzyby pleśniowe, drożdże, pyły oraz pokarmy. Aktywność i stężenie alergenów wyrażone są w jednostkach standaryzacyjnych: SBU (standaryzowane jednostki biologiczne), BU (jednostki biologiczne) oraz PNU (jednostki azotu białkowego). Produkt zawiera również roztwór kontrolny dodatni z dichlorowodorkiem histaminy oraz roztwór kontrolny ujemny. Substancje pomocnicze obecne we wszystkich roztworach to chlorek sodu, fenol, glicerol oraz woda do wstrzykiwań. Roztwory mają postać płynną do wykonywania skórnych prób punktowych i mogą wykazywać zróżnicowane zabarwienie ze względu na naturalne właściwości ekstraktów alergenowych.
dichlorowodorek histaminy, drożdże, ekstrakcja alergenu, grzyb pleśniowy, jednostka azotu białkowego, jednostka biologiczna, naskórek zwierzęcy, pyłek rośliny, roztocze, roztwór kontrolny dodatni, roztwór kontrolny ujemny, skórna próba punktowa, standaryzowana jednostka biologiczna, wyciąg alergenowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – HAL Allergy Prick Test
HAL Allergy Prick Test, stosowany w diagnostyce alergii jako roztwór do skórnych prób punktowych, może wywoływać działania niepożądane, które najczęściej pojawiają się w ciągu 30 minut od wykonania badania. Najpoważniejszym powikłaniem jest wstrząs anafilaktyczny o częstości występowania rzadkiej (≥1/10 000 do <1/1 000), objawiający się prodromalnie uczuciem palenia lub świądu na/pod językiem, w gardle, dłoniach i podeszwach stóp. Inne reakcje skórne to obrzęk Quinckego, alergiczne nieżyty spojówek i błon śluzowych nosa, pokrzywka oraz rozległy obrzęk wokół miejsca skaryfikacji przekraczający 12 cm, wszystkie o podobnej częstości. Ze strony układu oddechowego mogą wystąpić skurcz oskrzeli (zarówno natychmiastowy, jak i opóźniony) oraz obrzęk krtani, oba stanowiące zagrożenie życia i wymagające natychmiastowej interwencji.
alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa, alergiczny nieżyt spojówek, diagnostyka alergii, egzema atopowa, HAL Allergy Prick Test, niedrożność dróg oddechowych, objawy prodromalne, obrzęk krtani, obrzęk Quinckego, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, skórna próba punktowa, skurcz oskrzeli, układ immunologiczny, wstrząs anafilaktyczny