ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości

Ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości (ang. systemic hypersensitivity reaction) to patologiczna, nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na kontakt z antygenem, obejmująca wiele narządów i układów. Jest to stan kliniczny, który może mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów do zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych.

Reakcje te dzieli się na cztery typy według klasyfikacji Gella i Coombsa: typ I (natychmiastowy, IgE-zależny), typ II (cytotoksyczny), typ III (kompleksów immunologicznych) oraz typ IV (komórkowy, opóźniony). Najszybciej rozwijają się reakcje typu I, mogące prowadzić do anafilaksji, której objawami są: pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, hipotensja i wstrząs.

Czynniki wywołujące ogólnoustrojową reakcję nadwrażliwości obejmują leki (zwłaszcza antybiotyki β-laktamowe, NLPZ), jady owadów, pokarmy (orzechy, skorupiaki, mleko), lateks oraz środki kontrastowe. Leczenie zależy od nasilenia objawów – od odstawienia czynnika wywołującego i podania leków przeciwhistaminowych w łagodnych przypadkach, po natychmiastowe podanie adrenaliny, płynoterapię i intensywną opiekę medyczną w ciężkich reakcjach anafilaktycznych.

Ważnym elementem postępowania jest profilaktyka, obejmująca identyfikację alergenów poprzez testy skórne lub oznaczenie swoistych IgE, unikanie czynników wywołujących oraz, w uzasadnionych przypadkach, immunoterapia swoista. Pacjenci z historią ciężkich reakcji powinni być wyposażeni w autostrzykawkę z adrenaliną i przeszkoleni w jej stosowaniu.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl