nadwrażliwość na antybiotyki

Nadwrażliwość na antybiotyki to zespół niepożądanych reakcji immunologicznych organizmu występujących po zastosowaniu leków przeciwbakteryjnych. Reakcje te mogą mieć różne mechanizmy patofizjologiczne, od natychmiastowych reakcji IgE-zależnych, przez reakcje cytotoksyczne, kompleksów immunologicznych, aż po reakcje opóźnione zależne od limfocytów T.

Manifestacje kliniczne nadwrażliwości na antybiotyki obejmują szeroki zakres objawów – od łagodnych wysypek skórnych, poprzez pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy, aż po ciężkie, zagrażające życiu zespoły, jak wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Najczęściej reakcje nadwrażliwości wywołują antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, cefalosporyny), sulfonamidy, fluorochinolony oraz makrolidy.

Diagnostyka nadwrażliwości na antybiotyki obejmuje szczegółowy wywiad, testy skórne (punktowe, śródskórne, płatkowe), oznaczanie swoistych przeciwciał IgE oraz w wybranych przypadkach próby prowokacyjne. Istotnym elementem postępowania jest identyfikacja potencjalnych reakcji krzyżowych w obrębie grup antybiotyków o podobnej strukturze chemicznej.

Postępowanie w przypadku nadwrażliwości na antybiotyki polega na unikaniu uczulającego leku, stosowaniu alternatywnych antybiotyków oraz, w uzasadnionych przypadkach, przeprowadzeniu procedury desensytyzacji. Kluczowe znaczenie ma właściwa dokumentacja reakcji nadwrażliwości w dokumentacji medycznej pacjenta oraz edukacja chorego w zakresie unikania uczulających substancji.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl