wirus wścieklizny

Wirus wścieklizny (Rabies virus, RABV) należy do rodziny Rhabdoviridae, rodzaju Lyssavirus. Jest to neurotropowy wirus RNA o kształcie charakterystycznego pocisku, który wywołuje śmiertelną chorobę zakaźną – wściekliznę. Wirus atakuje układ nerwowy ssaków, w tym ludzi, powodując ostre zapalenie mózgu.

Zakażenie następuje głównie poprzez kontakt z zainfekowaną śliną, najczęściej w wyniku pogryzienia przez chore zwierzę. Po wniknięciu do organizmu wirus namnaża się w miejscu wniknięcia, a następnie przemieszcza się wzdłuż nerwów obwodowych do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie powoduje nieodwracalne uszkodzenia.

Okres inkubacji wścieklizny jest zmienny i może trwać od kilku dni do nawet roku, najczęściej 2-3 miesiące. Zależy on od miejsca ekspozycji, dawki wirusa oraz indywidualnych cech organizmu. Po wystąpieniu objawów klinicznych choroba niemal zawsze kończy się śmiercią.

Podstawową metodą zapobiegania zakażeniu wirusem wścieklizny jest profilaktyka poekspozycyjna, obejmująca natychmiastowe oczyszczenie rany oraz podanie immunoglobuliny przeciw wściekliźnie i szczepionki. Dostępne są również skuteczne szczepienia profilaktyczne dla osób z grup ryzyka zawodowego oraz zwierząt domowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Przeciwwskazania do stosowania szczepionki Rabipur przeciwko wściekliźnie różnią się w zależności od celu podania: profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) lub poekspozycyjnej (PEP). W profilaktyce przedekspozycyjnej przeciwwskazania obejmują potwierdzone ciężkie reakcje alergiczne na inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Flury LEP), składniki pomocnicze oraz śladowe ilości białek jaja kurzego (albumina), ludzkiej albuminy osoczowej, antybiotyków (neomycyna, chlorotetracyklina) i amfoterycyny B. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą chorobą lub gorączką do czasu poprawy stanu klinicznego. Decyzja o odroczeniu lub odradzeniu szczepienia powinna uwzględniać indywidualną ocenę ryzyka ekspozycji na wirusa oraz stosunek korzyści do potencjalnych działań niepożądanych.
albumina jaja kurzego, albumina osoczowa, amfoterycyna B, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, choroba o ostrym przebiegu, ciężka alergia, ciężka reakcja alergiczna, immunosupresja, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, lek immunosupresyjny, lek przeciwalergiczny, nadwrażliwość na antybiotyki, neomycyna, obszar endemiczny, ostra choroba, premedykacja, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, składnik pomocniczy, substancja czynna szczepionki, wirus wścieklizny, wścieklizna, zaburzenie odporności
Leksykon leków
Interakcje leku – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka VERORAB przeciw wściekliźnie wykazuje istotne interakcje z lekami immunosupresyjnymi, zwłaszcza kortykosteroidami stosowanymi ogólnoustrojowo w długotrwałej terapii, które mogą znacząco obniżyć produkcję przeciwciał i skuteczność szczepienia. W takich przypadkach zaleca się wykonanie badania serologicznego w okresie 2-4 tygodni po ostatniej dawce szczepionki w celu oceny odpowiedzi immunologicznej i ewentualnej modyfikacji schematu szczepienia. Immunoglobuliny przeciw wściekliźnie również mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną, dlatego powinny być podawane w inne miejsce ciała niż szczepionka, z użyciem oddzielnych strzykawek, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu leczniczego. Szczepionka może być podawana jednocześnie z polisacharydową szczepionką przeciw durowi brzusznemu, pod warunkiem wykonania iniekcji w różne miejsca ciała, aby uniknąć interferencji immunologicznej.
badanie serologiczne, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, interferencja immunologiczna, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, osłabienie układu odpornościowego, profilaktyka poekspozycyjna, szczepionka przeciw durowi brzusznemu, szczepionka przeciw wściekliźnie, upośledzenie funkcji wątroby, wirus wścieklizny, wytwarzanie przeciwciał
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Właściwości farmakokinetyczne

Wirus wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, będący składnikiem aktywnym szczepionki VERORAB, jest inaktywowany i namnażany w komórkach VERO. Standardowa dawka wynosi 3,25 j.m. w objętości 0,5 ml po rekonstytucji. Nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu ani eliminacji tego inaktywowanego wirusa po podaniu, co jest zgodne z typowym podejściem do oceny szczepionek inaktywowanych. Aktywność wirusa jest standaryzowana i oceniana za pomocą testu ELISA, jednak test ten nie dostarcza informacji o farmakokinetyce substancji w organizmie. Brak danych farmakokinetycznych dla wirusa wścieklizny w szczepionce VERORAB jest typowy dla szczepionek zawierających inaktywowane wirusy. W praktyce klinicznej skuteczność i bezpieczeństwo szczepionki ocenia się przede wszystkim na podstawie odpowiedzi immunologicznej oraz danych klinicznych, a nie klasycznych parametrów farmakokinetycznych. Postać farmaceutyczna szczepionki to biała, jednorodna peletka proszku, która po rekonstytucji tworzy zawiesinę do wstrzykiwań, co determinuje sposób podania, ale nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne, które pozostają nieokreślone.
absorpcja dystrybucja metabolizm, badanie farmakokinetyczne, eliminacja wirusa, inaktywowany wirus, komórki Vero, Międzynarodowy Standard, odpowiedź immunologiczna, parametr farmakokinetyczny, parametr immunogenności, postać farmaceutyczna, rekonstytucja, szczep Wistar Rabies, szczepionka VERORAB, test ELISA, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

VERORAB to inaktywowana szczepionka przeciw wściekliźnie, zawierająca szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa. Immunogenność szczepionki potwierdzono w standardowym 3-dawkowym schemacie (dni 0, 7, 21 lub 28), gdzie u 100% pacjentów osiągnięto miano przeciwciał neutralizujących ≥ 0,5 j.m./ml do 14 dnia po zakończeniu cyklu. Przyspieszony 2-dawkowy schemat (dni 0 i 7) podawany domięśniowo lub śródskórnie (2×0,1 ml) wykazał odpowiedź immunologiczną u ponad 97% zaszczepionych już w 21 dniu. Długoterminowa obserwacja do 10 lat potwierdziła utrzymanie ochronnych mian przeciwciał u 96,9% pacjentów po dawce przypominającej podanej po roku. Po roku od szczepienia obserwowano szybką i silną odpowiedź anamnestyczną po symulowanej profilaktyce poekspozycyjnej (PEP), co świadczy o trwałej pamięci immunologicznej.
immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, komórki Vero, miano przeciwciał neutralizujących, odpowiedź anamnestyczna, pamięć immunologiczna, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące wirusa wścieklizny, schemat Essen, schemat Zagreb, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, wirus wścieklizny
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mózgu – Epidemiologia

Zapalenie mózgu (encephalitis) stanowi istotne wyzwanie kliniczne ze względu na wysoką śmiertelność i poważne następstwa neurologiczne. Epidemiologia wskazuje na zapadalność od 1,4 do 13,8 przypadków na 100 000 osób rocznie, z dwumodalnym rozkładem wiekowym – najwyższą u niemowląt i osób starszych. W USA rocznie diagnozuje się około 20 000 przypadków, z wirusem opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1) jako najczęstszą przyczyną sporadycznego zapalenia mózgu, odpowiadającą za 10-20% przypadków. Arbowirusy, takie jak wirus japońskiego zapalenia mózgu (JEV) i wirus Zachodniego Nilu (WNV), dominują w regionach endemicznych Azji i Ameryki Północnej. Autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AIE) wykazuje zapadalność 13,7/100 000, przewyższającą zakaźne formy (11,6/100 000), z rosnącą częstością wykrywania i specyficznymi cechami klinicznymi, takimi jak częstsze powiązanie z nowotworami i nieprawidłowościami w MRI. Nadzór epidemiologiczny jest kluczowy, jednak w wielu krajach systemy raportowania są niekompletne i niespójne, co utrudnia dokładną ocenę obciążenia chorobą i skuteczność interwencji.
arbowirusy, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, autoimmunologiczne zapalenie mózgu, badanie epidemiologiczne, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, badanie serologiczne, japońskie zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, nadzór epidemiologiczny, nadzór syndromiczny, obszar endemiczny, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, rezonans magnetyczny, seronegatywne zapalenie mózgu, wirus japońskiego zapalenia mózgu, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus wścieklizny, wirus Zachodniego Nilu, wirusowe zapalenie mózgu, zapalenie mózgu, zapalenie płynu mózgowo-rdzeniowego
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka przeciw wściekliźnie Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus szczepu Flury LEP w dawce nie mniejszej niż 2,5 j.m., może być stosowana u kobiet w okresie reprodukcyjnym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią, pod warunkiem indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. W profilaktyce poekspozycyjnej (po kontakcie z wirusem) szczepienie jest bezwzględnie wskazane u kobiet ciężarnych i karmiących, gdyż ryzyko zakażenia wścieklizną przewyższa potencjalne ryzyko związane ze szczepieniem. W profilaktyce przedekspozycyjnej (przed potencjalnym kontaktem) decyzja o szczepieniu powinna być podjęta po dokładnej analizie ryzyka ekspozycji na wirusa oraz potencjalnych korzyści i zagrożeń dla płodu lub dziecka karmionego piersią. Dane kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu szczepionki na przebieg ciąży, rozwój płodu ani stan zdrowia noworodka, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania składników szczepionki do mleka matki.
funkcja rozrodcza, inaktywowany wirus wścieklizny, kwalifikacja do szczepienia, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przenikanie składników szczepionki, stosunek korzyści do ryzyka, świadoma zgoda pacjenta, szczepionka Rabipur, wirus wścieklizny, wpływ na płodność, zakażenie wścieklizną
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka VERORAB zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczepu Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml. Badania toksyczności na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność samic ani rozwój płodu, a dane kliniczne, choć ograniczone, nie wskazują na szkodliwe działanie szczepionki w okresie ciąży. Ze względu na potencjalnie śmiertelny przebieg zakażenia wirusem wścieklizny, szczepienie w ciąży jest zalecane przy wysokim ryzyku ekspozycji, niezależnie od trymestru. Szczepionka może być bezpiecznie stosowana podczas karmienia piersią, bez konieczności przerywania laktacji. W składzie znajduje się 4,1 mikrograma fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne dla pacjentek z fenyloketonurią.
badanie toksyczności, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, dysfagia, ekspozycja na wirusa, fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywowany wirus wścieklizny, karmienie piersią, komórki Vero, model zwierzęcy, płodność, schemat szczepienia, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Wścieklizna stanowi chorobę o wysokiej śmiertelności, co wymaga bezwzględnego stosowania szczepień ochronnych u kobiet ciężarnych i karmiących piersią w przypadku ekspozycji na wirusa. Szczepionka Verorab, zawierająca inaktywowany szczep wirusa wścieklizny Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml, nie wykazuje szkodliwego wpływu na płodność, przebieg ciąży ani rozwój płodu na podstawie badań toksyczności u zwierząt oraz ograniczonych danych klinicznych. W okresie laktacji szczepionka jest bezpieczna i nie wymaga przerwania karmienia piersią. Zawartość fenyloalaniny (4,1 µg) w szczepionce nie stanowi przeciwwskazania, nawet u pacjentek z fenyloketonurią, ze względu na bardzo niską ilość substancji.
ekspozycja na wirusa, fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywowany szczep wirusa, inaktywowany wirus wścieklizny, karmienie piersią, komórki Vero, profilaktyka, schemat szczepień ochronnych, schemat szczepienia, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, wirus wścieklizny, wścieklizna, zaburzenie płodności
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Etiologia i przyczyny

Wścieklizna (rabies) to śmiertelna choroba wirusowa wywoływana przez neurotropowy wirus z rodzaju Lyssavirus, rodziny Rhabdoviridae, charakteryzujący się jednoniciowym RNA i kształtem pocisku. Wirus powoduje ostre zapalenie mózgu i rdzenia kręgowego, przenosząc się głównie przez ukąszenia zakażonych ssaków, z psami jako źródłem 99% zakażeń u ludzi. Okres inkubacji wynosi zwykle 1-3 miesiące, zależnie od lokalizacji i wielkości inokulum. Patogeneza obejmuje transport wirusa wsteczny aksonalny do OUN, gdzie dochodzi do gwałtownej replikacji i zapalenia mózgu, a następnie rozprzestrzeniania się do tkanek obwodowych, np. gruczołów ślinowych. Wścieklizna manifestuje się w dwóch formach: szałowej (80-85% przypadków) z nadaktywnością i hydrofobią oraz porażennej z dominującym porażeniem mięśni. Diagnostyka opiera się na izolacji wirusa, wykryciu ciałek Negriego, immunofluorescencji i PCR, jednak potwierdzenie często wymaga badań specjalistycznych i obserwacji zwierzęcia przez 10 dni. Wścieklizna jest praktycznie zawsze śmiertelna po wystąpieniu objawów klinicznych, a globalna śmiertelność wynosi około 59 000 zgonów rocznie, głównie w Afryce i Azji.
badanie immunofluorescencyjne, biopsja skóry, choroba odzwierzęca, ciałka Negriego, hydrofobia, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, lyssavirus, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, PCR, piroptoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, profilaktyka poekspozycyjna, rdzeń kręgowy, receptor nikotynowy acetylocholiny, rhabdoviridae, wirus neurotropowy, wirus wścieklizny, zapalenie mózgu, zwój nerwowy
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Szczepionka VERORAB zawiera inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M) w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml. Po jej podaniu często obserwuje się działania niepożądane, w szczególności zawroty głowy, które mogą tymczasowo upośledzać zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Zawroty głowy wpływają na koordynację ruchową, czas reakcji i ocenę odległości, co stanowi istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Efekt ten ma charakter przejściowy i zwykle ustępuje samoistnie w krótkim czasie po szczepieniu, jednak w okresie jego trwania pacjent powinien unikać czynności wymagających pełnej sprawności psychofizycznej.
charakterystyka produktu leczniczego, czas reakcji, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, inaktywowany wirus wścieklizny, koordynacja ruchowa, odpowiedzialność zawodowa, opieka medyczna, sprawność psychofizyczna, świadoma zgoda, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, VERORAB, wirus wścieklizny, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia równowagi, zawroty głowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka VERORAB, stosowana w profilaktyce wścieklizny, podawana jest po rekonstytucji w dawce 0,5 ml domięśniowo lub 0,1 ml śródskórnie. Profilaktyka przed ekspozycją (PrEP) u osób immunokompetentnych realizowana jest według schematów tradycyjnych (dawki w dniach 0, 7, 21/28) lub tygodniowych (dawki w dniach 0 i 7), z wyłączeniem schematu tygodniowego u osób z obniżoną odpornością. Szczepionka może być również stosowana jako dawka przypominająca po wcześniejszym szczepieniu szczepionkami na liniach komórkowych VERO lub ludzkich komórek diploidalnych. U dzieci i młodzieży stosuje się takie same dawki jak u dorosłych, z podaniem domięśniowym w mięsień naramienny lub przednio-boczną część uda, a śródskórnym w górną część ramienia lub przedramię.
dawka przypominająca, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, kategoria ekspozycji, kategoria narażenia, mięsień naramienny, obserwacja weterynaryjna, osoba immunokompetentna, pacjent immunoniekompetentny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie śródskórne, profilaktyka po ekspozycji, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przed ekspozycją, rekonstytucja proszku, schemat Essen, schemat Zagrzeb, środek wirusobójczy, szczepionka przeciw wściekliźnie, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny, zaburzenie odporności
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

VERORAB to szczepionka przeciw wściekliźnie zawierająca inaktywowany wirus szczepu Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa, oznaczaną testem ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Szczepionka jest wskazana do profilaktyki przed- i poekspozycyjnej u pacjentów wszystkich grup wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem osób narażonych na kontakt z wirusem, takich jak pracownicy laboratoriów, personel weterynaryjny, leśnicy, myśliwi, opiekunowie zwierząt oraz podróżni do obszarów endemicznych. Szczepienie poekspozycyjne należy wdrożyć niezwłocznie po ekspozycji, zgodnie z lokalnymi wytycznymi, jako postępowanie ratujące życie.
badanie serologiczne, dawka przypominająca, fenyloketonuria, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki Vero, obszar endemiczny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka wścieklizny, rekonstytucja proszku, rezerwuar wirusa, status immunizacji, szczep Wistar Rabies, szczepienie poekspozycyjne, szczepienie przedekspozycyjne, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Epidemiologia

Wścieklizna (rabies) pozostaje śmiertelną, ale w pełni zapobiegającą chorobą wirusową, która rocznie powoduje około 59 000 zgonów na świecie, z czego 95% przypadków występuje w Afryce i Azji, głównie wśród dzieci poniżej 15 roku życia. Głównym rezerwuarem i źródłem zakażeń u ludzi są psy, odpowiadające za 99% przypadków. W krajach rozwiniętych, takich jak USA i Kanada, wścieklizna u ludzi jest rzadka (<10 przypadków rocznie), a choroba u zwierząt domowych została znacznie ograniczona dzięki szczepieniom i nadzorowi epidemiologicznemu. W USA w 2022 roku odnotowano 3 579 przypadków wścieklizny u zwierząt, głównie dzikich (nietoperze 33,9%, szopy 28,1%, skunksy 18,9%, lisy 8,6%). Diagnostyka opiera się na testach immunofluorescencyjnych, immunohistochemii i RT-qPCR, a nadzór jest prowadzony przez sieć laboratoriów i departamentów zdrowia publicznego. Kluczowe działania prewencyjne obejmują szczepienia zwierząt domowych, profilaktykę poekspozycyjną (PEP) u ludzi oraz kontrolę populacji dzikich zwierząt poprzez doustne szczepienia (ORV).
gospodarz rezerwuarowy, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, immunohistochemia, lyssawirus, RT-qPCR, Światowa Organizacja Zdrowia, szczepionka przeciwko wściekliźnie, wirus wścieklizny, wścieklizna
Leksykon substancji czynnych
Chlorotetracyklina – Właściwości farmakodynamiczne

Chlorotetracyklina, antybiotyk z grupy tetracyklin, działa głównie poprzez hamowanie biosyntezy białek bakteryjnych przez wiązanie z podjednostką 30S rybosomu oraz blokowanie procesów fosforylacyjnych w komórce bakteryjnej. Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego obejmującym bakterie Gram-dodatnie (m.in. Staphylococcus spp., Streptococcus spp., Listeria spp.), Gram-ujemne (m.in. Escherichia coli, Klebsiella spp., Neisseria gonorrhoeae) oraz inne mikroorganizmy (m.in. Mycobacterium spp., Rickettsia spp., Chlamydia spp.). Nie wykazuje aktywności wobec Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Serratia marcescens oraz Providencia spp., ani działania przeciwgrzybiczego, przeciwpierwotniakowego czy przeciwwirusowego. Oporność na chlorotetracyklinę rozwija się stopniowo, głównie poprzez zmiany przepuszczalności błony komórkowej bakterii, z najwyższym odsetkiem szczepów opornych wśród gronkowców, enterokoków i enterobakterii.
antybiotyk tetracyklinowy, badanie farmakologiczne, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bariera łożyskowa, biosynteza białek bakteryjnych, chlamydia, działanie przeciwgrzybicze, działanie rakotwórcze, farmakokinetyka, gronkowiec, mykobakteria, oporność bakteryjna, paciorkowiec, pałeczka ropy błękitnej, penetracja tkankowa, podjednostka 30S rybosomu, proces fosforylacyjny, przepuszczalność błony komórkowej, składnik immunogenny, spektrum przeciwbakteryjne, szczepionka przeciw wściekliźnie, toksyczność reprodukcyjna, wirus wścieklizny
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Interakcje

Wirus wścieklizny szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, inaktywowany i stanowiący składnik szczepionki VERORAB (3,25 j.m. wirusa, oznaczane testem ELISA), może wchodzić w istotne interakcje z lekami immunosupresyjnymi, immunoglobulinami przeciw wściekliźnie oraz innymi produktami leczniczymi. Szczególnie leki immunosupresyjne, takie jak kortykosteroidy ogólnoustrojowe, cyklosporyna, takrolimus czy metotreksat, mogą obniżać odpowiedź immunologiczną, co wymaga wykonania badania serologicznego 2-4 tygodnie po szczepieniu i ewentualnej modyfikacji schematu immunizacji. Jednoczesne podawanie szczepionki z immunoglobulinami przeciw wściekliźnie wymaga podania w różne miejsca anatomiczne z użyciem oddzielnych strzykawek, aby zminimalizować ryzyko interferencji i zapewnić skuteczność profilaktyki poekspozycyjnej. Możliwe jest także jednoczesne podanie szczepionki VERORAB z polisacharydową szczepionką przeciw durowi brzusznemu, pod warunkiem stosowania różnych miejsc iniekcji.
alkohol etylowy, badanie serologiczne, cyklosporyna, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, immunosupresja, komórki Vero, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, metotreksat, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, szczep Wistar Rabies, szczepionka polisacharydowa przeciw durowi brzusznemu, szczepionka VERORAB, takrolimus, terapia ogólnoustrojowa, test ELISA, wirus wścieklizny, wytwarzanie przeciwciał
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Flury LEP, ≥2,5 j.m. na dawkę), wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący zarówno często występujące, jak i bardzo rzadkie działania niepożądane. Najczęstsze objawy to ból w miejscu iniekcji (30–85%) oraz stwardnienie (15–35%), które ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin. Często obserwuje się także ból głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę (bardzo często) oraz pokrzywkę (często). Rzadkie, ale poważne reakcje obejmują anafilaksję, wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy oraz neurologiczne powikłania, takie jak zapalenie mózgu i zespół Guillaina-Barrégo, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. W populacji pediatrycznej profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, jednak zaleca się szczególną czujność ze względu na trudności w komunikacji objawów.
ból mięśniowo-stawowy, ból w miejscu iniekcji, limfadenopatia, nadwrażliwość, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, odczyn poszczepienny, parestezja, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, spadek ciśnienia tętniczego, stwardnienie w miejscu iniekcji, szczepionka przeciw wściekliźnie, tachykardia, utrata przytomności, wirus wścieklizny, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czucia, zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo, złe samopoczucie
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Patofizjologia i mechanizm

Wścieklizna to śmiertelna, ostra encefalomielitis wywoływana przez neurotropowy wirus z rodziny Rhabdoviridae, rodzaju Lyssavirus, charakteryzująca się niemal 100% śmiertelnością po wystąpieniu objawów klinicznych. Wirus posiada cylindryczną morfologię, genom RNA o ujemnej polarności kodujący pięć białek (N, P, M, G, L) i replikuje się w cytoplazmie zakażonych neuronów, tworząc charakterystyczne ciałka Negriego (3-27 µm). Droga zakażenia to najczęściej ugryzienie przez zakażone zwierzęta, z wniknięciem wirusa przez uszkodzoną skórę lub błony śluzowe. Po wniknięciu wirus może replikować się w tkance mięśniowej lub bezpośrednio wnikać do obwodowego układu nerwowego, wykorzystując glikoproteinę G do wiązania receptorów acetylocholinowych i endocytozy klatrynowej. Transport wirusa odbywa się wstecznie wzdłuż aksonów do ośrodkowego układu nerwowego (OUN), gdzie następuje intensywna replikacja i dalsze rozprzestrzenianie do gruczołów ślinowych oraz innych narządów (trzustka, nerki, serce, siatkówka, rogówka). Okres inkubacji jest zmienny, od 2 tygodni do 6 lat (średnio 2-3 miesiące), zależny od miejsca zakażenia, dawki wirusa i stanu immunologicznego pacjenta.
autofagia, bariera krew-mózg, ciałka Negriego, dysfunkcja mitochondrialna, endocytoza zależna od klatryny, faza prodromalna, hydrofobia, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, komórka prezentująca antygen, lyssavirus, nukleoproteina, ośrodkowy układ nerwowy, patogeneza wirusa, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące, receptor acetylocholinowy, rhabdoviridae, RNA wirusowe, stres oksydacyjny, transport aksonalny, transport transsynaptyczny, wirus wścieklizny, wirusy neurotropowe, złącze nerwowo-mięśniowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka przeciw wściekliźnie Rabipur zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczep Flury LEP w dawce nie mniejszej niż 2,5 j.m. na 1 ml po rekonstytucji. Produkt jest wytwarzany na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC), co wpływa na profil immunologiczny szczepionki. Rabipur występuje w formie proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, zawiera pozostałości białek jaja kurzego, ludzką albuminę osoczową oraz śladowe ilości antybiotyków (neomycyna, chlorotetracyklina) i środka przeciwgrzybiczego (amfoterycyna B), stosowanych w procesie produkcji.
albumina jaja kurzego, amfoterycyna B, antygen, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, immunogenność, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, ludzka albumina osoczowa, neomycyna, oczyszczone komórki zarodków kurzych, odpowiedź immunologiczna, przeciwciała neutralizujące, roztwór do wstrzykiwań, szczepionka przeciw wściekliźnie, szczepionka Rabipur, wirus wścieklizny
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Dawkowanie i sposób podawania

Wirus wścieklizny stosowany w szczepionce Verorab (szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, inaktywowany, namnażany w komórkach VERO) występuje w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml po rekonstytucji. Dawkowanie zależy od drogi podania: domięśniowo (im.) 0,5 ml lub śródskórnie (id.) 0,1 ml. Profilaktyka przed ekspozycją u osób immunokompetentnych może być prowadzona według schematów tradycyjnego (3 dawki im. w dniach 0, 7, 21/28) lub tygodniowego (2 dawki w dniu 0 i 7, śródskórnie lub domięśniowo, z wyłączeniem osób z obniżoną odpornością). Szczepionka może być stosowana jako dawka przypominająca po wcześniejszym szczepieniu na liniach komórkowych. U osób z obniżoną odpornością zaleca się tradycyjny 3-dawkowy schemat z kontrolą serologiczną przeciwciał neutralizujących po 2-4 tygodniach.
antybiotykoterapia, dawka przypominająca, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, immunosupresja, kategoria narażenia, komórka diploidalna, komórki Vero, mięsień naramienny, obserwacja weterynaryjna, osoba immunokompetentna, podanie domięśniowe, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwtężcowa, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciało neutralizujące, przednio-boczna część uda, rekonstytucja produktu, schemat Essen, schemat Zagrzeb, środek wirusobójczy, szczep Wistar Rabies, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka Rabipur to inaktywowana szczepionka przeciw wściekliźnie, zawierająca co najmniej 2,5 j.m. wirusa wścieklizny szczepu Flury LEP, namnażanego na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC). Preparat jest dostępny w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rabipur jest wskazany do czynnego uodpornienia przeciw wściekliźnie u pacjentów we wszystkich grupach wiekowych, zarówno w profilaktyce przedekspozycyjnej u osób z grup ryzyka, jak i w profilaktyce poekspozycyjnej po kontakcie z wirusem. Szczepionka może być stosowana u niemowląt, dzieci, dorosłych oraz seniorów, zgodnie z aktualnymi zaleceniami krajowymi i międzynarodowymi.
amfoterycyna B, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, czynne uodpornienie, ekspozycja na wirusa, komórki zarodków kurzych, ludzka albumina osoczowa, neomycyna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka wścieklizny, szczep Flury LEP, szczepionka inaktywowana, wirus wścieklizny, wścieklizna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rabipur

Szczepionka Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny szczep Flury LEP (≥2,5 j.m.), wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących podania, aby zapewnić skuteczną odpowiedź immunologiczną. Niewłaściwe podanie (np. w okolice pośladkową, podskórnie lub donaczyniowo) może prowadzić do obniżenia skuteczności lub poważnych reakcji niepożądanych, w tym wstrząsu. Szczepienie należy odroczyć o minimum 2 tygodnie u pacjentów z ostrą chorobą wymagającą leczenia, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania. Po podaniu szczepionki możliwe są reakcje anafilaktyczne, dlatego personel medyczny musi dysponować odpowiednim sprzętem i lekami do natychmiastowego leczenia takich zdarzeń. Zaleca się obserwację pacjenta przez 15-30 minut po szczepieniu, a także stosowanie pozycji siedzącej lub leżącej w trakcie iniekcji, aby zminimalizować ryzyko urazów związanych z reakcjami wazowagalnymi lub lękowymi.
albumina jaja kurzego, amfoterycyna B, anafilaksja, chlorotetracyklina, choroba o ostrym przebiegu, hiperwentylacja, hipotensja, immunizacja, ludzka albumina osoczowa, neomycyna, obrzęk górnych dróg oddechowych, oczyszczone komórki zarodków kurzych, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, pokrzywka, poligelina, profilaktyka po ekspozycji, profilaktyka poekspozycyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja lękowa, reakcja stresowa, reakcja wazowagalna, skurcz oskrzeli, skurcz tchawicy, szczep Flury LEP, wirus wścieklizny, wścieklizna, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Zapobieganie i profilaktyka

Wścieklizna to śmiertelna wirusowa choroba OUN wywoływana przez wirus wścieklizny, przenoszona głównie przez ugryzienia zakażonych zwierząt. Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) obejmuje schemat 2 dawek szczepionki podawanych w dniach 0 i 7, zapewniający ochronę do 3 lat, zalecany osobom z grup wysokiego ryzyka (weterynarze, pracownicy laboratoriów, speleolodzy, podróżujący do obszarów endemicznych). PrEP upraszcza późniejsze leczenie poekspozycyjne (PEP), eliminując konieczność podawania ludzkiej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (HRIG) i zmniejszając liczbę dawek szczepionki po ekspozycji. Zalecana jest dawka przypominająca szczepionki, gdy miano przeciwciał spada poniżej 0,5 IU/ml (RFFIT).
błona śluzowa, drgawka, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, Komitet Doradczy ds. Praktyk Szczepień, ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, miano przeciwciał, mięsień naramienny, obszar endemiczny, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące, rdzeń kręgowy, roztwór jodopowidonu, schemat szczepień, szczepionka komórkowa, układ odpornościowy, wirus wścieklizny, zaburzenie odporności, zapalenie mózgu
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mózgu – Patofizjologia i mechanizm

Zapalenie mózgu (encephalitis) to stan zapalny miąższu mózgu o etiologii wirusowej, bakteryjnej, grzybiczej lub autoimmunologicznej, manifestujący się objawami dysfunkcji neurologicznej, takimi jak zaburzenia świadomości, deficyty motoryczne, napady drgawkowe oraz dowodami zapalenia OUN. Patogeneza obejmuje dwie główne kategorie: infekcyjną (bezpośrednia inwazja patogenu, głównie istota szara) oraz immunologiczną (uszkodzenie mediowane przez układ odpornościowy, zwykle istota biała). Wirusy dostają się do OUN drogą hematogenną lub retrogradacyjną przez nerwy, z tropizmem do określonych regionów mózgu (np. HSV do płatów skroniowych). Charakterystyczne zmiany histopatologiczne to martwica neuronów, nacieki okołonaczyniowe z limfocytów i mikrogleju oraz uszkodzenia bariery krew-mózg (BBB). W patogenezie kluczową rolę odgrywają odpowiedzi immunologiczne, w tym aktywacja komórek Th1, Th17 i Treg oraz cytokiny takie jak IL-6, które modulują równowagę immunologiczną i wpływają na przebieg choroby. Autoimmunologiczne zapalenie mózgu (AIE) dzieli się na podtypy z przeciwciałami przeciwko antygenom wewnątrzkomórkowym lub powierzchniowym, z różnym rokowaniem i odpowiedzią na terapię immunomodulacyjną.
acyklowir, apoptoza neuronu, arbowirusy, autoimmunologiczne zapalenie mózgu, bariera krew-mózg, cytokiny, demielinizacja istoty białej, interferon typu I, japońskie zapalenie mózgu, komórki dendrytyczne, monocyty, naciek leukocytarny, neuronofagia, obrzęk mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, ostre rozsiane zapalenie mózgu, płyn mózgowo-rdzeniowy, przeciwciała anty-NMDAR, rozprzestrzenianie hematogenne, śmierć neuronu, środki ochrony osobistej, wirus opryszczki pospolitej, wirus półpaśca, wirus wścieklizny, wirusowe zapalenie mózgu, wirusy neurotropowe, zaburzenia świadomości, zapalenie infekcyjne, zapalenie mózgu
Leksykon leków
Skład i postać leku – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka przeciw wściekliźnie Rabipur jest dostępna w formie liofilizowanego proszku oraz rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Po rekonstytucji 1 ml roztworu zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczepu Flury LEP w ilości nie mniejszej niż 2,5 j.m., namnażany na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC). Preparat zawiera pozostałości białek jaja kurzego, ludzkiej albuminy osoczowej oraz śladowe ilości antybiotyków: neomycyny, chlorotetracykliny i amfoterycyny B. Substancje pomocnicze obejmują trometamol, chlorek sodu, disodu edetynian, potasu L-glutaminian, poligelinę oraz sacharozę, które stabilizują pH, izotoniczność i trwałość szczepionki. Po rekonstytucji preparat ma postać przezroczystego do lekko różowego roztworu i powinien być podany natychmiast, po uprzednim delikatnym wymieszaniu.
amfoterycyna B, ampułko-strzykawka, białko jaja kurzego, chlorek sodu, chlorotetracyklina, disodu edetynian, igła injekcyjna, inaktywowany wirus, izotoniczność roztworu, ludzka albumina osoczowa, neomycyna, oczyszczone komórki zarodków kurzych, poligelina, rekonstytucja szczepionki, roztwór do wstrzykiwań, sacharoza, substancja buforująca, substancja chelatująca, szczep Flury LEP, szczepionka przeciw wściekliźnie, trometamol, wirus wścieklizny, woda do wstrzykiwań, wścieklizna
Leksykon leków
Interakcje leku – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny szczepu Flury LEP, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne z lekami immunosupresyjnymi, które mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną, co wymaga monitorowania poziomu przeciwciał i ewentualnego podania dodatkowych dawek. Podanie immunoglobuliny przeciw wściekliźnie powinno odbywać się w miejsce anatomicznie oddalone od szczepionki, aby uniknąć neutralizacji antygenów. Koadministracja z inaktywowaną szczepionką przeciw japońskiemu zapaleniu mózgu (JE) u dorosłych jest możliwa, jednak schemat skrócony PrEP może powodować przyspieszony spadek poziomu przeciwciał neutralizujących (RVNA ≥0,5 IU/ml) – po 366 dniach odsetek osób z odpowiednim poziomem wynosił 68% w schemacie przyspieszonym versus 76-80% w schemacie klasycznym. Jednoczesne podanie ze szczepionką skoniugowaną przeciw meningokokom (MenACWY) nie wykazuje istotnych negatywnych interakcji, pod warunkiem stosowania oddzielnych miejsc iniekcji, najlepiej w przeciwległe kończyny.
działanie niepożądane, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące, reakcja poszczepienna, szczepienie pierwotne, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw wściekliźnie, szczepionka Rabipur, układ immunologiczny, wirus wścieklizny
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Szczepionka VERORAB zawiera inaktywowany szczep wirusa wścieklizny Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa namnażanego w komórkach VERO, z ilością oznaczaną testem ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Preparat zawiera 4,1 µg fenyloalaniny na dawkę (0,068 µg/kg dla osoby 60 kg), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Zawartość potasu i sodu jest minimalna (<1 mmol/dawka), co pozwala na klasyfikację jako "wolna od potasu" i "wolna od sodu". Szczepionka powinna być stosowana ostrożnie u osób z alergią na antybiotyki takie jak polimyksyna B, streptomycyna czy neomycyna, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. W przypadku pacjentów z niedoborem odporności wskazane jest wykonanie badania serologicznego 2-4 tygodnie po szczepieniu w celu oceny odpowiedzi immunologicznej i ewentualnego podania dawek uzupełniających.
alergia na antybiotyki, badanie serologiczne, bezdech, fenyloketonuria, komórki Vero, kortykosteroidy, leczenie immunosupresyjne, monitorowanie czynności oddechowej, niedojrzałość układu oddechowego, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja wazowagalna, szczep Wistar Rabies, test ELISA, trombocytopenia, wirus wścieklizny, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mózgu – Etiologia i przyczyny

Zapalenie mózgu to zapalny proces obejmujący tkankę mózgową, o etiologii infekcyjnej (głównie wirusowej, stanowiącej około 70% przypadków) lub autoimmunologicznej. Do najczęstszych wirusów wywołujących zapalenie mózgu należą HSV typ 1 i 2, wirus ospy wietrznej, EBV, CMV, enterowirusy, arbowirusy (np. wirus Zachodniego Nilu, japońskiego zapalenia mózgu) oraz wirusy chorób wieku dziecięcego. Drogi zakażenia obejmują transmisję krwiopochodną, ukąszenia owadów, kontakt bezpośredni oraz reaktywację latentnych zakażeń. Rzadziej zapalenie mózgu wywołują bakterie (np. Borrelia burgdorferi, Treponema pallidum), grzyby (Cryptococcus neoformans) i pasożyty (Toxoplasma gondii). Autoimmunologiczne zapalenie mózgu może być związane z zespołami paranowotworowymi, poinfekcyjnymi reakcjami immunologicznymi, lekami lub predyspozycjami genetycznymi, a jego przykłady to encefalopatia z przeciwciałami przeciw receptorowi NMDA, ADEM, zapalenie limbiczne czy zapalenie mózgu Rasmussena.
adenowirus, bariera krew-mózg, Borrelia burgdorferi, choroba z Lyme, Cryptococcus neoformans, cysticerkoza, cytomegalowirus, czynnik zakaźny, echowirus, etiologia autoimmunologiczna, etiologia infekcyjna, gruźlica, kiła, Listeria monocytogenes, malaria mózgowa, mimikra molekularna, mononukleoza zakaźna, Mycobacterium tuberculosis, ostre rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, Plasmodium falciparum, receptor NMDA, tkanka mózgowa, toksoplazmoza, Toxoplasma gondii, układ limbiczny, wirus Coxsackie, wirus Epsteina-Barr, wirus grypy, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, wirus odry, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirus polio, wirus różyczki, wirus świnki, wirus wścieklizny, wirus Zachodniego Nilu, zapalenie limbiczne, zapalenie mózgu, zapalenie mózgu infekcyjne, zapalenie mózgu poinfekcyjne, zespół paranowotworowy
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Wskazania do stosowania

Szczepionka VERORAB zawiera inaktywowany szczep wirusa wścieklizny Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa, oznaczanego metodą ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Preparat jest wskazany do profilaktyki przedekspozycyjnej u osób z grup wysokiego ryzyka, takich jak pracownicy laboratoriów, lekarze weterynarii, opiekunowie zwierząt, leśnicy, myśliwi oraz osoby przebywające na obszarach endemicznych. Ponadto, szczepionka jest stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej, podawanej po kontakcie z podejrzanym o wściekliznę zwierzęciem, co stanowi postępowanie ratujące życie zgodne z lokalnymi wytycznymi.
badanie serologiczne, dawka przypominająca, fenyloalanina, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki Vero, odporność poszczepienna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, szczep Wistar Rabies, szczepienie przedekspozycyjne, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, VERORAB, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Przedawkowanie

Szczepionka przeciw wściekliźnie VERORAB zawiera inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M) namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa, oznaczaną metodą ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Preparat jest dostępny w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania szczepionki VERORAB ani wystąpienia objawów niepożądanych związanych z nadmiernym podaniem dawki. W składzie szczepionki znajduje się również fenyloalanina w ilości 4,1 µg na dawkę, co może mieć znaczenie w kontekście potencjalnych reakcji na substancje pomocnicze.
czynne zakażenie, fenyloalanina, inaktywowany wirus, jednostka międzynarodowa, komórki Vero, objaw niepożądany, proszek i rozpuszczalnik, przedawkowanie szczepionki, rekonstytucja proszku, substancja pomocnicza, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, VERORAB, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Właściwości farmakodynamiczne

Szczepionka przeciw wściekliźnie VERORAB zawiera inaktywowany szczep wirusa Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, namnażany w komórkach VERO, w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml. Immunogenność preparatu potwierdzono w badaniach klinicznych, gdzie miano przeciwciał neutralizujących wirusa ≥ 0,5 j.m./ml uznano za poziom ochronny. Schematy 3-dawkowe (dni 0, 7, 21 lub 28) indukowały odpowiedź immunologiczną u wszystkich pacjentów do 14 dnia po szczepieniu pierwotnym, a długoterminowa obserwacja wykazała utrzymanie ochrony u 96,9% osób przez 10 lat po dawce przypominającej podanej po roku. Schematy tygodniowe, zarówno domięśniowe (2x 0,5 ml), jak i śródskórne (2x 0,1 ml), wykazały wysoką skuteczność immunologiczną z osiągnięciem miana ≥ 0,5 j.m./ml u ponad 97% uczestników do 21 dnia, a także szybkie i silne odpowiedzi anamnestyczne po symulowanej profilaktyce poekspozycyjnej (PEP) rok po szczepieniu pierwotnym.
dawka przypominająca, droga domięśniowa, droga śródskórna, immunogenność szczepionki, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, komórki Vero, miano przeciwciał neutralizujących, odpowiedź anamnestyczna, odpowiedź immunologiczna, populacja pediatryczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące wirusa wścieklizny, schemat Essen, schemat trzydawkowy, schemat Zagreb, skuteczność kliniczna, szczep Wistar Rabies, wirus wścieklizny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka VERORAB, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M w dawce 3,25 j.m./0,5 ml, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony na podstawie obserwacji ponad 13 000 osób, w tym około 1000 dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Najczęściej występujące działania niepożądane to reakcje miejscowe (ból, rumień, opuchnięcie, świąd i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia) oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak ból głowy, ból mięśni, złe samopoczucie, gorączka i limfadenopatia. Reakcje te mają zazwyczaj charakter łagodny i ustępują samoistnie w ciągu 1-3 dni. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z międzynarodowymi standardami CIOMS, z najczęstszymi reakcjami występującymi u ≥10% pacjentów (np. ból głowy, ból mięśni, ból w miejscu wstrzyknięcia). U niemowląt i małych dzieci obserwuje się specyficzne objawy, takie jak drażliwość, senność, bezsenność i nieutulony płacz, które występują bardzo często lub często.
działanie niepożądane szczepionki, inaktywowany wirus wścieklizny, limfadenopatia, niedosłuch czuciowo-nerwowy, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, rumień w miejscu wstrzyknięcia, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, szczep Wistar Rabies, wirus wścieklizny, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie równowagi, zaburzenie ucha i błędnika, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Przeciwwskazania stosowania

Preparat immunizacyjny Verorab zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M w dawce 3,25 j.m., namnażany w komórkach VERO i inaktywowany, co zapewnia jego bezpieczeństwo. Przeciwwskazania do szczepienia profilaktycznego obejmują nadwrażliwość na inaktywowany wirus, substancje pomocnicze (w tym fenyloalaninę w ilości 4,1 µg), antybiotyki takie jak polimyksyna B, streptomycyna, neomycyna oraz inne szczepionki o podobnym składzie. Czasowe przeciwwskazania to gorączka i ostra choroba, które wymagają odroczenia szczepienia do ustąpienia objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią ze względu na obecność fenyloalaniny, choć jej ilość jest zazwyczaj klinicznie nieistotna.
fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywowany wirus, komórki Vero, nadwrażliwość na antybiotyki, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, neomycyna, polimyksyna B, postępowanie przeciwwstrząsowe, preparat immunizacyjny, streptomycyna, szczep Wistar Rabies, szczepienie poekspozycyjne, szczepienie profilaktyczne, szczepionka przeciwko wściekliźnie, test ELISA, wirus wścieklizny
Leksykon substancji czynnych
Chlorotetracyklina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Chlorotetracyklina, obecna m.in. w preparacie Chlorocyclinum 3% oraz w śladowych ilościach w szczepionce Rabipur, wymaga ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Miejscowe stosowanie chlorotetracykliny w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, mimo że w stężeniach terapeutycznych nie wykazuje ona działania teratogennego ani embriotoksycznego. Szczepionka Rabipur, zawierająca śladowe ilości chlorotetracykliny, może być stosowana u kobiet ciężarnych w profilaktyce po ekspozycji na wirusa wścieklizny, pod warunkiem indywidualnej oceny korzyści i ryzyka. Brak jest danych dotyczących wpływu chlorotetracykliny na płodność oraz toksyczności szczepionki na rozwój potomstwa.
chlorocyclinum, chlorotetracyklina, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta w ciąży, maść Chlorocyclinum, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przenikanie do mleka, stosunek korzyści do ryzyka, szczepionka Rabipur, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, wirus wścieklizny, właściwości lipofilne, wpływ na płodność
Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Działania niepożądane

Wirus wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany), stosowany w szczepionce VERORAB, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących ponad 13 000 osób, w tym około 1000 dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból mięśni, złe samopoczucie oraz ból w miejscu wstrzyknięcia, występujące bardzo często (≥10%) i ustępujące samoistnie w ciągu 1-3 dni. U niemowląt i małych dzieci (<24 miesiące) dodatkowo pojawiają się specyficzne objawy, takie jak drażliwość, senność i nieutulony płacz. Reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, świąd) występują niezbyt często (≥0,1% i <1%), natomiast reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy, choć o nieznanej częstości, stanowią poważne zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia zaburzeń neurologicznych, w tym nagłego niedosłuchu czuciowo-nerwowego o nieznanej częstości, który może prowadzić do trwałego upośledzenia słuchu.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, duszność, limfadenopatia, nieutulony płacz, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, opuchnięcie, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, stwardnienie, świąd, szczep Wistar Rabies, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie ucha i błędnika, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądka i jelit, zawroty głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka Rabipur zawiera inaktywowany wirus wścieklizny szczepu Flury LEP, namnażany na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC). Każda dawka po rekonstytucji (1,0 ml) zawiera co najmniej 2,5 j.m. wirusa. Preparat może zawierać pozostałości białek jaja kurzego (albumina), ludzką albuminę osoczową oraz śladowe ilości antybiotyków: neomycyny, chlorotetracykliny i amfoterycyny B. Szczepionka dostępna jest w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce.
albumina jaja kurzego, albumina osoczowa, amfoterycyna B, ampułko-strzykawka, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, leczenie objawowe, monitorowanie pacjenta, neomycyna, PCEC, proszek i rozpuszczalnik, przedawkowanie szczepionki, Rabipur, roztwór do wstrzykiwań, szczepionka przeciw wściekliźnie, wirus wścieklizny
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Wścieklizna (Rabies) jest chorobą odzwierzęcą o niemal 100% śmiertelności po wystąpieniu objawów klinicznych, zgon następuje zwykle w ciągu 3-10 dni od ich pojawienia się. Po przedostaniu się wirusa do ośrodkowego układu nerwowego leczenie jest nieskuteczne, a rokowanie wyjątkowo niekorzystne. Profilaktyka poekspozycyjna (PEP) jest niemal w 100% skuteczna, pod warunkiem wdrożenia przed wystąpieniem symptomów. Niepowodzenie PEP wynika z opóźnionego podania, błędów w aplikacji immunoglobuliny lub szczepionki oraz stosowania preparatów niskiej jakości. Nieliczne, wyjątkowe przypadki przeżycia dotyczą głównie wariantów wirusa pochodzących od nietoperzy, jednak nawet one wiążą się z ciężkimi deficytami neurologicznymi. WHO zaleca kompleksową opiekę paliatywną po pojawieniu się objawów.
choroba odzwierzęca, choroba zakaźna, deficyt neurologiczny, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, lyssawirus, miano przeciwciał, nadzór epidemiologiczny, ośrodkowy układ nerwowy, preparat biologiczny, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało neutralizujące, serologia, śmiertelność, status szczepienia, szczepienie poekspozycyjne, uczenie maszynowe, wirus wścieklizny, wścieklizna, zaniedbana choroba tropikalna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Przeciwwskazania do stosowania szczepionki przeciw wściekliźnie VERORAB różnią się w zależności od charakteru podania – profilaktycznego (przed ekspozycją) lub interwencyjnego (po ekspozycji). W przypadku szczepienia profilaktycznego przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną (inaktywowany wirus wścieklizny szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M), substancje pomocnicze, w tym fenyloalaninę w ilości 4,1 mikrogramów, oraz antybiotyki stosowane w produkcji (polimyksyna B, streptomycyna, neomycyna i inne z tej grupy). Szczepienie należy odroczyć przy gorączce lub ostrej chorobie, które mogą zaburzyć odpowiedź immunologiczną lub zwiększyć ryzyko działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z fenyloketonurią, choć zawartość fenyloalaniny w szczepionce jest minimalna i zwykle nie stanowi problemu klinicznego.
działanie niepożądane, fenyloalanina, fenyloketonuria, nadwrażliwość na antybiotyki, nadwrażliwość na substancję czynną, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, ostra choroba, podwyższona temperatura ciała, polimyksyna B, proces zapalny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, streptomycyna, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, wirus wścieklizny, wywiad alergiczny, zakażenie wścieklizną
Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Wścieklizna to śmiertelna choroba wirusowa wywołana przez neurotropowy wirus z rodziny Rhabdoviridae, atakujący ośrodkowy układ nerwowy i prowadzący do zapalenia mózgu oraz rdzenia kręgowego. Okres inkubacji wynosi średnio 3-8 tygodni, ale może trwać od kilku dni do roku. Po wystąpieniu objawów klinicznych, takich jak gorączka, bóle głowy, pobudzenie, halucynacje, wodowstręt i porażenie mięśni oddechowych, choroba jest praktycznie zawsze śmiertelna w ciągu 7-14 dni. Diagnostyka opiera się na historii ekspozycji i objawach klinicznych, a profilaktyka obejmuje szczepienia zwierząt, profilaktykę przedekspozycyjną (PrEP) u osób z grup ryzyka oraz profilaktykę poekspozycyjną (PEP), która polega na dokładnym przemyciu rany przez co najmniej 15 minut, podaniu serii szczepionek oraz immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (HRIG) w dawce 20 IU/kg masy ciała. Szczepionki podaje się domięśniowo w mięsień naramienny, unikając mięśni pośladkowych ze względu na słabe wchłanianie.
błony śluzowe, dysfagia, faza prodromalna, gruczoły ślinowe, halucynacje, hydrofobia, neurotropowy, objawy grypopodobne, okres inkubacji, opieka paliatywna, ośrodkowy układ nerwowy, paraliż, PEP, podanie śródskórne, porażenie, PrEP, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała monoklonalne, szczepienie zwierząt, wirus wścieklizny, wścieklizna, zakażenie bakteryjne, zakażenie wtórne, zapalenie mózgu, zapalenie mózgu i rdzenia