Specjalne ostrzeżenia
Rabipur

Szczepionka Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny szczep Flury LEP (≥2,5 j.m.), wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących podania, aby zapewnić skuteczną odpowiedź immunologiczną. Niewłaściwe podanie (np. w okolice pośladkową, podskórnie lub donaczyniowo) może prowadzić do obniżenia skuteczności lub poważnych reakcji niepożądanych, w tym wstrząsu. Szczepienie należy odroczyć o minimum 2 tygodnie u pacjentów z ostrą chorobą wymagającą leczenia, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania. Po podaniu szczepionki możliwe są reakcje anafilaktyczne, dlatego personel medyczny musi dysponować odpowiednim sprzętem i lekami do natychmiastowego leczenia takich zdarzeń. Zaleca się obserwację pacjenta przez 15-30 minut po szczepieniu, a także stosowanie pozycji siedzącej lub leżącej w trakcie iniekcji, aby zminimalizować ryzyko urazów związanych z reakcjami wazowagalnymi lub lękowymi.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania szczepionki Rabipur

Szczepionka Rabipur wymaga zachowania określonych środków ostrożności podczas stosowania, a personel medyczny powinien być świadomy potencjalnych zagrożeń związanych z jej podawaniem. Ze względu na charakter tej szczepionki oraz możliwość wystąpienia poważnych reakcji niepożądanych, należy przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących jej stosowania, aby zminimalizować ryzyko dla pacjenta.1

Skuteczność szczepienia i ograniczenia

Należy mieć świadomość, że odpowiedź immunologiczna na szczepionkę Rabipur może nie osiągnąć poziomu ochronnego u wszystkich zaszczepionych osób. W przypadku choroby o ostrym przebiegu wymagającej leczenia, szczepienie powinno być odroczone o co najmniej 2 tygodnie od momentu wyzdrowienia. Natomiast zakażenie o łagodnym przebiegu nie stanowi podstawy do odroczenia szczepienia.2

Reakcje nadwrażliwości podczas profilaktyki po ekspozycji (PEP)

Po podaniu szczepionki Rabipur odnotowano przypadki reakcji anafilaktycznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Podobnie jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych w formie iniekcji, personel medyczny powinien zapewnić dostępność odpowiednich środków leczniczych oraz możliwość monitorowania stanu pacjenta na wypadek wystąpienia rzadkich reakcji anafilaktycznych po szczepieniu. Odpowiednie wyposażenie i leki muszą być dostępne do natychmiastowego użycia.3

Składniki potencjalnie wywołujące reakcje alergiczne

Szczepionka Rabipur zawiera szereg składników, które mogą wywoływać reakcje alergiczne u podatnych osób, w tym:

  • Poligelinę – składnik pomocniczy
  • Pozostałości białek jaja kurzego (np. albumina jaja kurzego) – ze względu na proces produkcji na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC)
  • Ludzką albuminę osoczową – jako składnik pomocniczy
  • Śladowe ilości antybiotyków – w tym potencjalnie neomycyny, chlorotetracykliny i amfoterycyny B

U osób, u których po kontakcie z którąkolwiek z wymienionych substancji wystąpiły kliniczne objawy anafilaksji, takie jak uogólniona pokrzywka, obrzęk górnych dróg oddechowych (ust, języka, gardła, tchawicy lub nagłośni), skurcz tchawicy lub oskrzeli, hipotensja lub wstrząs, szczepienie powinno być wykonywane wyłącznie przez personel posiadający odpowiednie umiejętności i sprzęt niezbędny do leczenia objawów anafilaksji po szczepieniu.4

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Zgłaszano przypadki zapalenia mózgu oraz zespołu Guillaina-Barrégo powiązane czasowo z podaniem szczepionki Rabipur. Jednakże przed podjęciem decyzji o przerwaniu immunizacji należy dokładnie przeanalizować ryzyko wystąpienia wścieklizny u pacjenta. W większości przypadków ryzyko związane z zachorowaniem na wściekliznę przewyższa ryzyko powikłań neurologicznych związanych ze szczepieniem.5

Prawidłowa droga podania

Istotne jest przestrzeganie zalecanej drogi podania szczepionki Rabipur, ponieważ niewłaściwe podanie może skutkować niewystarczającą odpowiedzią immunologiczną. Szczepionki przeciw wściekliźnie nie wolno:

  • Wstrzykiwać w okolicę pośladkową – może to prowadzić do obniżonej skuteczności
  • Podawać podskórnie – taka droga podania nie zapewnia wystarczającej odpowiedzi immunologicznej
  • Podawać donaczyniowo – niezamierzone podanie donaczyniowe może skutkować wystąpieniem uogólnionych reakcji, w tym wstrząsu

Należy zwrócić szczególną uwagę na technikę iniekcji, aby uniknąć przypadkowego podania donaczyniowego.6

Reakcje lękowe związane ze szczepieniem

W związku ze szczepieniem mogą wystąpić reakcje lękowe o charakterze psychogennym w odpowiedzi na iniekcję, takie jak:

  • Reakcje wazowagalne (omdlenia)
  • Hiperwentylacja
  • Reakcje stresowe

Z tego powodu istotne jest, aby szczepienie przeprowadzać w bezpiecznym otoczeniu, które minimalizuje ryzyko urazu w przypadku wystąpienia omdlenia u pacjenta. Zaleca się, aby pacjent podczas szczepienia przyjmował pozycję siedzącą lub leżącą oraz pozostawał w placówce medycznej przez około 15-30 minut po szczepieniu w celu obserwacji.7

Skład szczepionki i potencjalne alergeny

Szczepionka Rabipur zawiera inaktywowany wirus wścieklizny, szczep Flury LEP, w ilości nie mniejszej niż 2,5 j.m. Wirus jest namnażany na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC), co stanowi potencjalne źródło alergenów. Oprócz substancji czynnej, szczepionka zawiera składniki, które mogą wywoływać reakcje alergiczne, w tym:

Składnik Pochodzenie Potencjalne ryzyko
Białka jaja kurzego (np. albumina) Z procesu produkcji (PCEC) Reakcje alergiczne u osób uczulonych na białko jaja
Ludzka albumina osoczowa Składnik pomocniczy Potencjalne reakcje alergiczne
Neomycyna Śladowe ilości antybiotyku Reakcje alergiczne u osób uczulonych
Chlorotetracyklina Śladowe ilości antybiotyku Reakcje alergiczne u osób uczulonych
Amfoterycyna B Śladowe ilości antybiotyku Reakcje alergiczne u osób uczulonych
Poligelina Składnik pomocniczy Potencjalne reakcje anafilaktyczne

Wiedza o składzie szczepionki jest kluczowa dla oceny ryzyka wystąpienia reakcji nadwrażliwości u pacjentów z wywiadem alergicznym.8

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl