inhibitor reduktazy
Inhibitor reduktazy HMG-CoA (3-hydroksy-3-metylo-glutarylo-koenzymu A), powszechnie znany jako statyna, to lek obniżający poziom cholesterolu poprzez hamowanie kluczowego enzymu uczestniczącego w produkcji cholesterolu w wątrobie. Reduktaza HMG-CoA katalizuje przemianę HMG-CoA do mewalonianu, będącego prekursorem cholesterolu.
Statyny stanowią podstawę farmakoterapii hipercholesterolemii i są stosowane w prewencji pierwotnej oraz wtórnej chorób sercowo-naczyniowych. Leki te wykazują działanie plejotropowe, obejmujące efekty przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe oraz stabilizujące blaszkę miażdżycową, co wpływa korzystnie na śródbłonek naczyniowy.
Do najczęściej stosowanych inhibitorów reduktazy HMG-CoA należą: atorwastatyna, rozuwastatyna, simwastatyna i prawastatyna. Różnią się one siłą działania, profilem farmakokinetycznym oraz potencjałem interakcji z innymi lekami. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle mięśniowe, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz rzadko występującą rabdomiolizę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvacard 40 40 mg
Symwastatyna, prolek w postaci nieaktywnego laktonu, ulega w organizmie hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który silnie hamuje reduktazę HMG-CoA, kluczowy enzym w syntezie cholesterolu. Po podaniu doustnym lek jest dobrze wchłaniany, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym wynosi poniżej 5% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie zachodzi główne działanie farmakologiczne. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego wchłanianie. Symwastatyna wykazuje wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza i jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (60%) i mocz (13%) w ciągu 96 godzin, a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny.
BCRP, beta-hydroksykwas, biodostępność beta-hydroksykwasu, Breast Cancer Resistance Protein, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, hepatocyt, inhibitor reduktazy, interakcja lekowa, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genu SLCO1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, synteza cholesterolu, transporter komórkowy, wiązanie z białkami, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Torvacard 80 mg
Przedkliniczne badania atorwastatyny, substancji czynnej leku Torvacard, nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego w serii testów in vitro i in vivo. W badaniach karcinogennych u szczurów nie stwierdzono działania onkogennego, natomiast u myszy przy ekspozycji 6-11 razy wyższej niż u ludzi zaobserwowano gruczolaki i raki wątrobowokomórkowe, co wskazuje na ryzyko związane z bardzo wysokimi dawkami. Atorwastatyna nie wpływała negatywnie na płodność u szczurów, królików i psów, a także nie wykazywała działania teratogennego. Jednak przy toksycznych dawkach dla ciężarnych samic szczurów i królików zaobserwowano toksyczność dla płodu, opóźniony rozwój potomstwa oraz obniżoną przeżywalność poporodową.
atorwastatyna, AUC, dane przedkliniczne, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowokomórkowy, inhibitor reduktazy, opóźnienie rozwoju potomstwa, potencjał karcinogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, przeżywalność poporodowa, rak wątrobowokomórkowy, reduktaza HMG-CoA, toksyczność dla płodu, toksyczność matczyna, wpływ na rozrodczość, wydzielanie do mleka matki