zwłóknienie trzustki
Zwłóknienie trzustki to proces patologiczny charakteryzujący się stopniowym zastępowaniem prawidłowej tkanki trzustkowej przez tkankę łączną włóknistą. Jest to typowy objaw przewlekłego zapalenia trzustki, ale może również występować jako następstwo innych schorzeń, takich jak nowotwory trzustki, mukowiscydoza czy nawracające ostre zapalenia trzustki.
Proces zwłóknienia prowadzi do postępującego upośledzenia funkcji zewnątrzwydzielniczej i wewnątrzwydzielniczej trzustki. W konsekwencji dochodzi do zaburzeń trawienia (niedostateczna produkcja enzymów trawiennych) oraz metabolizmu glukozy (cukrzyca wtórna). Klinicznie zwłóknienie trzustki objawia się przewlekłym bólem brzucha, utratą masy ciała, biegunkami tłuszczowymi oraz objawami niedoborów pokarmowych.
W diagnostyce zwłóknienia trzustki kluczową rolę odgrywają badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz endoskopowa ultrasonografia. W zaawansowanym stadium zwłóknienia trzustka może ulec atrofii i zwapnieniu, co jest widoczne w badaniach radiologicznych. Leczenie ma głównie charakter objawowy i obejmuje suplementację enzymów trzustkowych, leczenie przeciwbólowe oraz wyrównanie zaburzeń metabolicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie trzustki – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to nieodwracalny proces prowadzący do zwłóknienia i bliznowacenia trzustki, skutkujący trwałym uszkodzeniem funkcji egzo- i endokrynnej. Diagnostyka PZT jest wyzwaniem, zwłaszcza we wczesnych stadiach, gdyż brak jest pojedynczego testu potwierdzającego rozpoznanie. Kluczowe jest zebranie szczegółowego wywiadu uwzględniającego czynniki ryzyka (np. nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, wcześniejsze ostre zapalenie trzustki) oraz objawy kliniczne takie jak nawracający ból brzucha, utrata masy ciała, biegunka tłuszczowa i cukrzyca. Badania laboratoryjne, w tym ocena poziomu glukozy, elastazy kałowej (niski poziom wskazuje na niewydolność zewnątrzwydzielniczą) oraz badanie tłuszczu w kale, wspomagają diagnostykę, choć enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza) często pozostają w normie. Diagnostyka obrazowa opiera się na tomografii komputerowej (TK) z kontrastem, która wykrywa zwapnienia (obecne u ~30% pacjentów), poszerzenie przewodu trzustkowego, zanik narządu i zmiany strukturalne. MRI z MRCP oraz endoskopowa ultrasonografia (EUS) są szczególnie przydatne w ocenie przewodu trzustkowego i wczesnych zmian, a EUS cechuje się najwyższą czułością w diagnostyce PZT.
autoimmunologiczne zapalenie trzustki, biegunka tłuszczowa, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, elastaza-1 w kale, elastografia EUS, endomikroskopia konfokalna, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, enzymy trzustkowe, kryteria diagnostyczne, lipaza, niedobór insuliny, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, przewlekły ból brzucha, pseudotorbiel trzustki, stolce tłuszczowe, test stymulacji sekretynowej, tomografia komputerowa z kontrastem, włóknienie trzustki, zwapnienia trzustki, zwłóknienie trzustki - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie trzustki – Leczenie
Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to nieodwracalna choroba charakteryzująca się postępującym stanem zapalnym i zwłóknieniem trzustki. Leczenie koncentruje się na łagodzeniu bólu, poprawie funkcji trzustki oraz zapobieganiu powikłaniom. Kluczowe są zmiany stylu życia, takie jak całkowita abstynencja alkoholowa oraz zaprzestanie palenia tytoniu, które spowalniają progresję choroby i zmniejszają częstość nawrotów. Dieta niskotłuszczowa (30-50 g tłuszczu/dzień), bogata w białko i węglowodany, oraz odpowiednie nawodnienie są istotne w terapii. Ból, będący dominującym objawem, leczony jest farmakologicznie zgodnie z drabiną analgetyczną WHO, obejmującą paracetamol, NLPZ, słabe i silne opioidy oraz leki adjuwantowe (pregabalina, gabapentyna, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne). W przypadku opornego bólu stosuje się blokadę splotu trzewnego (skuteczność u ~50% pacjentów) oraz techniki neuromodulacji. Enzymatyczna terapia zastępcza (PERT) jest podstawą leczenia niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki (PEI), z dawkowaniem co najmniej 30 000 jednostek lipazy z głównymi posiłkami, co poprawia masę ciała, BMI i jakość życia. Suplementacja witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz witaminy B12 jest wskazana w przypadku niedoborów.
blokada splotu trzewnego, ból neuropatyczny, cukrzyca typu 3c, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, enzymatyczna terapia zastępcza, leczenie przeciwzapalne, leki adjuwantowe, leki przeciwdepresyjne, litotrypsja zewnątrzustrojowa, neuromodulacja, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, NLPZ, pankreatektomia, pankreatoduodenektomia, pirfenidon, procedura Puestowa, procedura Whipple’a, przewlekłe zapalenie trzustki, splot trzewny, stan zapalny, stymulacja rdzenia kręgowego, terapia komórkami macierzystymi, torbiel rzekoma, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zwężenie przewodu trzustkowego, zwężenie przewodu żółciowego, zwłóknienie trzustki