pankreatektomia
Pankreatektomia to zabieg chirurgiczny polegający na całkowitym lub częściowym usunięciu trzustki. W zależności od zakresu resekcji wyróżnia się pankreatektomię totalną (całkowitą), dystalną (obejmującą trzon i ogon trzustki) oraz proksymalną (głowa trzustki wraz z dwunastnicą, tzw. pankreatoduodenektomia).
Najczęstszymi wskazaniami do wykonania pankreatektomii są nowotwory złośliwe trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki oporne na leczenie zachowawcze, guzy neuroendokrynne trzustki oraz urazy tego narządu. Zabieg wykonywany jest również w wybranych przypadkach nowotworów brodawki Vatera, dystalnej części przewodu żółciowego wspólnego oraz dwunastnicy.
Pankreatektomia, szczególnie całkowita, wiąże się z poważnymi konsekwencjami metabolicznymi, w tym z rozwojem cukrzycy pooperacyjnej i niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Pacjenci po tym zabiegu wymagają dożywotniej substytucji enzymatycznej oraz insulinoterapii. Współczesne techniki chirurgiczne, w tym laparoskopowe i robotyczne, pozwalają na zmniejszenie inwazyjności zabiegu przy zachowaniu radykalności onkologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipancrea 8000 8 000 j.Ph. Eur. Lipazy
Lipancrea 8000 to preparat zawierający pankreatynę pochodzenia wieprzowego, standaryzowaną na aktywność enzymatyczną: lipazy 8000 j. Ph. Eur., amylazy 5750 j. Ph. Eur. oraz proteaz 450 j. Ph. Eur. Lek stosowany jest w enzymatycznej terapii substytucyjnej u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki, wynikającą z różnych etiologii, takich jak mukowiscydoza, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii i gastrektomii, a także rak trzustki. Preparat jest również wskazany w przypadkach zmian anatomicznych układu pokarmowego po zabiegach chirurgicznych (np. zespolenie żołądkowo-jelitowe typu Billroth II) oraz zwężenia przewodów trzustkowego i żółciowego wspólnego, które upośledzają przepływ enzymów trzustkowych do dwunastnicy. Ponadto, Lipancrea 8000 znajduje zastosowanie w leczeniu rzadkich zespołów genetycznych, takich jak zespół Shwachmana-Diamonda, oraz w okresie rekonwalescencji po ostrym zapaleniu trzustki, gdy funkcja zewnątrzwydzielnicza jest jeszcze niedostateczna.
Preparat jest przeznaczony do stosowania u pacjentów w różnym wieku – od dzieci, przez młodzież, po dorosłych – z potwierdzoną niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki. Wysoka aktywność lipolityczna (8000 j. Ph. Eur.) Lipancrea 8000 umożliwia skuteczne uzupełnienie niedoboru enzymów trzustkowych, co jest kluczowe w poprawie trawienia i wchłaniania składników odżywczych. Terapia enzymatyczna powinna być dostosowana do stopnia niewydolności trzustki oraz indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając etiologię i przebieg choroby. Lipancrea 8000 stanowi istotny element leczenia substytucyjnego w zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, poprawiając komfort życia i stan odżywienia chorych.
aktywność lipolityczna, amylaza, enzymatyczna terapia substytucyjna, gastrektomia, lipaza, mukowiscydoza, niewydolność trzustki, operacja Billroth II, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, pankreatyna wieprzowa, proteaza, przewlekłe zapalenie trzustki, przewód żółciowy wspólny, rak trzustki, zaburzenie trawienia, zaburzenie wydzielania śluzu, zespół Shwachmana-Diamonda, zespolenie żołądkowo-jelitowe, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwężenie przewodu trzustkowego, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kreon Travix 10 000 j.Ph.Eur. lipazy
Kreon Travix to preparat enzymatyczny zawierający pankreatynę o aktywności enzymatycznej: lipaza 10 000 j. Ph.Eur., amylaza 8 000 j. Ph.Eur. oraz proteaza 600 j. Ph.Eur. Lek jest wskazany w leczeniu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki, występującej w przebiegu takich schorzeń jak mukowiscydoza, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii, gastrektomii, zespole Shwachmana-Diamonda, a także po ostrym zapaleniu trzustki i w nowotworach trzustki. Preparat dostępny jest w formie kapsułek dojelitowych zawierających minimikrosfery, które chronią enzymy przed działaniem soku żołądkowego, umożliwiając ich uwalnianie w jelicie cienkim. Pankreatyna pochodzi z trzustek wieprzowych, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii.
Stosowanie Kreon Travix wymaga potwierdzenia zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki oraz indywidualnego doboru dawki, uwzględniającego stopień zaburzeń trawienia, zawartość tłuszczu w diecie oraz stan kliniczny pacjenta. Preparat należy podawać podczas lub bezpośrednio po posiłkach, aby zapewnić optymalne warunki działania enzymów trawiennych. Terapia enzymatyczna jest kluczowa w poprawie trawienia i wchłaniania składników odżywczych u pacjentów z niedoborem enzymów trzustkowych, co przekłada się na poprawę jakości życia i zmniejszenie powikłań związanych z niewydolnością egzokrynną trzustki.
amylaza, enzym trzustkowy, gastrektomia, kapsułka dojelitowa, lipaza, minimikrosfera, mukowiscydoza, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, pankreatyna, proteaza, przewlekłe zapalenie trzustki, przewód żółciowy wspólny, rak trzustki, sok żołądkowy, zaburzenie trawienia, zespół Shwachmana-Diamonda, zespolenie żołądkowo-jelitowe, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwężenie przewodu trzustkowego, zwłóknienie torbielowate, żywienie dojelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kreon 25 000 25 000 j.Ph.Eur. lipazy
Kreon 25 000 to preparat zawierający 300 mg pankreatyny wieprzowej o wysokiej aktywności enzymatycznej, w tym lipazę 25 000 j. Ph.Eur., amylazę 18 000 j. Ph.Eur. oraz proteazę 1 000 j. Ph.Eur., stosowany w leczeniu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki u pacjentów w różnym wieku. Wskazania obejmują m.in. mukowiscydozę, przewlekłe i ostre zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii i gastrektomii, raka trzustki, zespół Shwachmana-Diamonda oraz zwężenia przewodów trzustkowych i żółciowych. Preparat występuje w postaci kapsułek dojelitowych z granulatem odpornym na działanie soku żołądkowego, co zapewnia skuteczne dostarczenie enzymów do jelita cienkiego.
amylaza, biegunka tłuszczowa, enzym trawienny, gastrektomia, kapsułka dojelitowa, lipaza, mukowiscydoza, niedożywienie, operacja Billroth II, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, pankreatyna, proteaza, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, sok żołądkowy, steatorea, zespół Shwachmana-Diamonda, zespolenie żołądkowo-jelitowe, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwężenie przewodu trzustkowego, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1 (men 1) – Zapobieganie i profilaktyka
Wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1 (MEN1) to autosomalnie dominujący zespół genetyczny predysponujący do rozwoju guzów w przytarczycach, trzustce endokrynnej i przysadce mózgowej. Diagnostyka opiera się na identyfikacji mutacji genu MEN1, co umożliwia wczesne wykrycie nosicieli i wdrożenie rutynowego nadzoru obejmującego biochemiczne badania przesiewowe (stężenie prolaktyny od 5 roku życia, wapnia całkowitego skorygowanego względem albuminy od 8 roku życia, gastryny od 20 roku życia) oraz obrazowanie MRI głowy od 5 roku życia i jamy brzusznej od 20 roku życia, wykonywane co 3-5 lat. Zalecane jest coroczne monitorowanie hormonalne i badania obrazowe mózgu, trzustki, dwunastnicy, klatki piersiowej i nadnerczy, co 2-4 lata, w celu wczesnego wykrycia i leczenia guzów. Profilaktyczne zabiegi chirurgiczne, takie jak subtotalna resekcja przytarczyc z zachowaniem 50 mg tkanki, są preferowane nad całkowitą pankreatektomią, aby uniknąć powikłań, takich jak niekontrolowana cukrzyca. Terapia analogami somatostatyny może opóźniać progresję małych, nieczynnych hormonalnie guzów, a leflunomid stanowi obiecujący kierunek w profilaktyce farmakologicznej.
analog somatostatyny, badanie biochemiczne, badanie genetyczne, badanie radiologiczne, diagnostyka preimplantacyjna, gastryna w surowicy, hiperkalciuria, hiperplazja wielogruczołowa, mutacja genetyczna, mutacja germinalna, nadczynność przytarczyc, niedoczynność przytarczyc, osteopenia, osteoporoza, pankreatektomia, prolaktyna w surowicy, przysadka mózgowa, rakowiak grasicy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, wieloogniskowa neoplazja endokrynna typu 1, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipancrea 16 000 16 000 j. Ph. Eur. lipazy
Lipancrea 16 000 to preparat zawierający pankreatynę pochodzenia wieprzowego, charakteryzujący się wysoką aktywnością enzymatyczną: lipazy 16 000 j. Ph. Eur., amylazy 11 500 j. Ph. Eur. oraz proteaz 900 j. Ph. Eur. Produkt dostępny jest w formie twardych kapsułek żelatynowych o czekoladowobrązowym kolorze. Wskazaniem do stosowania jest zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki u pacjentów w każdym wieku, wynikająca z różnych stanów klinicznych, takich jak mukowiscydoza, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii i gastrektomii, rak trzustki, zespolenia żołądkowo-jelitowe, zwężenia przewodów trzustkowych i żółciowych, zespół Shwachmana-Diamonda oraz rekonwalescencja po ostrym zapaleniu trzustki. Preparat jest szczególnie zalecany w umiarkowanej do ciężkiej niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki, gdzie wymagana jest wysoka aktywność lipazy.
biegunka tłuszczowa, dysfagia, enzymy trzustkowe, gastrektomia, lipaza, mukowiscydoza, niedożywienie, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, pankreatyna, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, zespół Shwachmana-Diamonda, zespolenie żołądkowo-jelitowe, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwężenie przewodu trzustkowego, zwężenie przewodu żółciowego, zwłóknienie torbielowate - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kreon 35 000 35000 IU
Kreon 35 000 to preparat zawierający 420 mg pankreatyny o aktywności enzymatycznej: lipolitycznej 35 000 Ph.Eur.U, amylolitycznej 25 200 Ph.Eur.U oraz proteolitycznej 1 400 Ph.Eur.U, stosowany w terapii enzymatycznej zastępczej u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki. Wskazania obejmują mukowiscydozę, przewlekłe zapalenie trzustki, stan po pankreatektomii, raka trzustki oraz inne schorzenia prowadzące do niedoboru enzymów trzustkowych. Preparat dostępny jest w formie kapsułek dojelitowych, które chronią enzymy przed dezaktywacją w kwaśnym środowisku żołądka, umożliwiając ich uwolnienie w jelicie cienkim i efektywne trawienie tłuszczów, węglowodanów oraz białek.
amylaza, biegunka tłuszczowa, enzymy trawienne, enzymy trzustkowe, kapsułki dojelitowe, lipaza, minimikrosfery, mukowiscydoza, niedobór enzymów trzustkowych, otoczka dojelitowa, pankreatektomia, pankreatyna, proteaza, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, substytucja enzymatyczna, terapia enzymatyczna zastępcza, trawienie białek, trawienie tłuszczów, trawienie węglowodanów, zaburzenia trawienia, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zwłóknienie torbielowate - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekłe zapalenie trzustki – Leczenie
Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) to nieodwracalna choroba charakteryzująca się postępującym stanem zapalnym i zwłóknieniem trzustki. Leczenie koncentruje się na łagodzeniu bólu, poprawie funkcji trzustki oraz zapobieganiu powikłaniom. Kluczowe są zmiany stylu życia, takie jak całkowita abstynencja alkoholowa oraz zaprzestanie palenia tytoniu, które spowalniają progresję choroby i zmniejszają częstość nawrotów. Dieta niskotłuszczowa (30-50 g tłuszczu/dzień), bogata w białko i węglowodany, oraz odpowiednie nawodnienie są istotne w terapii. Ból, będący dominującym objawem, leczony jest farmakologicznie zgodnie z drabiną analgetyczną WHO, obejmującą paracetamol, NLPZ, słabe i silne opioidy oraz leki adjuwantowe (pregabalina, gabapentyna, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne). W przypadku opornego bólu stosuje się blokadę splotu trzewnego (skuteczność u ~50% pacjentów) oraz techniki neuromodulacji. Enzymatyczna terapia zastępcza (PERT) jest podstawą leczenia niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki (PEI), z dawkowaniem co najmniej 30 000 jednostek lipazy z głównymi posiłkami, co poprawia masę ciała, BMI i jakość życia. Suplementacja witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K) oraz witaminy B12 jest wskazana w przypadku niedoborów.
blokada splotu trzewnego, ból neuropatyczny, cukrzyca typu 3c, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, enzymatyczna terapia zastępcza, leczenie przeciwzapalne, leki adjuwantowe, leki przeciwdepresyjne, litotrypsja zewnątrzustrojowa, neuromodulacja, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, NLPZ, pankreatektomia, pankreatoduodenektomia, pirfenidon, procedura Puestowa, procedura Whipple’a, przewlekłe zapalenie trzustki, splot trzewny, stan zapalny, stymulacja rdzenia kręgowego, terapia komórkami macierzystymi, torbiel rzekoma, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zwężenie przewodu trzustkowego, zwężenie przewodu żółciowego, zwłóknienie trzustki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kreon Travix Max 20000 Ph.Eur.U. aktywności lipolitycznej
Kreon Travix Max to preparat zawierający 300 mg pankreatyny o aktywności enzymatycznej: lipolitycznej 20 000 Ph.Eur.U., amylolitycznej 16 000 Ph.Eur.U. oraz proteolitycznej 1 200 Ph.Eur.U. Lek stosowany jest jako terapia substytucyjna u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki, w tym w przebiegu mukowiscydozy, przewlekłego zapalenia trzustki, po pankreatektomii oraz w nowotworach trzustki. Kapsułki dojelitowe zawierają minimikrosfery odporne na kwaśne środowisko żołądka, co chroni enzymy przed inaktywacją i umożliwia ich skuteczne działanie w jelicie cienkim. Preparat jest wskazany zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych z potwierdzoną niewydolnością zewnątrzwydzielniczą trzustki, u których leczenie dietą niskotłuszczową okazało się nieskuteczne.
aktywność amylolityczna, aktywność enzymatyczna, aktywność lipolityczna, aktywność proteolityczna, biegunka tłuszczowa, enzym trawienny, enzym trzustkowy, enzymatyczna terapia zastępcza, minimikrosfera, mukowiscydoza, niewydolność zewnątrzwydzielnicza, nowotwór trzustki, pankreatektomia, pankreatyna, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki - Leksykon substancji czynnych
Pankreatyna – Wskazania do stosowania
Pankreatyna, pozyskiwana z trzustek wieprzowych, zawiera enzymy trzustkowe: lipazę, amylazę i proteazę, które są niezbędne w procesie trawienia tłuszczów, węglowodanów i białek. Preparaty pankreatyny, dostępne w formie kapsułek dojelitowych z minimikrosferami lub minitabletkami, stosuje się w terapii substytucyjnej u pacjentów z zewnątrzwydzielniczą niewydolnością trzustki (EPI), objawiającą się m.in. biegunką tłuszczową, niedożywieniem i niedoborami witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K). Wskazania obejmują m.in. mukowiscydozę, przewlekłe zapalenie trzustki, stany po pankreatektomii i gastrektomii, raka trzustki oraz inne schorzenia prowadzące do niedoboru enzymów trzustkowych. Preparaty różnią się aktywnością lipolityczną, mieszczącą się w zakresie od 8 000 do 35 000 j.Ph.Eur. lipazy na kapsułkę, co determinuje dobór dawki w zależności od ciężkości niewydolności i diety pacjenta.
AIDS, aktywność lipolityczna, biegunka tłuszczowa, celiakia, choroba Crohna, choroby zapalne jelit, ciężkostrawne pokarmy, drogi żółciowe, dysfagia, enzymy trzustkowe, gastrektomia, gastroenterostomia, kapsułki dojelitowe, minimikrosfery, minitabletki dojelitowe, mukowiscydoza, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, przewlekłe zapalenie trzustki, rak trzustki, trawienie tłuszczów, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zespół Shwachmana-Diamonda, zespół Sjögrena, zwężenie przewodu trzustkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół zollingera-ellisona – Leczenie
Zespół Zollingera-Ellisona (ZES) charakteryzuje się obecnością gastrinomy prowadzącej do nadprodukcji kwasu żołądkowego i wtórnej choroby wrzodowej. Podstawą farmakoterapii są inhibitory pompy protonowej (IPP), takie jak omeprazol, pantoprazol czy esomeprazol, stosowane w dawkach wyższych niż w standardowym leczeniu wrzodów czy GERD, często przez całe życie. W przypadku konieczności podania parenteralnego preferowany jest pantoprazol. Leczenie chirurgiczne, obejmujące duodenektomię, gastrektomię, pankreatektomię lub wyłuszczenie guza, jest wskazane u pacjentów ze sporadycznym ZES bez przerzutów, z celem całkowitego usunięcia gastrinomy i zapobiegania przerzutom do wątroby. Wskazania do operacji zależą od lokalizacji, liczby guzów oraz obecności przerzutów, a sukces resekcji wynosi około 20-25%.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, analog somatostatyny, chemioterapia, choroba wrzodowa, debulking, dekslanzoprazol, dwunastnica, embolizacja, esomeprazol, gastrektomia, gastrinoma, GERD, guz wydzielający hormony, inhibitor pompy protonowej, lanzoprazol, nadmierne wydzielanie kwasu żołądkowego, oktreotyd, omeprazol, pankreatektomia, pantoprazol, przerzut do wątroby, rabeprazol, scyntygrafia receptorów somatostatynowych, test z sekretyną, trzustka, wyłuszczenie guza, zespół MEN1, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie trzustki – Leczenie
Zapalenie trzustki, zarówno w formie ostrej (OZT), jak i przewlekłej (PZT), charakteryzuje się aktywacją enzymów trawiennych wewnątrz trzustki, prowadząc do jej autodigestii i uszkodzenia tkanki. Leczenie OZT opiera się na terapii wspomagającej, w tym umiarkowanie agresywnym nawodnieniu dożylnym płynem Ringera z mleczanami w dawce 5-10 ml/kg/godz., skutecznym leczeniu przeciwbólowym (opioidy w przypadku silnego bólu) oraz wczesnym żywieniu doustnym lub dojelitowym. Antybiotykoterapia jest zarezerwowana dla zakażonej martwicy trzustki, ciężkich przypadków z martwicą obejmującą >30% narządu oraz towarzyszących infekcji. Leczenie przyczynowe obejmuje ERCP i cholecystektomię w kamicy żółciowej oraz abstynencję alkoholową w przypadku etiologii alkoholowej. Powikłania, takie jak zakażona martwica, wymagają podejścia stopniowego z drenażem przezskórnym, endoskopowym lub chirurgicznym, z preferencją metod minimalnie inwazyjnych i opóźnieniem interwencji do 4 tygodni u stabilnych pacjentów.
autoimmunologiczne zapalenie trzustki, blokada splotu trzewnego, cholecystektomia, cukrzyca trzustkowa, drenaż endoskopowy, drenaż przezskórny, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, enzymy trzustkowe, insulinoterapia, kortykosteroidy, martwica trzustki, martwicze zapalenie trzustki, niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, ostre zapalenie trzustki, pankreatektomia, płyn Ringera z mleczanami, procedura Puestowa, procedura Whipple’a, przewlekłe zapalenie trzustki, rytuksymab, sfinkterotomia, torbiel rzekoma, wstrząs hipowolemiczny, zapalenie trzustki, zgłębnik nosowo-jelitowy, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe