Dawkowanie i sposób podawania
Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)

Szczepionka Rabipur, zawierająca co najmniej 2,5 j.m. inaktywowanego wirusa wścieklizny (szczep Flury LEP) na komórkach PCEC, stosowana jest w dawce 1 ml zarówno w szczepieniach pierwotnych, jak i przypominających. U osób nieszczepionych zaleca się pierwotny cykl szczepienia obejmujący trzy dawki według schematu klasycznego (dni 0, 7, 21/28) lub przyspieszonego (dni 0 i 7), przy czym u pacjentów z obniżoną odpornością obowiązuje wyłącznie schemat klasyczny z koniecznością kontroli serologicznej (przeciwciała ≥0,5 j.m./ml) 2-4 tygodnie po pierwszej dawce. Szczepienia przypominające standardowo podaje się co 2-5 lat, a ich termin po schemacie przyspieszonym wymaga potwierdzenia poziomu przeciwciał. Rabipur może być stosowany jako dawka przypominająca także u osób wcześniej szczepionych szczepionkami HDCV.

Dawkowanie szczepionki Rabipur

Zalecana pojedyncza dawka szczepionki Rabipur zarówno w przypadku szczepienia pierwotnego, jak i przypominającego wynosi 1 ml. Dawka ta zawiera nie mniej niż 2,5 j.m. inaktywowanego wirusa wścieklizny (szczep Flury LEP) produkowanego na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC).1

Profilaktyka przedekspozycyjna

Szczepionkę Rabipur u osób uprzednio nieszczepionych należy stosować w ramach pierwotnego cyklu szczepienia, który obejmuje trzy dawki, zgodnie z jednym z dwóch dostępnych schematów: klasycznym lub przyspieszonym.2

Schemat szczepienia pierwotnego Terminy podania szczepionki
Schemat klasyczny Pierwsza dawka: Dzień 0
Druga dawka: Dzień 7
Trzecia dawka: Dzień 21 (lub 28)
Schemat przyspieszony* Pierwsza dawka: Dzień 0
Druga dawka: Dzień 7

* Alternatywnie, u osób z prawidłową odpornością można zastosować jednotygodniowy schemat składający się z 2 dawek, podawanych w dniach 0 i 7.3

U pacjentów z obniżoną odpornością należy bezwzględnie stosować klasyczny schemat trzydawkowy. W przypadku stosowania schematu przyspieszonego lub jednotygodniowego schematu dwudawkowego u takich pacjentów, konieczne jest przeprowadzenie badań serologicznych 2-4 tygodnie po podaniu pierwszej dawki szczepionki, aby ocenić potrzebę podania dodatkowej dawki. Zaleca się konsultację ze specjalistą chorób zakaźnych lub immunologiem.4

Dawki przypominające

Standardowo podanie dawki przypominającej zalecane jest co 2-5 lat. Dokładny termin szczepienia przypominającego po zastosowaniu przyspieszonego schematu szczepienia pierwotnego nie został jeszcze jednoznacznie określony. Zgodnie z oficjalnymi zaleceniami należy przeprowadzać badania serologiczne w celu potwierdzenia poziomu przeciwciał ≥0,5 j.m./ml, co pozwala ocenić konieczność podania dawek przypominających.5

Szczepionka Rabipur może być stosowana jako szczepionka przypominająca również u osób, które zostały uprzednio zaszczepione dowolną szczepionką przeciwko wściekliźnie wytworzoną przy użyciu ludzkich komórek diploidalnych (HDCV).6

Profilaktyka poekspozycyjna

Profilaktykę poekspozycyjną należy wdrożyć jak najszybciej po kontakcie z potencjalnie zakażonym zwierzęciem. Schematy szczepienia różnią się w zależności od wcześniejszego statusu szczepienia pacjenta oraz kategorii ekspozycji.7

Kategorie ekspozycji i zalecane postępowanie

Kategoria ekspozycji Rodzaj kontaktu ze zwierzęciem Zalecana profilaktyka
Kategoria I Dotykanie lub karmienie zwierząt
Oślinienie skóry o nienaruszonej ciągłości
Kontakt skóry o nienaruszonej ciągłości z wydzielinami lub wydalinami zwierzęcia lub osoby chorej na wściekliznę
Nie stosować profilaktyki, jeśli jest dostępna wiarygodna dokumentacja medyczna.
Kategoria II Skubanie odsłoniętej skóry
Niewielkie zadrapania lub otarcia bez krwawienia
Natychmiast podać szczepionkę. Przerwać leczenie, jeśli w ciągu 10-dniowej obserwacji zwierzę pozostaje zdrowe lub po wykonaniu testów potwierdzono ujemne wyniki badania na obecność wirusa wścieklizny.
Kategoria III Pojedyncze lub mnogie ugryzienia albo zadrapania, oślinienie skóry o naruszonej ciągłości
Oślinienie błon śluzowych (np. przez lizanie)
Kontakt z nietoperzami
Natychmiast podać szczepionkę przeciw wściekliźnie i immunoglobulinę, najlepiej jak najszybciej po rozpoczęciu profilaktyki. Immunoglobulinę można podać maksymalnie do 7 dni od daty pierwszego szczepienia. Przerwać leczenie, jeśli w ciągu 10-dniowej obserwacji zwierzę pozostaje zdrowe lub po wykonaniu testów potwierdzono ujemne wyniki badania.

Uwagi dodatkowe:8

  • Kontakt z gryzoniami, królikami i zającami nie zawsze wymaga zastosowania profilaktyki poekspozycyjnej
  • W przypadku psa lub kota z regionu o niskim ryzyku zakażenia, bez objawów choroby i poddanego obserwacji, leczenie może zostać odłożone
  • Okres obserwacji dotyczy wyłącznie psów i kotów – inne zwierzęta domowe lub dzikie (z wyjątkiem gatunków zagrożonych) powinny być poddane eutanazji, a ich tkanki zbadane na obecność antygenu wścieklizny

Ugryzienia w okolicach głowy, szyi, twarzy, dłoni i genitaliów klasyfikowane są jako kategoria III ze względu na silne unerwienie tych obszarów.9

W przypadku kontaktu człowieka z nietoperzem należy rozważyć zastosowanie profilaktyki poekspozycyjnej, chyba że dana osoba może jednoznacznie potwierdzić, że nie została ugryziona ani podrapana oraz że nie doszło do kontaktu zwierzęcia z jej błonami śluzowymi.10

Schematy immunizacji poekspozycyjnej dla osób uprzednio nieszczepionych

W przypadku osób uprzednio nieszczepionych, szczepionkę należy podawać według jednego z poniższych schematów:11

Schemat Pierwsza dawka Druga dawka Trzecia dawka Czwarta dawka Piąta dawka
Schemat Essen (5 dawek) Dzień 0 Dzień 3 Dzień 7 Dzień 14 Dzień 28
Schemat Zagrzeb (4 dawki) Dzień 0 (2 dawki)* Dzień 7 Dzień 21
Schemat Essen zredukowany (4 dawki) Dzień 0 Dzień 3 Dzień 7 Dzień 14

* Jedno wstrzyknięcie w każdy z dwóch mięśni naramiennych lub każde z ud.12

Zredukowany schemat Essen może być stosowany alternatywnie u zdrowych, immunokompetentnych pacjentów po ekspozycji na wirus, pod warunkiem zastosowania odpowiedniego zaopatrzenia rany oraz podania (w przypadku kategorii ekspozycji III, ale również II) immunoglobuliny oraz szczepionki kwalifikowanej przez WHO.13

Immunizacja poekspozycyjna osób uprzednio szczepionych

W przypadku osób uprzednio immunizowanych profilaktyka poekspozycyjna składa się z dwóch dawek podawanych w dniach 0 i 3. W tej grupie pacjentów nie podaje się immunoglobuliny przeciw wściekliźnie.14

Immunizacja poekspozycyjna osób z obniżoną odpornością

Osobom z obniżoną odpornością po ekspozycji kategorii II i III należy podać 5 dawek szczepionki, zgodnie z jednym z poniższych schematów, w połączeniu z kompleksowym leczeniem ran oraz miejscowym nasączaniem iniekcyjnym immunoglobuliną przeciw wściekliźnie:15

Schemat Pierwsza dawka Druga dawka Trzecia dawka Czwarta dawka Piąta dawka
Schemat Essen Dzień 0 Dzień 3 Dzień 7 Dzień 14 Dzień 28
Schemat alternatywny dla schematu Essen Dzień 0 (2 dawki)* Dzień 3 Dzień 7 Dzień 14 Dzień 28

* Dwie dawki szczepionki podane w dniu 0 oznaczają, że jedną pojedynczą dawkę (1 ml) należy wstrzyknąć w prawy mięsień naramienny, a drugą pojedynczą dawkę – w lewy mięsień naramienny. U małych dzieci szczepionkę należy wstrzykiwać w przednio-boczną część każdego z ud. Łącznie podaje się 6 dawek.16

Jeśli to możliwe, odpowiedź immunologiczna przeciw wirusowi wścieklizny powinna być mierzona w okresie od 2 do 4 tygodni (najlepiej w 14. dniu) od dnia rozpoczęcia immunizacji, co pozwoli stwierdzić, czy konieczne jest podanie dodatkowej dawki szczepionki. Podczas terapii poekspozycyjnej nie należy podawać leków immunosupresyjnych, chyba że jest to konieczne w celu leczenia innych stanów chorobowych.17

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży stosuje się taką samą dawkę, jak u dorosłych, czyli 1 ml.18

Sposób podawania

Szczepionka Rabipur przeznaczona jest wyłącznie do podawania domięśniowego. U dorosłych oraz dzieci w wieku 2 lat i starszych szczepionkę należy podawać w mięsień naramienny. U dzieci w wieku poniżej 2 lat zaleca się podanie szczepionki w przednio-boczną część uda.19

Przed podaniem należy przeprowadzić rekonstytucję szczepionki zgodnie z instrukcją zamieszczoną w Charakterystyce Produktu Leczniczego. Produkt Rabipur należy stosować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl