paciorkowce grupy B

Paciorkowce grupy B (GBS, Streptococcus agalactiae) to bakterie Gram-dodatnie, które często kolonizują dolny odcinek przewodu pokarmowego i drogi moczowo-płciowe u około 10-30% zdrowych dorosłych, szczególnie u kobiet. Kolonizacja ma zwykle charakter bezobjawowy, jednak w określonych warunkach GBS może powodować poważne zakażenia inwazyjne.

Najważniejsze znaczenie kliniczne paciorkowców grupy B dotyczy ich roli w zakażeniach okołoporodowych i neonatologicznych. U noworodków GBS może wywoływać zakażenia o wczesnym początku (w pierwszym tygodniu życia), objawiające się posocznicą, zapaleniem płuc lub zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, oraz zakażenia o późnym początku (od 7 dnia do 3 miesiąca życia), najczęściej manifestujące się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Śmiertelność w przypadku zakażeń wczesnych może sięgać 5-10%.

W położnictwie standardem postępowania jest przesiewowe badanie kobiet ciężarnych w kierunku nosicielstwa GBS między 35. a 37. tygodniem ciąży. W przypadku dodatniego wyniku lub występowania czynników ryzyka, stosuje się śródporodową profilaktykę antybiotykową, która znacząco zmniejszyła częstość zakażeń noworodkowych. Lekiem z wyboru pozostaje penicylina, a w przypadku uczulenia stosuje się klindamycynę lub erytromycynę, uwzględniając aktualny profil wrażliwości szczepów.

U dorosłych paciorkowce grupy B mogą powodować zakażenia układu moczowego, zakażenia skóry i tkanek miękkich, zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia oraz zapalenie kości i stawów. Szczególnie narażone są osoby z obniżoną odpornością, chorzy na cukrzycę oraz pacjenci w podeszłym wieku. Leczenie zakażeń inwazyjnych wymaga antybiotykoterapii, najczęściej z zastosowaniem penicylin lub cefalosporyn trzeciej generacji.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Piperacylina – Właściwości farmakodynamiczne

Piperacylina, będąca półsyntetyczną penicyliną o szerokim spektrum działania, wykazuje efekt bakteriobójczy poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii, zwłaszcza blokując syntezę przegrody poprzecznej. W preparatach złożonych z tazobaktamem, który jest inhibitorem beta-laktamaz (z wyjątkiem enzymów AmpC i metalo-beta-laktamaz), rozszerza to spektrum działania na bakterie wytwarzające beta-laktamazy oporne na samą piperacylinę. Kluczowym parametrem farmakodynamicznym jest czas utrzymania stężenia piperacyliny powyżej MIC (minimalnego stężenia hamującego), co determinuje skuteczność terapeutyczną. Wartości graniczne MIC dla piperacyliny z tazobaktamem, ustalone przez EUCAST przy stałym stężeniu tazobaktamu 4 mg/L, różnią się w zależności od patogenu, np. Enterobacteriales 8/8 mg/L, Pseudomonas aeruginosa <0,001/16 mg/L, Haemophilus influenzae 0,25/0,25 mg/L. Oporność może wynikać z beta-laktamaz niewrażliwych na tazobaktam (klasy B, C, D), modyfikacji PBP, zmniejszonej przepuszczalności błony lub aktywności pomp efflux, szczególnie u bakterii Gram-ujemnych.
acinetobacter baumannii, Bacteroides, badanie non-inferiority, bakterie wytwarzające beta-laktamazy, beta-laktamazy ESBL, białka wiążące penicylinę, Clostridium perfringens, Enterococcus faecium, enzymy AmpC, Escherichia coli, EUCAST, Haemophilus influenzae, inhibitor beta-laktamaz, Klebsiella pneumoniae, Listeria monocytogenes, minimalne stężenie hamujące, mycoplasma pneumoniae, oporność na penicyliny, paciorkowce grupy A, paciorkowce grupy B, penicylina szerokowidmowa, piperacylina z tazobaktamem, Pseudomonas aeruginosa, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Stenotrophomonas maltophilia, Streptococcus pneumoniae, synteza ściany komórkowej, tazobaktam, zakażenie krwi, zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne
Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja dróg moczowych – Epidemiologia

Infekcje dróg moczowych (UTI) stanowią jedno z najczęstszych zakażeń bakteryjnych na świecie, z roczną zachorowalnością sięgającą 4,49 miliarda przypadków i standaryzowanym wiekiem wskaźnikiem zachorowalności (ASIR) wynoszącym 5531,88 na 100 000 populacji (dane z 2021 roku). Kobiety są szczególnie narażone, z częstością występowania 40-60% w ciągu życia oraz 12-miesięczną częstością nawrotów na poziomie 19,8%, podczas gdy u mężczyzn wynosi ona 6,4%. UTI związane z opieką zdrowotną, zwłaszcza te związane z cewnikowaniem (CAUTI), stanowią znaczący odsetek zakażeń szpitalnych (12,9-24%) i są powiązane z wysoką zachorowalnością i śmiertelnością. Najczęstszym patogenem etiologicznym jest uropatogenna Escherichia coli (UPEC), a rosnąca oporność na antybiotyki, w tym produkcja beta-laktamaz o rozszerzonym spektrum (ESBL) przez Enterobacteriaceae, stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Wysokie wskaźniki oporności na ampicylinę i ko-trimoksazol (85%) oraz obecność wielolekoopornych szczepów podkreślają konieczność racjonalizacji terapii i monitorowania wzorców oporności.
bakteriuria, beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum, bezobjawowa bakteriuria, Candida, cewka moczowa, Enterococcus faecalis, infekcje dróg moczowych, Klebsiella pneumoniae, łagodny przerost prostaty, nawracające zakażenia układu moczowego, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność na antybiotyki, paciorkowce grupy B, Proteus mirabilis, przerost prostaty, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus, uropatogenna Escherichia coli, zakażenia szpitalne, zakażenie układu moczowego związane z cewnikiem, zapalenie pęcherza moczowego
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Penicillinum Crystallisatum TZF zawiera benzylopenicylinę potasową i jest dostępny w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. (1 mln j.m. = 600 mg benzylopenicyliny potasowej). Ze względu na krótki okres półtrwania, lek podaje się w dawkach podzielonych co 4-6 godzin, a w ciężkich zakażeniach, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy posocznica, co 2 godziny. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od rodzaju i ciężkości zakażenia, np. w ciężkich zakażeniach paciorkowcowych i pneumokokowych zaleca się 12-24 mln j.m./dobę, a w zakażeniach gronkowcowych 5-24 mln j.m./dobę. W przypadku noworodków dawki wynoszą od 25 000 do 50 000 j.m./kg mc., z różnicowaniem częstotliwości podawania w zależności od wieku i masy ciała. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki są odpowiednio redukowane, np. przy klirensie kreatyniny <10 ml/min maksymalna dawka wynosi 500 000 j.m. co 8 godzin, z dawką uzupełniającą po hemodializie 500 000 j.m.
benzylopenicylina potasowa, błonica, borelioza, cellulitis, Clostridium, dawkowanie pediatryczne, Enterococcus, Fusobacterium, gorączka reumatyczna, gronkowce, hemodializa, kiła ośrodkowego układu nerwowego, klindamycyna, klirens kreatyniny, listerioza, niewydolność nerek, paciorkowce, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce grupy A, paciorkowce grupy B, pneumokoki, posocznica, profilaktyka okołoporodowa, promienica, promienica brzuszna, promienica szyjno-twarzowa, ropniak, róża zakaźna, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, tężec, wąglik, zakażenia dróg oddechowych, zakażenia tkanek miękkich, zakażenie gardła, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie kości i szpiku, zapalenie migdałków, zapalenie opon meningokokowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie osierdzia, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny

Zapalenie skóry (cellulitis) to bakteryjne zakażenie obejmujące skórę właściwą i tkankę podskórną, najczęściej lokalizujące się na kończynach dolnych. Dominującymi patogenami są paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes) stanowiące około 66% przypadków oraz Staphylococcus aureus odpowiadające za około 33%, z rosnącym udziałem metycylinoopornych szczepów MRSA. Inne bakterie, takie jak Haemophilus influenzae, Pasteurella multocida, Aeromonas hydrophila, Pseudomonas aeruginosa czy Vibrio vulnificus, występują w specyficznych sytuacjach klinicznych, np. po ugryzieniach zwierząt lub ekspozycji na wodę. Drogi wnikania patogenów to uszkodzenia skóry, w tym rany, ukłucia, ugryzienia, mikrourazy oraz choroby skóry naruszające barierę ochronną, takie jak egzema, grzybica stóp, łuszczyca czy świerzb. Zapalenie skóry nie jest zwykle zaraźliwe, gdyż dotyczy głębokich warstw skóry.
Aeromonas hydrophila, angina Ludwiga, bakterie beztlenowe, choroba naczyń obwodowych, czynniki wirulencji, egzema, grzybica stóp, Haemophilus influenzae, infekcja polimikrobialna, intertrigo, liszajec, łuszczyca, MRSA, neutropenia, nieropne zapalenie skóry, niewydolność żylna, obrzęk limfatyczny, ospa wietrzna, paciorkowce beta-hemolizujące, paciorkowce grupy B, półpasiec, Pseudomonas aeruginosa, skóra właściwa, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pyogenes, świerzb, tinea pedis, tkanka podskórna, Vibrio vulnificus, zakażenie skóry, zapalenie skóry, zastoinowa niewydolność serca, zespół Wellsa
Leksykon chorób i schorzeń
Sepsa – Etiologia i przyczyny

Sepsa to zagrażający życiu stan wywołany nieprawidłową, nadmierną odpowiedzią immunologiczną na zakażenie, prowadzącą do uszkodzenia tkanek i niewydolności wielonarządowej. Etiologia sepsy jest zróżnicowana, z dominującą rolą bakterii (80% przypadków), w tym Gram-dodatnich (37-52%, głównie Staphylococcus aureus, w tym MRSA) i Gram-ujemnych (44-59%, m.in. Escherichia coli, Klebsiella, Pseudomonas aeruginosa). Sepsa może mieć różne źródła zakażenia, najczęściej układ oddechowy (około 50% przypadków), jama brzuszna (20-40%), układ moczowy (10-30%) oraz skóra i tkanki miękkie (5-10%). W około 42% przypadków posiewy są ujemne, co wskazuje na możliwe infekcje niebakteryjne. Patofizjologia obejmuje uogólnioną odpowiedź zapalną, aktywację receptorów PRRs przez PAMPs i DAMPs, prowadzącą do rozszerzenia naczyń, zaburzeń mikrokrążenia, uszkodzenia śródbłonka i hipoperfuzji narządowej, skutkującej niewydolnością układów oddechowego, krążenia, nerek, wątroby i mózgu.
bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, chorioamnionitis, DAMP, encefalopatia septyczna, Escherichia coli, Haemophilus influenzae, immunoparaliż, kwas lipotejchojowy, lipopolisacharyd, Listeria monocytogenes, MRSA, Neisseria meningitidis, niewydolność wielonarządowa, ostre uszkodzenie nerek, ostre zapalenie trzustki, paciorkowce grupy B, PAMP, Pseudomonas aeruginosa, receptor rozpoznający wzorce, sepsa, sepsa macierzyńska, sepsa noworodkowa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, stres oksydacyjny, wstrząs septyczny, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie sutka, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół posepsyjny

paciorkowce grupy B

Powiązane wpisy

Piperacylina – Właściwości farmakodynamiczne

Infekcja dróg moczowych – Epidemiologia

Dawkowanie i sposób podawania – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny

Sepsa – Etiologia i przyczyny