Dawkowanie i sposób podawania leku Penicillinum Crystallisatum TZF

Penicillinum Crystallisatum TZF to lek zawierający benzylopenicylinę potasową, dostępny w trzech różnych dawkach: 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m. w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Dawkowanie tego leku wymaga starannego dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz charakterystyki zakażenia.¹

Należy pamiętać, że 1 mln j.m. odpowiada 600 mg benzylopenicyliny potasowej.²

Dawkowanie u dorosłych

Ze względu na krótki okres półtrwania, Penicillinum Crystallisatum TZF podaje się zwykle w dawkach podzielonych co 4-6 godzin. W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub posocznicy, antybiotyk powinien być podawany częściej – co 2 godziny.³

Zalecane dawkowanie w poszczególnych typach zakażeń:

• Ciężkie zakażenia wywołane przez paciorkowce i pneumokoki (zapalenie płuc, zapalenie wsierdzia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych): 12 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 2-6 godzin.⁴
• Ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce (wrażliwe na penicylinę): 5 do 24 mln j.m. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.⁵
• Zapalenie migdałków podniebiennych, zapalenie płuc, oskrzeli, ropniak, zapalenie osierdzia, przewlekłe zapalenie wsierdzia wywołane przez paciorkowce (w tym grupy A), pneumokoki, gronkowce: co najmniej 5 mln j.m. do 24 mln j.m. w zależności od zakażenia i stopnia ciężkości, w dawkach podzielonych co 4 do 6 godzin.⁶
• Paciorkowcowe zapalenie wsierdzia: 12-18 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godz. lub we wlewie ciągłym przez 4-6 tygodni.⁷
• Meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i/lub posocznica: 24 mln j.m. po 2 mln j.m. co 2 godziny.⁸
• Zakażenia skóry i tkanek miękkich: 2-4 mln j.m. co 4-6 godzin; stosować w połączeniu z klindamycyną, kontynuować do poprawy klinicznej pacjenta, gdy pacjent pozostaje bez gorączki przez 48 do 72 godzin.⁹
• Błonica (w skojarzeniu z antytoksyną): 2-3 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin przez 10 do 12 dni.¹⁰
• Zapalenie tkanki łącznej (róża, cellulitis): 2-4 mln j.m. co 4 godziny; czas trwania kuracji 10 dni.¹¹
• Ostry rzut gorączki reumatycznej i zapalenie stawów wywołane zakażeniem paciorkowcowym (Streptococcus Grupa A – S. pyogenes, Streptococcus Grupa B – S. agalactiae): 2 mln j.m. co 4 godziny.¹²
• Zapalenie kości i szpiku wywołane przez Enterococcus spp. (wrażliwe na penicylinę) lub paciorkowce (beta-hemolizujące): 20 do 24 mln j.m. na dobę jako wlew ciągły lub w dawkach podzielonych co 4 godziny przez 6 tygodni. U pacjentów z towarzyszącym zapaleniem wsierdzia wywołanym wrażliwym na penicylinę Enterococcus spp. zaleca się dodanie aminoglikozydu przez 4 do 6 tygodni.¹³
• Kiła ośrodkowego układu nerwowego, kiła narządu wzroku: 18-24 mln j.m. na dobę i.v. podawana po 3-4 mln j.m. co 4 godziny lub we wlewie ciągłym przez 10-14 dni.¹⁴
• Zakażenia gardła, dolnych dróg oddechowych i narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.: 5-10 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁵
• Wąglik: 8 mln j.m. w dawkach podzielonych co 6 godzin (mogą być wymagane wyższe dawki w zależności od wrażliwości organizmu).¹⁶
• Borelioza: 18-24 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4 godziny, czas trwania leczenia 14-28 dni.¹⁷
• Zakażenia wywołane przez Clostridium spp. (w tym tężec): 20 mln j.m./dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin.¹⁸
• Listerioza: 15-20 mln j.m. w dawkach podzielonych co 4-6 godzin dziennie przez 2-4 tygodnie.¹⁹
• Promienica:
  • Promienica szyjno-twarzowa: 1-6 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych co 4-6 godzin²⁰
  • Promienica brzuszna: 10-20 mln j.m. na dobę, w dawkach podzielonych co 4-6 godzin²¹
• Profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B (Streptococcus agalactiae): pierwsza dawka 5 mln j.m., następnie 2,5 mln j.m. co 4 godziny aż do porodu.²²

Dawkowanie u dzieci

Noworodki:²³

• W wieku ≤7 dni: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 12 godzin domięśniowo lub dożylnie.²⁴
• W wieku >7 dni: 25 000 do 50 000 j.m./kg mc. co 8 godzin domięśniowo lub dożylnie.²⁶

Niemowlęta i dzieci:²⁷

• Łagodne do umiarkowanych zakażenia: 100 000 do 150 000 j.m./kg mc. na dobę w dawkach podzielonych co 4-6 godzin domięśniowo lub dożylnie (maks. 8 mln j.m. na dobę).²⁸
• Ciężkie zakażenia: 200 000 do 300 000 j.m./kg mc. na dobę w 4 do 6 dawkach podzielonych. Nie należy przekraczać dawki 24 mln j.m. na dobę.²⁹

Dawkowanie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek

Dawka uzupełniająca po hemodializie wynosi 500 000 j.m.³⁰

Czas leczenia

Czas leczenia zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. W zakażeniach wywołanych przez paciorkowce grupy A leczenie należy prowadzić przynajmniej przez 10 dni.³¹

Sposób podawania

Roztwory penicyliny należy podawać zaraz po przygotowaniu.³²

Benzylopenicylinę można podawać:³³

• Domięśniowo – nie więcej niż 2 mln j.m. w jednym wstrzyknięciu. Wstrzyknięcia domięśniowe należy wykonywać z dużą ostrożnością, by nie uszkodzić nerwów obwodowych lub naczyń krwionośnych.³⁴
• Dożylnie – we wstrzyknięciu trwającym 3 do 5 minut lub w infuzji dożylnej.

Dozowanie dożylne wymaga następujących zastrzeżeń:³⁵

• Dawki powyżej 2 mln j.m. należy podawać dożylnie powoli (nie szybciej niż 500 000 j.m./min).
• Dawkę 20 mln j.m. i wyższe należy podawać tylko w infuzji dożylnej.
• Podczas podawania dożylnego należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia zakrzepowego zapalenia żył.³⁶