Przeciwwskazania stosowania leku Penicillinum Crystallisatum TZF. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Benzylopenicylina potasowa (Penicillinum Crystallisatum TZF) dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w dawkach 1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. oraz 5 000 000 j.m., posiada jasno określone przeciwwskazania, które lekarz powinien starannie rozważyć przed przepisaniem tego antybiotyku pacjentowi. ¹

Podstawowe przeciwwskazania

Głównym i bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania benzylopenicyliny potasowej jest nadwrażliwość na antybiotyki beta-laktamowe. W przypadku stwierdzenia u pacjenta reakcji alergicznej na penicyliny lub inne antybiotyki z grupy beta-laktamów, podanie leku Penicillinum Crystallisatum TZF jest zabronione. ²

Nadwrażliwość krzyżowa w grupie antybiotyków beta-laktamowych

Należy pamiętać, że istnieje możliwość występowania nadwrażliwości krzyżowej w obrębie całej grupy antybiotyków beta-laktamowych. Oznacza to, że pacjenci uczuleni na inne antybiotyki z tej grupy (np. cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy) mogą również wykazywać reakcje nadwrażliwości na benzylopenicylinę potasową. W takich przypadkach stosowanie Penicillinum Crystallisatum TZF jest przeciwwskazane. ³

Kliniczne manifestacje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe mogą przybierać różne formy kliniczne, od łagodnych wysypek skórnych po ciężkie, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne. W związku z tym, lek Penicillinum Crystallisatum TZF jest przeciwwskazany u pacjentów, u których wcześniej wystąpiły takie objawy jak:

• Reakcje anafilaktyczne po podaniu penicylin lub innych antybiotyków beta-laktamowych ⁴
• Obrzęk naczynioruchowy związany ze stosowaniem antybiotyków beta-laktamowych ⁵
• Pokrzywka lub inne ostre reakcje skórne po ekspozycji na beta-laktamy ⁶
• Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczna nekroliza naskórka w wyniku stosowania antybiotyków beta-laktamowych ⁷

Ocena ryzyka przed podaniem leku

Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu Penicillinum Crystallisatum TZF lekarz powinien dokładnie zebrać wywiad alergologiczny, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji na antybiotyki. W przypadku niejasnego wywiadu alergicznego lub podejrzenia alergii na beta-laktamy, zaleca się wykonanie testów alergicznych lub konsultację alergologiczną przed podaniem leku. ⁸

Uwagi dotyczące formulacji leku

Penicillinum Crystallisatum TZF jest dostępny jako biały lub prawie biały krystaliczny proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Należy pamiętać, że przeciwwskazanie dotyczące nadwrażliwości odnosi się do substancji czynnej – benzylopenicyliny potasowej, niezależnie od dawki czy postaci farmaceutycznej. ⁹

Dawka a przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania Penicillinum Crystallisatum TZF są takie same dla wszystkich dostępnych dawek leku (1 000 000 j.m., 3 000 000 j.m. i 5 000 000 j.m.). Wielkość dawki nie wpływa na obecność przeciwwskazań – nadwrażliwość na beta-laktamy wyklucza stosowanie leku niezależnie od jego dawki. ¹⁰