Przedawkowanie
Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.

Przedawkowanie benzylopenicyliny potasowej, aktywnego składnika preparatu Penicillinum Crystallisatum TZF, stanowi poważne zagrożenie neurotoksyczne, wynikające z antagonizmu wobec GABA, co prowadzi do zaburzenia równowagi neuroprzekaźnictwa i zwiększonej pobudliwości neuronalnej. Klinicznie manifestuje się to niepokojem, pobudzeniem psychoruchowym, splątaniem, drgawkami, a nawet stanem padaczkowym oraz zaburzeniami świadomości od senności do śpiączki. Dodatkowo, ze względu na formę potasową leku, obserwuje się ryzyko hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek. Wartości elektrolitów, zwłaszcza potasu, oraz parametry życiowe (oddech, tętno, ciśnienie tętnicze) wymagają ścisłego monitorowania w warunkach szpitalnych, a w przypadku zaburzeń neurologicznych wskazane jest wykonanie EEG w celu oceny aktywności mózgowej i wykrycia subklinicznych wyładowań padaczkowych.

Pobierz ChPL PDF Penicillinum Crystallisatum TZF – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań – 5000000 j.m.
  1. Przedawkowanie leku Penicillinum Crystallisatum TZF
    1. Mechanizm neurotoksyczności
    2. Postępowanie w przedawkowaniu
    3. Leczenie drgawek
    4. Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu
    5. Hemodializa jako metoda eliminacji leku
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. błonica
  2. borelioza
  3. kiła narządu wzroku
  4. kiła ośrodkowego układu nerwowego
  5. listerioza
  6. meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  7. ostry rzut gorączki reumatycznej
  8. pastereloza
  9. posocznica
  10. profilaktyka okołoporodowa zakażeń paciorkowcowych grupy B
  11. promienica
  12. przewlekłe zapalenie wsierdzia
  13. ropniak płuc
  14. rzeżączka
  15. tężec
  16. wąglik
  17. zakażenia dolnych dróg oddechowych
  18. zakażenia gardła
  19. zakażenia narządów płciowych wywołane przez Fusobacterium spp.
  20. zakażenia skóry i tkanek miękkich
  21. zakażenia wywołane przez Clostridium spp.
  22. zapalenie kości i szpiku
  23. zapalenie migdałków podniebiennych
  24. zapalenie osierdzia
  25. zapalenie oskrzeli
  26. zapalenie płuc
  27. zapalenie stawów
Substancja czynna
  1. benzylopenicylina potasowa
Kategoria leku
  1. antybiotyki
  2. antybiotyki beta-laktamowe
  3. antybiotyki penicylinowe

Przedawkowanie leku Penicillinum Crystallisatum TZF

Przedawkowanie benzylopenicyliny potasowej (aktywnego składnika preparatu Penicillinum Crystallisatum TZF) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Nadmierne dawki tego antybiotyku wywierają szczególnie niekorzystny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do rozwoju szeregu objawów neurologicznych, z drgawkami włącznie.1

Mechanizm neurotoksyczności

Benzylopenicylina w wysokich stężeniach wykazuje działanie podrażniające na struktury ośrodkowego układu nerwowego. Neurotoksyczność penicyliny wynika z jej antagonistycznego działania wobec kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego neuroprzekaźnika hamującego w OUN. Zaburzenie równowagi między przekaźnictwem pobudzającym a hamującym prowadzi do zwiększonej pobudliwości neuronalnej, manifestującej się klinicznie jako drgawki i inne zaburzenia neurologiczne.2

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku rozpoznania przedawkowania benzylopenicyliny potasowej należy natychmiast wdrożyć odpowiednie procedury medyczne. Podstawowe zasady postępowania obejmują:3

  • Natychmiastowe odstawienie antybiotyku – przerwanie podawania leku jest pierwszym i najważniejszym krokiem
  • Monitorowanie parametrów życiowych – ścisła kontrola oddychania, tętna i ciśnienia tętniczego
  • Leczenie objawowe – w zależności od manifestacji klinicznej przedawkowania
  • Hemodializa – w ciężkich przypadkach przedawkowania, gdy istnieje konieczność szybkiego usunięcia leku z organizmu

Warto podkreślić, że benzylopenicylina może być efektywnie eliminowana z organizmu podczas zabiegu hemodializy, co stanowi cenną opcję terapeutyczną w przypadkach ciężkiego przedawkowania.4

Leczenie drgawek

Drgawki stanowią jedno z najpoważniejszych powikłań przedawkowania benzylopenicyliny. W przypadku ich wystąpienia należy wdrożyć standardowe postępowanie przeciwdrgawkowe, obejmujące podanie benzodiazepin (np. diazepamu, lorazepamu), zapewnienie drożności dróg oddechowych oraz ochronę przed urazami. W przypadkach opornych na leczenie pierwszego rzutu należy rozważyć podanie leków przeciwpadaczkowych drugiego rzutu, zgodnie z obowiązującymi protokołami leczenia stanu padaczkowego.5

Objaw przedawkowania Charakterystyka kliniczna Mechanizm Postępowanie
Podrażnienie OUN Niepokój, pobudzenie psychoruchowe, splątanie, dezorientacja Antagonizm wobec GABA, zaburzenie równowagi neuroprzekaźników Odstawienie leku, monitorowanie, sedacja w razie potrzeby
Drgawki Napady drgawkowe uogólnione lub częściowe, możliwość rozwoju stanu padaczkowego Zaburzenie przewodnictwa neuronalnego, nadmierna pobudliwość neuronów Benzodiazepiny, leki przeciwpadaczkowe, zabezpieczenie dróg oddechowych
Zaburzenia świadomości Od senności do śpiączki Toksyczny wpływ na struktury OUN odpowiedzialne za świadomość Monitorowanie parametrów życiowych, zabezpieczenie dróg oddechowych, wspomaganie oddychania w razie potrzeby
Zaburzenia elektrolitowe Hiperkaliemia (związana z formą potasową penicyliny) Uwalnianie jonów potasu z preparatu benzylopenicyliny potasowej Monitorowanie poziomu elektrolitów, leczenie hiperkaliemii wg standardowych protokołów
Zaburzenia hemodynamiczne Niestabilność ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca Wtórne do zaburzeń elektrolitowych i/lub bezpośredniego działania na układ sercowo-naczyniowy Monitorowanie parametrów życiowych, leczenie objawowe

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Pacjenci, u których doszło do przedawkowania benzylopenicyliny potasowej, wymagają ścisłego monitorowania w warunkach szpitalnych. Konieczne jest regularne kontrolowanie parametrów życiowych, stanu neurologicznego oraz funkcji nerek. W przypadku wystąpienia zaburzeń neurologicznych wskazane jest rozważenie wykonania badania elektroencefalograficznego (EEG) w celu oceny aktywności elektrycznej mózgu i wykrycia subklinicznych wyładowań padaczkowych.6

Ze względu na zawartość potasu w preparacie Penicillinum Crystallisatum TZF (forma potasowa benzylopenicyliny), należy również monitorować stężenie elektrolitów, szczególnie potasu, w surowicy krwi, gdyż przedawkowanie może prowadzić do hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.7

Hemodializa jako metoda eliminacji leku

W przypadkach ciężkiego przedawkowania, szczególnie u pacjentów z objawami neurotoksyczności lub zaburzeniami funkcji nerek, należy rozważyć zastosowanie hemodializy. Metoda ta pozwala na skuteczne usunięcie benzylopenicyliny z organizmu, zmniejszając tym samym nasilenie objawów toksycznych i przyspieszając powrót do zdrowia.8

Decyzja o wdrożeniu hemodializy powinna być podejmowana indywidualnie, w oparciu o stan kliniczny pacjenta, nasilenie objawów przedawkowania oraz dostępność tej metody leczenia nerkozastępczego.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl