listerioza
Wskazanie

Listerioza to choroba infekcyjna wywołana przez bakterię Listeria monocytogenes. Zakażenie może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się jako ostra choroba gorączkowa z objawami grypopodobnymi. W ciężkich przypadkach, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, kobiet ciężarnych, noworodków i osób starszych, może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, sepsa czy rozsiane zakażenie wewnątrzmaciczne.

Leczenie listeriozy opiera się głównie na antybiotykoterapii. W Polsce stosuje się najczęściej ampicylinę (Ampicillin TZF, Ampicillinum) w monoterapii lub w skojarzeniu z gentamycyną (Gentamycin WZF, Gentamicin B. Braun). W przypadku nadwrażliwości na penicyliny alternatywą jest trimetoprim-sulfametoksazol (Biseptol, Bactrim). W ciężkich zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego stosuje się meropenem (Meronem, Nabelan) lub linezolid (Zyvoxid, Linezolid Kabi).

Największymi trudnościami w leczeniu listeriozy są: opóźniona diagnoza z powodu niespecyficznych objawów początkowych, naturalna oporność bakterii na cefalosporyny (często stosowane empirycznie w zakażeniach OUN), zdolność patogenu do wewnątrzkomórkowego namnażania, co utrudnia eradykację, oraz wysokie ryzyko powikłań neurologicznych pomimo wdrożenia odpowiedniego leczenia. U kobiet ciężarnych istnieje dodatkowe wyzwanie związane z przejściem bakterii przez łożysko i zakażeniem płodu, co może prowadzić do poronienia lub zakażenia wrodzonego.

Profilaktyka odgrywa kluczową rolę, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka. Pacjentom z immunosupresją zaleca się unikanie niepasteryzowanych produktów mlecznych, gotowych do spożycia wędlin, pasztetów i surowych kiełków, które stanowią główne źródła zakażenia. W przypadku potwierdzenia listeriozy u kobiety ciężarnej, leczenie należy wdrożyć natychmiast, aby zmniejszyć ryzyko transmisji wertykalnej.