przewlekłe zapalenie wsierdzia
Wskazanie

Przewlekłe zapalenie wsierdzia (endocarditis) to stan zapalny wewnętrznej wyściółki jam i zastawek serca, najczęściej wywołany przez zakażenie bakteryjne, rzadziej grzybicze. Rozwija się stopniowo, a objawy mogą być niespecyficzne, takie jak gorączka o nieznanej przyczynie, zmęczenie, utrata masy ciała, nocne poty i objawy niewydolności serca. Choroba ta ma szczególnie wysokie ryzyko wystąpienia u pacjentów z wadami zastawkowymi serca, po wszczepieniu sztucznych zastawek, z wrodzonymi wadami serca oraz u osób uzależnionych od narkotyków dożylnych.

Leczenie przewlekłego zapalenia wsierdzia opiera się głównie na długotrwałej antybiotykoterapii, dostosowanej do wyników posiewów krwi i antybiogramu. W Polsce stosuje się zazwyczaj kombinacje antybiotyków o szerokim spektrum działania. Najczęściej wykorzystywane są: penicyliny (Penicylina krystaliczna, Ampicylina), cefalosporyny (Ceftriakson, Cefazolina), aminoglikozydy (Gentamycyna, Amikacyna), glikopeptydy (Wankomycyna, Teikoplanina) oraz fluorochinolony (Ciprofloksacyna, Lewofloksacyna). W przypadku zakażeń grzybiczych stosuje się leki przeciwgrzybicze, takie jak Flukonazol czy Worikonazol.

Największą trudnością w leczeniu przewlekłego zapalenia wsierdzia jest narastająca oporność bakterii na antybiotyki, co wymaga stosowania wielolekowych schematów terapeutycznych. Poważnym wyzwaniem jest też długi czas trwania terapii, zazwyczaj 4-6 tygodni, co wiąże się z koniecznością hospitalizacji i dożylnego podawania leków. Kolejnym problemem jest wysoka śmiertelność (15-20%) oraz ryzyko powikłań, takich jak niewydolność serca, zatory septyczne, tętniaki mykotyczne czy niedomykalność zastawek wymagająca interwencji chirurgicznej. U około 20-40% pacjentów konieczne jest leczenie operacyjne, polegające na wymianie lub naprawie zastawek serca.

Szczególnie trudne w leczeniu są przypadki zakażeń protez zastawkowych oraz infekcje wywołane przez oporne szczepy bakterii, takie jak MRSA (Staphylococcus aureus oporny na metycylinę) czy enterokoki oporne na wankomycynę. W takich sytuacjach konieczne jest stosowanie antybiotyków ostatniej szansy, takich jak Linezolid (Zyvoxid), Daptomycyna (Cubicin) czy nowsze preparaty, jak Ceftarolina (Zinforo). Istotnym elementem terapii jest także profilaktyka nawrotów poprzez eliminację potencjalnych ognisk zakażenia oraz właściwa profilaktyka antybiotykowa u osób z grupy ryzyka.