wąglik
Wskazanie

Wąglik (anthrax) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Bacillus anthracis. Występuje głównie u zwierząt roślinożernych, ale może przenosić się na ludzi. Wyróżnia się trzy główne postaci kliniczne wąglika: skórną (najczęstszą), płucną i jelitową, które zależą od drogi wniknięcia patogenu. Choroba charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, szczególnie w postaciach układowych (płucnej i jelitowej).

W leczeniu wąglika stosuje się przede wszystkim antybiotyki. Lekiem pierwszego wyboru jest cyprofloksacyna (Cipronex, Proxacin) lub doksycyklina (Dotur, Doxycyclinum). W cięższych przypadkach stosuje się terapię skojarzoną z kilku antybiotyków, często dołączając do fluorochinolonów lub tetracyklin takie leki jak penicylina krystaliczna (Penicillinum crystallisatum), klindamycyna (Clindamycin, Dalacin C) lub rifampicyna (Rifampicyna). W przypadku wąglika inhalacyjnego lub jelitowego konieczne jest natychmiastowe podanie antybiotyków dożylnie.

Największe trudności w leczeniu wąglika wiążą się z opóźnionym rozpoznaniem choroby, co znacząco pogarsza rokowanie, zwłaszcza w postaciach płucnej i jelitowej. Wąglik płucny często początkowo przypomina grypę, co utrudnia wczesną diagnozę. Kolejnym wyzwaniem jest oporność na antybiotyki – naturalna lub indukowana, szczególnie w przypadku szczepów modyfikowanych do celów bioterrorystycznych. Istotnym problemem jest także ciężki przebieg choroby wynikający z produkcji toksyn przez bakterie, które mogą prowadzić do wstrząsu septycznego, niewydolności wielonarządowej i szybkiego zgonu mimo wdrożenia właściwego leczenia.

Profilaktyka poekspozycyjna polega na podaniu antybiotyków (cyprofloksacyny lub doksycykliny) przez okres 60 dni. Istnieje również szczepionka przeciwko wąglikowi (w Polsce niedostępna powszechnie), stosowana głównie u osób z grup zawodowego ryzyka oraz personelu wojskowego. W przypadku potwierdzenia wąglika konieczna jest izolacja chorego i zgłoszenie przypadku odpowiednim służbom sanitarno-epidemiologicznym.