zapalenie osierdzia
Wskazanie

Zapalenie osierdzia (pericarditis) to stan zapalny błony otaczającej serce, czyli osierdzia. Może przebiegać jako ostre lub przewlekłe schorzenie. Najczęstszymi przyczynami są infekcje wirusowe, bakteryjne, choroby autoimmunologiczne, zawał serca, urazy klatki piersiowej czy nowotwory. Charakterystycznymi objawami są: ból w klatce piersiowej (nasilający się przy głębokim oddychaniu i zmianie pozycji ciała), gorączka, osłabienie, duszność oraz szmer tarcia osierdziowego słyszalny podczas osłuchiwania.

W diagnostyce zapalenia osierdzia wykorzystuje się badania laboratoryjne (markery stanu zapalnego jak CRP, OB), EKG (charakterystyczne uniesienie odcinka ST we wszystkich odprowadzeniach), badanie echokardiograficzne oraz w niektórych przypadkach tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny. Kluczowe jest różnicowanie z zawałem mięśnia sercowego oraz innymi stanami bólowymi w klatce piersiowej.

Leczenie zapalenia osierdzia opiera się głównie na farmakoterapii przeciwzapalnej. W Polsce stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne jak Ibuprofen (Nurofen, Ibuprom), Diklofenak (Diclac, Dicloberl), Aspiryna (Polopiryna). W cięższych przypadkach zaleca się kolchicynę (Colchicum-Dispert), która zmniejsza ryzyko nawrotów. Przy braku poprawy stosuje się glikokortykosteroidy (Encorton, Metypred, Dexaven). W przypadku zapalenia bakteryjnego konieczna jest antybiotykoterapia dostosowana do patogenu.

Największą trudnością w leczeniu zapalenia osierdzia jest ryzyko nawrotów, które dotyka około 30% pacjentów. Dodatkowym wyzwaniem jest rozwój tamponady serca (nagromadzenie płynu w worku osierdziowym uciskające serce) wymagającej pilnej interwencji w postaci perikardiocentezy. Problemem jest również zapalenie osierdzia oporne na standardowe leczenie oraz rozwój zaciskającego zapalenia osierdzia, które może prowadzić do przewlekłej niewydolności serca. Skuteczne leczenie wymaga dokładnej diagnostyki przyczyny zapalenia, co nie zawsze jest możliwe do ustalenia, co utrudnia ukierunkowaną terapię.