meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
Wskazanie

Meningokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to poważna choroba infekcyjna wywoływana przez bakterię Neisseria meningitidis. Charakteryzuje się zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych oraz możliwą posocznicą, co stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Choroba może rozwijać się niezwykle szybko, prowadząc do poważnych powikłań, a nawet zgonu w ciągu kilku godzin od wystąpienia pierwszych objawów.

Diagnostyka obejmuje badanie płynu mózgowo-rdzeniowego pobranego podczas punkcji lędźwiowej, badania obrazowe (TK, MRI), posiewy krwi oraz testy molekularne (PCR). Kluczowym elementem jest szybkie rozpoznanie, ponieważ wczesne wdrożenie antybiotykoterapii znacząco zwiększa szanse na pomyślne leczenie.

W leczeniu stosuje się przede wszystkim antybiotyki o szerokim spektrum działania, które później można zawęzić po uzyskaniu wyników antybiogramu. W Polsce stosuje się najczęściej ceftriakson (Biotrakson, Tartriakson), cefotaksym (Tarcefoksym), penicylinę krystaliczną oraz chloramfenikol. W przypadku ciężkiej sepsy meningokokowej konieczne jest intensywne leczenie podtrzymujące funkcje życiowe, w tym tlenoterapia, płynoterapia oraz leki wazopresyjne (np. Levonor, Noradrenalina WZF).

Największymi trudnościami w leczeniu meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych są: szybki postęp choroby wymagający natychmiastowej interwencji, ryzyko rozwoju wstrząsu septycznego, rosnąca antybiotykooporność szczepów bakteryjnych oraz możliwość wystąpienia poważnych powikłań neurologicznych. Wyzwaniem pozostaje również odpowiednia diagnostyka różnicowa z innymi przyczynami zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych oraz właściwa profilaktyka osób z kontaktu.

W profilaktyce zakażeń meningokokowych kluczowe znaczenie mają szczepienia ochronne dostępne w Polsce, takie jak Bexsero, Trumenba (przeciwko serotypowi B) oraz Nimenrix (szczepionka skoniugowana przeciwko serotypom A, C, W-135 i Y). U osób z bliskiego kontaktu z chorym stosuje się również chemioprofilaktykę antybiotykową, najczęściej rifampicyną (Rifamazid), cyprofloksacyną (Cipronex, Proxacin) lub ceftriaksonem.