pochodna celulozy
Pochodne celulozy to związki chemiczne otrzymywane w wyniku modyfikacji naturalnej celulozy, które znajdują szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji. Do najważniejszych pochodnych należą: metyloceluloza, hydroksypropyloceluloza, karboksymetyloceluloza (CMC) oraz etyloceluloza.
W praktyce medycznej pochodne celulozy wykorzystywane są jako substancje pomocnicze w produkcji leków. Służą jako wypełniacze, środki żelujące, substancje zwiększające lepkość, a także jako składniki systemów kontrolowanego uwalniania substancji leczniczych. Ich właściwości umożliwiają modyfikację czasu i miejsca uwalniania leków w organizmie.
Klinicznie pochodne celulozy znajdują zastosowanie w preparatach okulistycznych jako sztuczne łzy (metyloceluloza), w środkach przeczyszczających (metyloceluloza, karboksymetyloceluloza), jako materiały opatrunkowe oraz w preparatach stosowanych miejscowo na skórę i błony śluzowe. CMC jest również składnikiem past uszczelniających stosowanych w stomii oraz składnikiem płynów do dializy otrzewnowej.
Pochodne celulozy cechują się dobrą biokompatybilnością i niską toksycznością, co sprawia, że są bezpieczne w stosowaniu. Ich właściwości fizykochemiczne mogą być modyfikowane poprzez zmianę stopnia podstawienia lub rodzaju podstawnika, co pozwala na dostosowanie ich do konkretnych zastosowań medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Inegy 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy INEGY to preparat w postaci tabletek zawierających stałą dawkę ezetymibu (10 mg) oraz zmienną dawkę symwastatyny (10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg). Substancje pomocnicze obejmują m.in. butylohydroksyanizol i propylu galusan o właściwościach przeciwutleniających, laktozę jednowodną w ilościach zależnych od dawki (od 58,2 mg do 535,8 mg), a także kroskarmelozę sodową, hypromelozę, magnezu stearynian i celulozę mikrokrystaliczną. Tabletki mają biały lub białawy kolor i charakterystyczny kształt kapsułki, z oznaczeniami umożliwiającymi identyfikację dawki (np. „311” dla 10 mg + 10 mg).
butylohydroksyanizol, celuloza mikrokrystaliczna, ezetymib, ezetymib i symwastatyna, folia aluminiowa, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, kwas cytrynowy, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, pochodna celulozy, polichlorek winylu, polichlorotrifluoroetylen, polietylen wysokiej gęstości, polipropylen, propylu galusan, przeciwutleniacz, regulator kwasowości, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, symwastatyna, tabletka, wypełniacz tabletek - Leksykon leków
Skład i postać leku – Iwabradyna Synthon 7,5 mg
Produkt leczniczy Iwabradyna Synthon dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 7,5 mg chlorowodorku iwabradyny. Tabletki mają charakterystyczny różowy kolor, średnicę około 9,5 mm oraz oznakowanie „I9VB” i „7,5”. Substancją pomocniczą istotną z punktu widzenia pacjentów z nietolerancją jest laktoza jednowodna w ilości 2,016 mg na tabletkę. Skład tabletki obejmuje m.in. betadeks, celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, natomiast otoczka zawiera hypromelozę, laktozę jednowodną, tytanu dwutlenek oraz barwniki żelaza tlenkowe (żółty, czerwony, czarny).
betadeks, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek iwabradyny, dwutlenek tytanu, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, oligosacharyd cykliczny, plastyfikator, pochodna celulozy, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, tabletka powlekana, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza czerwony, tlenek żelaza żółty - Leksykon leków
Przedawkowanie – Artelac 3,2 mg/ml
Artelac, krople do oczu zawierające hypromelozę w stężeniu 3,2 mg/ml, charakteryzuje się lepkością roztworu w zakresie 7-13 mPa·s oraz zawiera fosforany sodu w ilości 1,84 mg/ml. W praktyce klinicznej nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu, co jest związane z jego postacią farmaceutyczną oraz właściwościami substancji czynnej – hypromelozy, będącej pochodną celulozy o działaniu nawilżającym. Ze względu na te cechy, ryzyko wystąpienia objawów toksycznych po nadmiernym zastosowaniu jest minimalne.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Siofor XR 750 mg 750 mg
Produkt leczniczy Siofor XR 750 mg to tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 750 mg chlorowodorku metforminy (odpowiadające 585 mg metforminy bazowej). Tabletki mają kształt kapsułki, są białe do prawie białych, o wymiarach 19,6 mm x 9,3 mm x 6,9 mm, z wytłoczonym napisem „SR 750” wskazującym na formę sustained release oraz dawkę substancji czynnej. Substancje pomocnicze obejmują magnezu stearynian, krzemionkę koloidalną bezwodną, karmelozę sodową oraz hypromelozę, które odpowiadają za odpowiednią konsystencję, właściwości przepływowe oraz mechanizm przedłużonego uwalniania metforminy.
chlorowodorek metforminy, hypromeloza, interakcja składników, karmeloza sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, proszek tabletkowy, przedłużone uwalnianie, środek wiążący, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg
Dabigatran Eteksylan Stada 110 mg jest lekiem w postaci twardych kapsułek zawierających 110 mg dabigatranu eteksylanu w formie mezylanu. Kapsułki charakteryzują się niebieską barwą (indygotyna E 132) i zawierają peletki o kolorze od białawego do jasnożółtego. Substancje pomocnicze obejmują m.in. kwas winowy (regulujący pH), gumę arabską, hypromelozę, dimetykon 350, talk, hydroksypropylocelulozę, karagen, chlorek potasu oraz dwutlenek tytanu (E 171). Produkt ma okres ważności 24 miesiące i powinien być przechowywany w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, z ochroną przed wilgocią, co jest kluczowe dla zachowania stabilności leku.
blister perforowany, chlorek potasu, dabigatran eteksylat mezylanu, dimetykon, dwutlenek tytanu, folia aluminiowa farmaceutyczna, guma arabska, hydroksypropyloceluloza, hypromeloza, indygotyna, integralność kapsułki, kapsułka twarda, karagen, kwas winowy, pochodna celulozy, polisacharyd, regulacja pH, stabilność produktu leczniczego, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja powlekająca, substancja przeciwzbrylająca, substancja wiążąca, utylizacja produktu leczniczego, właściwość przeciwpieniąca, związek silikonowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Artelac 3,2 mg/ml
Artelac to roztwór kropli do oczu zawierający hypromelozę w stężeniu 3,2 mg/ml, będącą pochodną celulozy o właściwościach nawilżających i smarujących powierzchnię oka. Preparat charakteryzuje się lepkością w zakresie 7-13 mPa·s, co wpływa na jego skuteczność aplikacyjną. W składzie znajdują się również fosforany (1,84 mg/ml) w postaci sodu diwodorofosforanu dwuwodnego i sodu wodorofosforanu dwunastowodnego, które pełnią funkcję buforującą i regulują pH roztworu. Substancje pomocnicze to m.in. cetrymid (konserwant), disodu edetynian (chelatujący jony metali), sorbitol (zwiększający lepkość) oraz woda do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt jest dostępny w butelce LDPE o pojemności 10 ml z zakrętką HDPE, co zapewnia odpowiednią ochronę i stabilność preparatu.
bufor fosforanowy, cetrymid, disodu edetynian, fosforan, gałka oczna, hypromeloza, krople do oczu, lepkość roztworu, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, polietylen HDPE, polietylen LDPE, sodu diwodorofosforan dwuwodny, sodu wodorofosforan dwunastowodny, sorbitol, substancja chelatująca, właściwości fizykochemiczne, właściwości nawilżające, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Acopair 18 mcg
Preparat Acopair zawiera tiotropium w dawce nominalnej 18 µg, podawany w formie proszku do inhalacji zamkniętego w kapsułkach twardych, z faktyczną dawką dostarczaną do organizmu wynoszącą 12 µg tiotropium. Każda kapsułka zawiera 21,7 µg bromku tiotropiowego bezwodnego oraz 5,5 mg laktozy jako substancji pomocniczej, która zawiera białko mleka i może stanowić ryzyko u pacjentów z alergią na białka mleka. Kapsułki mają białą barwę z czarnym nadrukiem „T18” i są przeznaczone do stosowania z dedykowanym inhalatorem NeumoHaler, który jest urządzeniem pojedynczych dawek wykonanym z ABS i stali nierdzewnej. Inhalator należy wymienić po zużyciu wszystkich kapsułek lub po 3 miesiącach od pierwszego użycia, aby zapewnić prawidłowe działanie.
alergia na białka mleka, droga wziewna, dwutlenek tytanu, glikol propylenowy, hypromeloza, inhalator NeumoHaler, kapsułka twarda, laktoza, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, proszek do inhalacji, regulator pH, substancja pomocnicza, szelak, tiotropium, tlenek żelaza czarny, wodorotlenek amonowy, wodorotlenek potasu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Artelac 3,2 mg/ml
Lek Artelac w postaci kropli do oczu zawiera hypromelozę w stężeniu 3,2 mg/ml i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym fosforany (1,84 mg/ml). Reakcje alergiczne na hypromelozę, pochodną celulozy, stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią nadwrażliwości na fosforany, które występują w formie sodu diwodorofosforanu dwuwodnego oraz sodu wodorofosforanu dwunastowodnego. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych lub nadwrażliwości, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
fosforan, hypromeloza, infekcja oka, krople do oczu, leczenie przeciwinfekcyjne, lepkość roztworu, nadwrażliwość na substancję czynną, ostry stan zapalny, pochodna celulozy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, soczewka kontaktowa, sodu diwodorofosforan dwuwodny, sodu wodorofosforan dwunastowodny, właściwość fizykochemiczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Xuvelex XR 1000 mg
Produkt leczniczy Xuvelex XR to tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające chlorowodorek metforminy w dawkach 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg, co odpowiada odpowiednio 389,938 mg, 584,907 mg oraz 779,876 mg czystej metforminy. Formuła tabletek obejmuje substancje pomocnicze takie jak Powidon K-90F, krzemionka koloidalna bezwodna, karmeloza sodowa (2 500-3 500 mPa·s), hypromeloza (10 0000 cps), celuloza mikrokrystaliczna oraz magnezu stearynian, które wspierają kontrolowane uwalnianie substancji czynnej oraz właściwości farmaceutyczne preparatu. Tabletki różnią się kształtem i wymiarami: dawka 500 mg ma kształt zaokrąglony o średnicy około 12,15 mm, dawka 750 mg i 1000 mg mają kształt kapsułki o wymiarach odpowiednio 20,0 x 9,6 mm oraz 22,6 x 10,6 mm, wszystkie są białe lub prawie białe z oznaczeniem dawki na jednej stronie.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek metforminy, folia PVC/PVDC/Aluminium, forma farmaceutyczna, hypromeloza, karmeloza sodowa, kontrolowane uwalnianie, krzemionka koloidalna, metformina, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, powidon, przedłużone uwalnianie, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uwalnianie substancji czynnej, właściwości przepływowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Deprexolet 30 mg
Deprexolet to lek dostępny w postaci tabletek powlekanych zawierających mianseryny chlorowodorek w dawkach 10 mg oraz 30 mg. Tabletki mają okrągły kształt, są obustronnie wypukłe, o gładkiej powierzchni i oznaczone odpowiednio cyframi „10” lub „30”. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, powidon, kroskarmelozę sodową, kwas cytrynowy jednowodny oraz magnezu stearynian, a powłoka zawiera hypromelozę, hydroksypropylocelulozę, makrogol 8000 i tytanu dwutlenek (E171). Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co pozwala na klasyfikację jako produkt „wolny od sodu”.
celuloza mikrokrystaliczna, hydroksypropyloceluloza, hydroksypropylometyloceluloza, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, kwas cytrynowy jednowodny, magnezu stearynian, makrogol, mianseryny chlorowodorek, pochodna celulozy, polimer celulozowy, powidon, regulator kwasowości, środek wiążący, substancja czynna, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aderolio 1 mg
Lek Aderolio jest dostępny w formie tabletek o dawkach 0,25 mg, 0,5 mg, 0,75 mg oraz 1,0 mg, zawierających odpowiednio 0,25 mg, 0,5 mg, 0,75 mg i 1,0 mg ewerolimusu jako substancji czynnej. Każda dawka zawiera także laktozę w ilościach od 53 mg do 157 mg, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki mają charakterystyczne oznakowania i różne średnice (od 6 mm do 9 mm), co ułatwia ich identyfikację. Substancje pomocnicze obejmują m.in. butylohydroksytoluen (E 321) jako przeciwutleniacz, magnezu stearynian, laktozę jednowodną, hypromelozę oraz krospowidon, które wpływają na stabilność i właściwości farmaceutyczne preparatu.
blister, butylohydroksytoluen, ewerolimus, hypromeloza, krospowidon, laktoza, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, pochodna celulozy, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, przeciwutleniacz, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, tabletka, wypełniacz tabletkowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vitreolent (3 mg + 3 mg)/ml
Vitreolent to krople do oczu w formie roztworu o stężeniu 3 mg/ml potasu jodku (Kalii iodidum) oraz 3 mg/ml sodu jodku (Natrii iodidum). Preparat charakteryzuje się opalizującą konsystencją i żółtawobrunatnym zabarwieniem. Substancje pomocnicze obejmują chloroheksydynę dioctan jako środek antyseptyczny, sorbitol poprawiający nawilżenie i komfort aplikacji, α-tokoferol (witaminę E) działający jako przeciwutleniacz, hypromelozę zwiększającą lepkość i czas kontaktu z powierzchnią oka, kwas solny do regulacji pH oraz wodę do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt jest pakowany w 10 ml butelki LDPE z zakraplaczem i zabezpieczeniem, co zapewnia jałowość do momentu uszkodzenia oryginalnego zamknięcia.
alfa-tokoferol, hypromeloza, krople do oczu, kwas solny, lepkość roztworu, niezgodność farmaceutyczna, pochodna celulozy, polietylen o niskiej gęstości, polietylen o wysokiej gęstości, potas jodek, przeciwutleniacz, regulacja pH, sód jodek, sorbitol, środek nawilżający, właściwości antyseptyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Symamis 50 mg
Symamis to lek zawierający amisulpryd w dawkach 50 mg, 100 mg, 200 mg oraz 400 mg, dostępny w formie tabletek o różnej wielkości i kształcie, co umożliwia indywidualizację terapii. Tabletki zawierają również laktozę jednowodną w ilościach proporcjonalnych do dawki substancji czynnej (od 25 mg do 200 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują karboksymetyloskrobię sodową (typ A), hypromelozę 2910, celulozę mikrokrystaliczną PH-101 oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości farmaceutyczne i uwalnianie leku.
amisulpryd, celuloza mikrokrystaliczna, hypromeloza, karboksymetyloskrobia sodowa, laktoza jednowodna, linia podziału, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, pochodna celulozy, produkt leczniczy, środki ostrożności, stearynian magnezu, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, Symamis, tabletka, uwalnianie substancji czynnej