Leksykon wskazań
na literę „W”

Wskazania na „W”, strona 1 z 7

• wrzodziejące zapalenie jelita grubego

  Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) to przewlekła choroba zapalna jelita grubego charakteryzująca się obecnością owrzodzeń błony śluzowej jelita. Należy do nieswoistych chorób zapalnych jelit (NChZJ). Schorzenie zwykle rozpoczyna się w odbytnicy i może rozprzestrzeniać się proksymalnie, obejmując całe jelito grube. Typowe objawy to biegunka z domieszką krwi i śluzu, bóle brzucha, nagłe parcia na stolec oraz przewlekłe zmęczenie.

• wyprysk kontaktowy

  Wyprysk kontaktowy, znany również jako kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta), to reakcja zapalna skóry wynikająca z kontaktu z substancją drażniącą lub alergenem. Wyróżnia się dwa główne typy: wyprysk kontaktowy z podrażnienia (irritant contact dermatitis) oraz alergiczny wyprysk kontaktowy (allergic contact dermatitis). Schorzenie to charakteryzuje się zaczerwienieniem, świądem, obecnością grudek, pęcherzyków, a w przypadkach przewlekłych – złuszczaniem i lichenifikacją skóry.

• wzdęcie

  Wzdęcie to schorzenie charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem gazów w przewodzie pokarmowym, co prowadzi do uczucia pełności, dyskomfortu i rozciągnięcia brzucha. Występuje często jako objaw różnych zaburzeń trawiennych, takich jak zespół jelita drażliwego (IBS), dyspepsja, nietolerancje pokarmowe czy zaburzenia mikrobioty jelitowej. Wzdęcia mogą też towarzyszyć zaparciom lub być wynikiem nadmiernego połykania powietrza (aerofagii) podczas jedzenia i picia.

• wtórna nadczynność przytarczyc

  Wtórna nadczynność przytarczyc (SHPT – Secondary Hyperparathyroidism) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się zwiększoną produkcją parathormonu (PTH) przez gruczoły przytarczyczne, które powstaje w wyniku istniejącej wcześniej choroby, najczęściej przewlekłej choroby nerek. W miarę pogarszania się czynności nerek dochodzi do zatrzymywania fosforanów, zmniejszonej syntezy aktywnej witaminy D (kalcytriolu) oraz hipokalcemii, co prowadzi do kompensacyjnego wzrostu poziomu PTH.

• wyprysk

  Wyprysk, znany również jako egzema, to grupa przewlekłych chorób zapalnych skóry charakteryzujących się swędzącymi, zaczerwienionymi, obrzękniętymi i często pękającymi zmianami skórnymi. Najczęstszą formą jest atopowe zapalenie skóry (AZS), ale występują również wypryski kontaktowe, seboreiczne, żylakowe czy pieniążkowate. Wyprysk może być wywołany przez czynniki genetyczne, alergeny, czynniki środowiskowe, stres psychiczny czy zaburzenia układu immunologicznego.

• wzdęcia

  Wzdęcia to stan, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym, głównie w jelitach. Objawia się uczuciem pełności, napięcia brzucha, dyskomfortem lub bólem, a także widocznym powiększeniem obwodu brzucha. Wzdęcia mogą wystąpić jako objaw izolowany lub towarzyszyć innym dolegliwościom, takim jak zespół jelita drażliwego, nietolerancje pokarmowe czy zaburzenia trawienia.

• wyprysk atopowy

  Wyprysk atopowy (atopowe zapalenie skóry, AZS) to przewlekła, nawrotowa choroba zapalna skóry, charakteryzująca się silnym świądem, suchością skóry oraz zmianami wypryskowymi. Występuje głównie u pacjentów z predyspozycją genetyczną do chorób atopowych, często współistniejąc z astmą oskrzelową, alergicznym nieżytem nosa czy alergią pokarmową. Choroba zazwyczaj rozpoczyna się we wczesnym dzieciństwie, ale może utrzymywać się lub pojawiać w wieku dorosłym.

• wczesna postać choroby z Lyme

  Wczesna postać choroby z Lyme (boreliozy) to początkowe stadium infekcji wywoływanej przez krętki Borrelia, przenoszone przez kleszcze. Najczęściej manifestuje się charakterystycznym objawem skórnym – rumieniem wędrującym (erythema migrans), który pojawia się w miejscu ukłucia kleszcza po 3-30 dniach. Rumień ma postać powiększającej się okrągłej lub owalnej zmiany z centralnym przejaśnieniem, osiągającej zazwyczaj średnicę powyżej 5 cm.

• wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka

  Wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka (EB, epidermolysis bullosa) to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się nadmierną wrażliwością skóry i błon śluzowych na uraz mechaniczny, czego efektem jest powstawanie pęcherzy i nadżerek. Wyróżnia się cztery główne typy EB: prosty, dystroficzny, łączący oraz zespół Kindlera, różniące się poziomem oddzielania się naskórka i obrazem klinicznym.

• wtórne ropne zapalenie skóry

  Wtórne ropne zapalenie skóry (wtórna piodermia) to zakażenie bakteryjne skóry, które rozwija się na podłożu wcześniej istniejących chorób skóry, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, świerzb, czy uszkodzenia mechaniczne skóry. W przeciwieństwie do pierwotnych zakażeń, które występują na niezmienionej skórze, wtórne zapalenie rozwija się na skórze już chorobowo zmienionej lub uszkodzonej.

• wstrząs anafilaktyczny

  Wstrząs anafilaktyczny to ciężka, zagrażająca życiu, ogólnoustrojowa reakcja nadwrażliwości, która charakteryzuje się nagłym początkiem i gwałtownym przebiegiem. Dochodzi do niego w wyniku kontaktu z alergenem u osób uczulonych, co prowadzi do masowego uwolnienia mediatorów zapalnych z komórek tucznych i bazofilów. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są pokarmy (orzechy, skorupiaki, mleko, jaja), leki (antybiotyki β-laktamowe, NLPZ), jad owadów błonkoskrzydłych oraz środki kontrastowe.

• wymioty pooperacyjne

  Wymioty pooperacyjne, określane również jako pooperacyjne nudności i wymioty (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting), to powszechne powikłanie występujące u pacjentów po zabiegach operacyjnych. Dotykają one około 30% pacjentów poddanych znieczuleniu ogólnemu, a w grupach wysokiego ryzyka odsetek ten może sięgać nawet 80%. Najczęściej występują w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji i mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, zwiększonego bólu w miejscu operacji, a w skrajnych przypadkach do rozejścia się szwów operacyjnych.

• wielopostaciowy rumień wysiękowy

  Wielopostaciowy rumień wysiękowy (erythema multiforme) to ostre, samoograniczające się schorzenie skórne, charakteryzujące się występowaniem charakterystycznych zmian tarczowatych, często o wyglądzie „tarczy strzelniczej” lub „irysów”. Zmiany te zwykle pojawiają się symetrycznie na kończynach, szczególnie na dłoniach i stopach, mogą też objąć twarz i tułów. W ciężkich przypadkach dochodzi do zajęcia błon śluzowych jamy ustnej, narządów płciowych i oczu.

• wrodzony przerost nadnerczy

  Wrodzony przerost nadnerczy (WPN) to grupa dziedzicznych zaburzeń enzymatycznych prowadzących do nieprawidłowej produkcji hormonów steroidowych przez nadnercza. Najczęstszą przyczyną (ponad 90% przypadków) jest niedobór enzymu 21-hydroksylazy, co prowadzi do zmniejszonej produkcji kortyzolu i aldosteronu oraz nadmiernej produkcji androgenów nadnerczowych. WPN występuje w postaci klasycznej (ciężkiej) z objawami pojawiającymi się przy urodzeniu oraz postaci nieklasycznej (łagodnej) ujawniającej się później w życiu.

• wtórna niedoczynność kory nadnerczy

  Wtórna niedoczynność kory nadnerczy to stan, w którym kora nadnerczy nie produkuje odpowiedniej ilości hormonów steroidowych (głównie kortyzolu) z powodu niedoboru hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) wydzielanego przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niedoczynności (choroby Addisona), w której uszkodzenie dotyczy bezpośrednio nadnerczy, w postaci wtórnej problem leży „wyżej” – w przysadce lub podwzgórzu.

• wrzód dwunastnicy

  Wrzód dwunastnicy to uszkodzenie błony śluzowej dwunastnicy, które sięga w głąb warstwy mięśniowej. Najczęstszą przyczyną jego powstawania jest infekcja bakterią Helicobacter pylori lub długotrwałe stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wrzód dwunastnicy może objawiać się bólem w nadbrzuszu, który często pojawia się 2-3 godziny po posiłku lub na czczo, nudnościami, wymiotami, uczuciem pełności, zgagą oraz w niektórych przypadkach krwawieniem z przewodu pokarmowego.

• wrzód żołądka

  Wrzód żołądka (łac. ulcus ventriculi) to ubytki błony śluzowej, podśluzowej oraz często głębszych warstw ściany żołądka, które powstają w wyniku zaburzenia równowagi między czynnikami uszkadzającymi a ochronnymi błony śluzowej. Głównym czynnikiem etiologicznym jest zakażenie bakterią Helicobacter pylori, ale istotną rolę odgrywają również niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), stres, palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.

• wyprysk bakteryjny

  Wyprysk bakteryjny, znany również jako liszajec zakaźny (impetigo), jest wysoce zaraźliwą infekcją skórną wywoływaną głównie przez bakterie Staphylococcus aureus lub Streptococcus pyogenes. Schorzenie charakteryzuje się powstawaniem czerwonych plam, które szybko przekształcają się w pęcherzyki wypełnione płynem, a następnie w miodowo-żółte strupy. Najczęściej lokalizuje się na twarzy (okolice ust, nosa), kończynach i tułowiu. Szczególnie narażone są dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, choć choroba może wystąpić w każdym wieku.

• wyprysk pieniążkowaty

  Wyprysk pieniążkowaty (łac. eczema nummulare) to przewlekła dermatoza zapalna charakteryzująca się występowaniem okrągłych lub owalnych, dobrze odgraniczonych zmian skórnych przypominających kształtem monety. Zmiany te najczęściej występują na kończynach dolnych, górnych oraz tułowiu i mogą mieć średnicę od 1 do kilku centymetrów. Towarzyszą im silny świąd, zaczerwienienie, łuszczenie się naskórka oraz niekiedy sączenie.

• wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna

  Wrodzona niedokrwistość hipoplastyczna, znana również jako niedokrwistość Blackfana-Diamonda, to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się upośledzeniem produkcji krwinek czerwonych w szpiku kostnym. Schorzenie zazwyczaj ujawnia się w pierwszym roku życia, manifestując się bladością, zmęczeniem, zaburzeniami wzrostu oraz często współistniejącymi wadami wrodzonymi (np. anomaliami kciuka, twarzoczaszki czy serca).

• wole obojętne

  Wole obojętne (zwane również wolem nietoksycznym, nieprzerastającym tarczycy) to powiększenie gruczołu tarczowego bez zaburzeń jego czynności. Gruczoł tarczowy utrzymuje prawidłowy poziom hormonów tarczycy, mimo swoich zwiększonych rozmiarów. Najczęstszą przyczyną wola obojętnego jest niedobór jodu w diecie, jednak może być ono również spowodowane genetycznymi zaburzeniami syntezy hormonów tarczycy, ekspozycją na substancje wolotwórcze czy procesami autoimmunologicznymi.

• współczulne zapalenie błony naczyniowej

  Współczulne zapalenie błony naczyniowej (ophthalmia sympathica) to rzadkie, lecz potencjalnie poważne autoimmunologiczne zapalenie błony naczyniowej, które rozwija się w zdrowym oku po urazie lub operacji drugiego oka. Charakteryzuje się obustronnym, ziarniniakowym zapaleniem błony naczyniowej, które może wystąpić od kilku tygodni do nawet kilkudziesięciu lat po pierwotnym urazie. Najczęściej jednak pojawia się w ciągu 3-12 miesięcy.

• wyprysk kontaktowy alergiczny

  Wyprysk kontaktowy alergiczny, znany również jako alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, to reakcja immunologiczna typu opóźnionego, występująca w wyniku kontaktu skóry z alergenem. Pojawia się zwykle po upływie 24-72 godzin od ekspozycji na alergen u osób uczulonych. Charakteryzuje się rumieniem, obrzękiem, występowaniem pęcherzyków i grudek, a także silnym świądem. W fazie przewlekłej obserwuje się zgrubienie i lichenifikację skóry oraz pękanie naskórka.

• wysypki polekowe

  Wysypki polekowe to niepożądane reakcje skórne pojawiające się w konsekwencji przyjmowania leków. Mogą one występować jako skutek uboczny stosowania różnych preparatów farmaceutycznych, a ich manifestacja kliniczna może być bardzo zróżnicowana – od łagodnych zmian rumieniowych, przez reakcje pokrzywkowe, aż po ciężkie, zagrażające życiu zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka.

• wprowadzenie do znieczulenia ogólnego

  Wprowadzenie do znieczulenia ogólnego to procedura medyczna polegająca na kontrolowanym wywołaniu utraty świadomości, zniesienia bólu oraz zwiotczenia mięśni pacjenta przed zabiegiem operacyjnym. Jest to pierwszy etap znieczulenia ogólnego, który umożliwia przeprowadzenie inwazyjnych procedur chirurgicznych bez powodowania cierpienia pacjenta.

• wymioty

  Wymioty to gwałtowne wydalenie zawartości żołądka przez usta, które stanowi częsty objaw wielu schorzeń. Mogą być skutkiem podrażnienia ośrodka wymiotnego w pniu mózgu przez różne czynniki, w tym infekcje, zaburzenia metaboliczne, choroby przewodu pokarmowego, urazy głowy, ciążę, a także reakcje na leki i toksyny.

• włośnica z zajęciem mięśnia sercowego

  Włośnica z zajęciem mięśnia sercowego stanowi poważne powikłanie inwazji pasożytniczej wywołanej przez nicienie z rodzaju Trichinella, najczęściej Trichinella spiralis. Do zakażenia dochodzi po spożyciu surowego lub niedogotowanego mięsa zawierającego otorbione larwy włośnia. Zajęcie mięśnia sercowego występuje zwykle w ostrej fazie choroby, około 2-4 tygodni po zakażeniu, gdy larwy migrują przez krwiobieg do mięśni, w tym mięśnia sercowego.

• włośnica z zajęciem układu nerwowego

  Włośnica z zajęciem układu nerwowego (neurotrichinoza) to poważne powikłanie zakażenia wywołanego przez nicienie z rodzaju Trichinella, najczęściej Trichinella spiralis. Zajęcie układu nerwowego występuje u około 10-30% pacjentów z włośnicą i stanowi najpoważniejszą manifestację choroby, odpowiedzialną za większość zgonów. Objawy neurologiczne pojawiają się zwykle w 2-3 tygodniu od zakażenia i mogą obejmować: bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, ogniskowe deficyty neurologiczne, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mięśnia sercowego.

• wstrząs

  Wstrząs to stan zagrożenia życia, charakteryzujący się ostrą niewydolnością krążenia, która prowadzi do niedostatecznej perfuzji tkankowej i hipoksji komórkowej. Główne patofizjologiczne mechanizmy wstrząsu to zmniejszenie objętości krwi krążącej, dysfunkcja mięśnia sercowego lub patologiczna wazodylatacja. Wstrząs objawia się typowo tachykardią, hipotensją, oligurią, zaburzeniami świadomości i kwasicą metaboliczną.

• wysoka gorączka

  Wysoka gorączka to stan, w którym temperatura ciała przekracza 38,5°C. Jest ona mechanizmem obronnym organizmu w reakcji na różne czynniki chorobotwórcze, najczęściej infekcje wirusowe lub bakteryjne. Należy pamiętać, że gorączka sama w sobie nie jest chorobą, lecz objawem wskazującym na toczący się proces chorobowy.

• wstrząs pourazowy

  Wstrząs pourazowy to stan zagrożenia życia, który rozwija się w wyniku ciężkiego urazu, prowadzącego do zmniejszenia objętości krwi krążącej, spadku ciśnienia tętniczego i zaburzeń perfuzji narządów. Stan ten charakteryzuje się zaburzeniem równowagi między dostarczaniem a zapotrzebowaniem na tlen w tkankach, co prowadzi do niewydolności wielonarządowej.

• wtórna małopłytkowość

  Wtórna małopłytkowość to stan, w którym liczba płytek krwi spada poniżej normy (poniżej 150 tys./μl) w wyniku innego procesu chorobowego lub czynnika zewnętrznego. W przeciwieństwie do pierwotnej małopłytkowości (np. ITP), wtórna małopłytkowość jest objawem, a nie samodzielną jednostką chorobową. Może być wywołana przez zakażenia wirusowe (np. HIV, HCV), choroby autoimmunologiczne (np. toczeń rumieniowaty układowy), nowotwory hematologiczne, stosowane leki, ciążę czy inne przyczyny systemowe.

• współczulne zapalenie naczyniówki

  Współczulne zapalenie naczyniówki (sympathetic ophthalmia) to rzadkie, autoimmunologiczne zapalenie błony naczyniowej oka, które rozwija się po urazie lub operacji jednego oka i rozprzestrzenia się na drugie, nieuszkodzone oko. Zapalenie może wystąpić w okresie od kilku dni do kilkudziesięciu lat po pierwotnym urazie, choć najczęściej pojawia się w ciągu 3-12 miesięcy. Choroba charakteryzuje się obustronnym, ziarniniakowym zapaleniem naczyniówki, które może prowadzić do znacznego upośledzenia widzenia lub ślepoty.

• wczesny rak piersi

  Wczesny rak piersi to nowotwór złośliwy gruczołu piersiowego wykryty we wczesnym stadium zaawansowania (najczęściej I lub II), charakteryzujący się lepszym rokowaniem i większymi szansami na całkowite wyleczenie. Obejmuje sytuacje kliniczne, gdy guz ma średnicę poniżej 5 cm, a przerzuty występują co najwyżej w węzłach chłonnych pachowych po stronie guza, bez przerzutów odległych.

• wtórna profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych

  Wtórna profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych obejmuje działania mające na celu zapobieganie kolejnym incydentom u pacjentów, którzy przebyli już zdarzenie sercowo-naczyniowe, takie jak zawał serca, udar mózgu czy zabieg rewaskularyzacji wieńcowej. Głównym celem jest zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby i poprawienie rokowania długoterminowego, co wymaga kompleksowego podejścia łączącego farmakoterapię i modyfikację stylu życia.

• wysypka polekowa

  Wysypka polekowa to niepożądana reakcja skórna wywołana przyjmowaniem leków. Może przybierać różne formy kliniczne: od łagodnych zmian rumieniowych, poprzez pokrzywkę, osutki plamisto-grudkowe, aż po ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella). Wysypki polekowe występują u około 2-3% hospitalizowanych pacjentów i stanowią istotny problem kliniczny.

• wtórna hiperurykemia

  Wtórna hiperurykemia to podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi, które występuje jako następstwo innych schorzeń lub stosowania określonych leków. W przeciwieństwie do hiperurykemii pierwotnej, która ma podłoże genetyczne, wtórna hiperurykemia jest konsekwencją zwiększonej produkcji kwasu moczowego lub zaburzeń jego wydalania przez nerki w wyniku innych procesów chorobowych.

• wspomagające leczenie antyseptyczne grzybicy międzypalcowej

  Grzybica międzypalcowa (tinea interdigitalis) to powszechne zakażenie grzybicze, które najczęściej występuje między palcami stóp, szczególnie między trzecim, czwartym i piątym palcem. Objawia się złuszczaniem naskórka, zaczerwienieniem, świądem, pęknięciami skóry oraz nieprzyjemnym zapachem. Czynnikami predysponującymi są nadmierna potliwość, ciasne obuwie, otyłość oraz choroby przewlekłe jak cukrzyca i zaburzenia immunologiczne.

• wole o charakterze łagodnym

  Wole łagodne (łac. struma benigna) to nienowotworowe powiększenie gruczołu tarczowego, które może występować jako zmiana pojedyncza (guzek) lub wieloguzkowa. Najczęstszymi przyczynami powstawania wola łagodnego są niedobór jodu, zaburzenia autoimmunologiczne (choroba Hashimoto), nadmiar lub niedobór hormonów tarczycy oraz zmiany zwyrodnieniowe gruczołu. Wole łagodne może być bezobjawowe lub dawać objawy uciskowe takie jak trudności w połykaniu, uczucie ucisku w szyi, chrypka czy problemy z oddychaniem przy znacznym powiększeniu tarczycy.

• wznowa wola tarczycy

  Wznowa wola tarczycy oznacza nawrót guza tarczycy po wcześniejszym leczeniu. Najczęściej dotyczy pacjentów po zabiegach operacyjnych, ale może wystąpić także po leczeniu jodem radioaktywnym lub po terapii supresyjnej lewotyroksyną. Wznowa może mieć charakter łagodny lub złośliwy, co determinuje strategię dalszego postępowania.

• wstrząs kardiogenny

  Wstrząs kardiogenny to stan zagrożenia życia, charakteryzujący się obniżoną perfuzją tkankową spowodowaną znacznym spadkiem rzutu serca mimo prawidłowego lub zwiększonego wypełnienia łożyska naczyniowego. Najczęstszą przyczyną wstrząsu kardiogennego jest zawał serca, zwłaszcza rozległy zawał ściany przedniej, prowadzący do dysfunkcji lewej komory. Do innych przyczyn należą: powikłania mechaniczne zawału (pęknięcie wolnej ściany, przegrody międzykomorowej, pęknięcie mięśnia brodawkowatego), zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatia, wady zastawkowe, tamponada serca czy zaburzenia rytmu serca.

• wrzód miękki

  Wrzód miękki (chancroid) to bakteryjna choroba przenoszona drogą płciową, wywoływana przez bakterię Haemophilus ducreyi. Charakteryzuje się powstawaniem bolesnych owrzodzeń w okolicy narządów płciowych, które – w przeciwieństwie do twardego owrzodzenia kiłowego – są miękkie, bolesne i często mnogie. Wrzodowi towarzyszą powiększone, bolesne węzły chłonne pachwinowe, które mogą ulegać rozmiękczeniu i samoistnie pękać.

• wrzód żołądka związany z leczeniem NLPZ

  Wrzód żołądka związany z leczeniem NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to poważne powikłanie występujące u pacjentów długotrwale przyjmujących leki z tej grupy. NLPZ hamują syntezę prostaglandyn, które odpowiadają za ochronę błony śluzowej żołądka, co prowadzi do zwiększonego ryzyka owrzodzeń. Wrzody te mogą być bezobjawowe lub manifestować się bólem w nadbrzuszu, nudnościami, wymiotami, a w ciężkich przypadkach krwawieniem z przewodu pokarmowego.

• wzdęcie jelita

  Wzdęcie jelita to stan, który charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem się gazów w przewodzie pokarmowym, powodującym uczucie pełności, dyskomfortu, a nawet bólu brzucha. Objaw ten może występować jako przejściowe zaburzenie trawienne, ale może być też związany z przewlekłymi chorobami układu pokarmowego. Wzdęcia często towarzyszą zespołowi jelita drażliwego (IBS), nietolerancji pokarmowej, zaburzeniom mikrobioty jelitowej, a także mogą być skutkiem stresu czy nieprawidłowej diety.

• wymioty wywołane przez cytostatyki

  Wymioty wywołane przez cytostatyki to często występujące działanie niepożądane chemioterapii przeciwnowotworowej. Mogą pojawić się w kilku fazach: ostrej (do 24 godzin po podaniu), opóźnionej (po 24 godzinach) oraz wyprzedzającej (przed kolejnym podaniem leku). Nasilenie dolegliwości zależy od potencjału emetogennego zastosowanych cytostatyków, przy czym najsilniejsze działanie wymiotne wykazują pochodne platyny, cyklofosfamid w wysokich dawkach, antracykliny oraz dakarbazyna.

• wymioty wywołane stosowaniem cytostatyków

  Wymioty wywołane stosowaniem cytostatyków (leków przeciwnowotworowych) są jednym z najczęstszych i najbardziej uciążliwych działań niepożądanych chemioterapii. Występują u 70-80% pacjentów poddawanych leczeniu przeciwnowotworowemu, szczególnie po zastosowaniu wysoko emetogennych leków, takich jak cisplatyna, karboplatyna czy cyklofosfamid. Nudności i wymioty mogą pojawić się w trzech fazach: ostrej (w ciągu pierwszych 24 godzin), opóźnionej (po 24 godzinach) oraz wyprzedzającej (przed podaniem kolejnego cyklu chemioterapii).

• wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy

  Wstrząs wywołany niewydolnością kory nadnerczy, znany również jako przełom nadnerczowy, to stan bezpośredniego zagrożenia życia spowodowany nagłym, drastycznym spadkiem stężenia hormonów kory nadnerczy, szczególnie kortyzolu. Występuje najczęściej u pacjentów z nierozpoznaną chorobą Addisona (pierwotna niewydolność kory nadnerczy) lub u osób z wtórną niewydolnością nadnerczy, które nagle przerwały przyjmowanie glikokortykosteroidów albo znalazły się w sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na te hormony (np. podczas ciężkiej infekcji, urazu czy zabiegu operacyjnego).

• wąglik

  Wąglik (anthrax) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Bacillus anthracis. Występuje głównie u zwierząt roślinożernych, ale może przenosić się na ludzi. Wyróżnia się trzy główne postaci kliniczne wąglika: skórną (najczęstszą), płucną i jelitową, które zależą od drogi wniknięcia patogenu. Choroba charakteryzuje się wysoką śmiertelnością, szczególnie w postaciach układowych (płucnej i jelitowej).

• wspomagające postępowanie antyseptyczne w obrębie zamkniętej powłoki skórnej po zabiegu

  Wspomagające postępowanie antyseptyczne w obrębie zamkniętej powłoki skórnej po zabiegu chirurgicznym stanowi istotny element opieki pooperacyjnej, mający na celu zminimalizowanie ryzyka infekcji miejsca operowanego. Procedury te są stosowane po zakończeniu zabiegu, gdy rana została już zaszyta lub zamknięta w inny sposób, a celem jest utrzymanie sterylności i wspomaganie gojenia.

• wtórna małopłytkowość u dorosłych

  Wtórna małopłytkowość u dorosłych to stan, w którym liczba płytek krwi spada poniżej normy (zazwyczaj poniżej 150 000/μl) w wyniku istniejących już chorób, przyjmowanych leków lub innych czynników zewnętrznych. W przeciwieństwie do pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP), wtórna małopłytkowość zawsze ma identyfikowalną przyczynę, która może obejmować choroby autoimmunologiczne, infekcje, nowotwory, leki, alkohol, a także zaburzenia hematologiczne jak zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).