wstrząs
Wskazanie
Wstrząs to stan zagrożenia życia, charakteryzujący się ostrą niewydolnością krążenia, która prowadzi do niedostatecznej perfuzji tkankowej i hipoksji komórkowej. Główne patofizjologiczne mechanizmy wstrząsu to zmniejszenie objętości krwi krążącej, dysfunkcja mięśnia sercowego lub patologiczna wazodylatacja. Wstrząs objawia się typowo tachykardią, hipotensją, oligurią, zaburzeniami świadomości i kwasicą metaboliczną.
W zależności od etiologii wyróżniamy kilka rodzajów wstrząsu: hipowolemiczny (krwotoczny), kardiogenny, dystrybucyjny (septyczny, anafilaktyczny, neurogenny) oraz obturacyjny. Najczęstszymi przyczynami są: krwotok, zawał serca, ciężkie infekcje, reakcje alergiczne oraz zator płucny. Szybka diagnostyka i ustalenie etiologii są kluczowe dla wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Leczenie wstrząsu opiera się na stabilizacji układu krążenia, suplementacji tlenowej i eliminacji przyczyny. W terapii płynowej stosuje się krystaloidy (0,9% NaCl, PWE, Plasmalyte, Ringer), koloidy (Voluven, Gelofusine) oraz preparaty krwi (koncentrat krwinek czerwonych). Z leków wazopresyjnych wykorzystuje się noradrenalinę (Levonor), dopaminę (Dopaminum), dobutaminę (Dobutrex) oraz adrenalinę (Adrenalina WZF). W wstrząsie anafilaktycznym kluczowa jest adrenalina, glikokortykosteroidy (Hydrocortison, Dexaven) i leki przeciwhistaminowe (Clemastin).
Największe trudności w leczeniu wstrząsu wynikają z jego dynamicznego przebiegu i potencjalnie szybkiej progresji do niewydolności wielonarządowej. Wyzwaniem jest odpowiednie zbilansowanie płynoterapii – zbyt agresywna może prowadzić do obrzęku płuc, a niewystarczająca nie poprawia perfuzji tkankowej. Problematyczne bywa również ustalenie pierwotnej przyczyny wstrząsu, zwłaszcza u pacjentów nieprzytomnych lub z licznymi obciążeniami. Monitorowanie skuteczności leczenia wymaga oceny wielu parametrów, w tym ciśnienia tętniczego, diurezy, stanu świadomości, poziomu mleczanów i saturacji żylnej.
Pomimo postępów w intensywnej terapii, wstrząs nadal wiąże się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w przypadku późnego rozpoznania lub nieadekwatnego leczenia. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i wdrożenie resuscytacji płynowej oraz farmakoterapii w pierwszej „złotej godzinie”, co znacząco poprawia rokowanie pacjentów.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Gelaspan – Roztwór do infuzji – –
Produkt leczniczy stanowi roztwór do infuzji zawierający żelatynę zmodyfikowaną płynną oraz zbilansowany zestaw elektrolitów, w tym sole sodu, potasu, wapnia i magnezu. Jest stosowany jako koloidalny środek osoczozastępczy w terapii hipowolemii oraz wstrząsu. Wskazany jest również do zapobiegania niedociśnieniu związanym ze względną hipowolemią podczas znieczulenia zewnątrzoponowego lub rdzeniowego oraz w trakcie zabiegów chirurgicznych z dużą utratą krwi. Ponadto stosowany jest podczas procedur z krążeniem pozaustrojowym jako element płynu płuczącego w połączeniu z roztworami krystaloidowymi.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Tlen medyczny sprężony SIAD – Gaz medyczny sprężony – 99,5 %
Produkt zawiera tlen medyczny o czystości co najmniej 99,5% v/v w postaci sprężonego gazu bezbarwnego i bezwonnego. Stosowany jest jako element znieczulenia ogólnego oraz w intensywnej opiece medycznej, w tym przed i po operacjach. Wskazany jest także przy nagłych zatrzymaniach akcji serca i oddechu, reanimacji pacjentów w stanach krytycznych oraz noworodków. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu niedotlenienia wywołanego różnymi przyczynami, takimi jak niewydolność sercowo-oddechowa, wstrząs, krwawienie, zatrucie tlenkiem węgla czy wysoka gorączka.
• Wskazania do stosowania- nagłe zatrzymanie akcji serca
- nagłe zatrzymanie oddychania
- niedotlenienie
- niedrożność tętnic wieńcowych
- niewydolność sercowo-oddechowa
- opieka pooperacyjna
- opieka przedoperacyjna
- reanimacja noworodka
- reanimacja pacjenta w stanie krytycznym
- silne krwawienie
- sinica
- uraz
- wstrząs
- wysoka gorączka
- zaburzenie krążenia krwi
- zatrucie lekami
- zatrucie tlenkiem węgla
• Substancja czynna -
Hydrocortisone Momaja – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji – 100 mg
Preparat zawiera hydrokortyzon w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Stosuje się go jako środek podtrzymujący w leczeniu niewydolności nadnerczy, ciężkich urazów oraz wstrząsu. Wskazany jest również podczas zabiegów chirurgicznych u pacjentów z grupy ryzyka oraz w stanach zagrożenia życia związanych z reakcjami nadwrażliwości i septycznymi infekcjami. Substancja pomocnicza zawiera sód, co należy uwzględnić przy terapii.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Noradrenaline SUN – Roztwór do infuzji w ampułko-strzykawce – 0,5 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera winian noradrenaliny jako substancję czynną oraz sód jako składnik pomocniczy. Jest dostępny w postaci roztworu do infuzji w ampułko-strzykawce. Stosuje się go w leczeniu niedociśnienia tętniczego u dorosłych pacjentów w sytuacjach nagłych, takich jak wstrząs. Roztwór jest bezbarwny do bladożółtego, o pH 3,0–4,0 i osmolalności 270–330 mOsmol/kg.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Tlen medyczny skroplony SIAD – Gaz medyczny skroplony – 99,5 %
Produkt zawiera minimum 99,5% objętości czystego tlenu medycznego w postaci skroplonego gazu kriogenicznego. Jest bezbarwny i bezwonny, w stanie ciekłym ma jasnoniebieski kolor. Stosowany jest głównie w znieczuleniu ogólnym, intensywnej opiece medycznej oraz podczas resuscytacji u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi i krążeniowymi. Wskazany w leczeniu niedotlenienia wynikającego z różnych schorzeń, takich jak zatrucie tlenkiem węgla czy wstrząs.
• Wskazania do stosowania- nagłe zatrzymanie akcji serca
- nagłe zatrzymanie oddychania
- niedotlenienie
- niedrożność tętnic wieńcowych
- opieka pooperacyjna
- opieka przedoperacyjna
- reanimacja noworodka
- reanimacja pacjenta w stanie krytycznym
- silne krwawienie
- sinica będąca skutkiem niewydolności sercowo-oddechowej
- uraz
- wstrząs
- wysoka gorączka
- zaburzenie krążenia krwi
- zatrucie lekami
- zatrucie tlenkiem węgla
• Substancja czynna