ostra dna stawowa
Wskazanie
Ostra dna stawowa to zapalny stan chorobowy stawów spowodowany odkładaniem się kryształów moczanu sodu w tkankach stawowych, powstający w wyniku podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia). Choroba charakteryzuje się nagłymi, bardzo bolesnymi atakami zapalenia stawów, najczęściej dotyczącymi palucha (podagra), ale może obejmować również stawy skokowe, kolanowe, nadgarstkowe i inne.
Diagnostyka ostrej dny stawowej opiera się na badaniu klinicznym, oznaczeniu stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi oraz identyfikacji kryształów moczanu sodu w płynie stawowym. Typowymi objawami są nagły, silny ból stawu, obrzęk, zaczerwienienie i zwiększona ciepłota skóry nad zajętym stawem. Atak zazwyczaj rozpoczyna się w nocy lub nad ranem i może trwać od kilku dni do kilku tygodni, jeśli pozostaje nieleczony.
W leczeniu ostrej dny stawowej stosuje się leki przeciwzapalne, które mają na celu złagodzenie objawów ataku. Najczęściej stosowane preparaty w Polsce to niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) takie jak: Diclac (diklofenak), Nurofen (ibuprofen), Metindol (indometacyna), czy Ketonal (ketoprofen). W przypadku przeciwwskazań do stosowania NLPZ, można zastosować kolchicynę (Colchicum-Dispert), która hamuje fagocytozę kryształów moczanu sodu przez leukocyty. W ciężkich przypadkach podaje się glikokortykosteroidy, np. Medrol (metyloprednizolon) lub Depo-Medrol (metyloprednizolon w iniekcji dostawowej).
W zapobieganiu nawrotom ostrej dny stawowej stosuje się leki obniżające stężenie kwasu moczowego we krwi. Należą do nich inhibitory oksydazy ksantynowej: Milurit, Allopurinol (allopurynol) oraz Adenuric (febuksostat). W przypadku oporności na standardowe leczenie można zastosować leki urykozuryczne zwiększające wydalanie kwasu moczowego przez nerki, takie jak Benemid (probenecyd) czy Desuric (benzbromaron). Nowszą opcją terapeutyczną jest Krystexxa (peglotykazą) – pegilowana urykazą stosowana w ciężkich przypadkach.
Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z ostrą dną stawową są: zapewnienie odpowiedniej kontroli bólu podczas ataku, długotrwałe utrzymanie prawidłowego stężenia kwasu moczowego we krwi oraz zapobieganie rozwojowi przewlekłej dny moczanowej z tworzeniem guzków dnawych i uszkodzeniem stawów. Wyzwaniem jest również uzyskanie współpracy pacjenta w zakresie modyfikacji stylu życia (dieta, ograniczenie alkoholu, utrzymanie prawidłowej masy ciała). Istotną trudnością jest również paradoksalny wzrost ryzyka wystąpienia ataku dny w początkowym okresie leczenia obniżającego stężenie kwasu moczowego, co wymaga odpowiedniego postępowania profilaktycznego.