odczyn poprzetoczeniowy
Wskazanie

Odczyn poprzetoczeniowy (reakcja potransfuzyjna) to niepożądana reakcja organizmu na przetoczenie składników krwi. Odczyny mogą mieć charakter immunologiczny (spowodowane reakcją antygen-przeciwciało) lub nieimmunologiczny (związane z zakażeniami, przeciążeniem objętościowym lub metabolicznym). Najczęściej występują w trakcie przetoczenia lub do 24 godzin po transfuzji.

Do najgroźniejszych odczynów poprzetoczeniowych należą: ostra reakcja hemolityczna, ostre poprzetoczeniowe uszkodzenie płuc (TRALI), reakcje anafilaktyczne oraz zakażenia bakteryjne. Lżejsze objawy obejmują gorączkę, dreszcze, pokrzywkę czy świąd. Kluczowe jest natychmiastowe przerwanie transfuzji przy wystąpieniu niepokojących objawów.

W leczeniu odczynów poprzetoczeniowych stosuje się leki przeciwhistaminowe (np. Clemastin, Allegra), glikokortykosteroidy (Dexaven, Hydrocortisonum WZF), leki przeciwgorączkowe (Paracetamol, Pyralgina) oraz w przypadku reakcji anafilaktycznych – adrenalinę (Adrenalina WZF). W ciężkich przypadkach może być konieczne wdrożenie intensywnej terapii, w tym podawanie płynów (PWE, Plasmalyte), leków wazopresyjnych (Levonor) czy respiratoroterapii.

Największe trudności w leczeniu odczynów poprzetoczeniowych dotyczą szybkiego rozpoznania typu reakcji i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Reakcje hemolityczne mogą prowadzić do niewydolności nerek i DIC, TRALI do ostrej niewydolności oddechowej, a reakcje septyczne do wstrząsu septycznego. Opóźnienie w diagnozie i leczeniu znacząco zwiększa śmiertelność. Dodatkowo, u pacjentów z odczynami poprzetoczeniowymi w wywiadzie, kolejne transfuzje wiążą się z wyższym ryzykiem powikłań i wymagają specjalnego postępowania, w tym stosowania filtrowanych preparatów krwi i premedykacji.