zespół zaburzeń oddychania
Wskazanie

Zespół zaburzeń oddychania (ZZO), znany również jako zespół niewydolności oddechowej, obejmuje grupę schorzeń charakteryzujących się upośledzeniem wymiany gazowej w płucach. U noworodków najczęściej występuje jako zespół zaburzeń oddychania noworodka (RDS), spowodowany niedoborem surfaktantu, natomiast u dorosłych może przyjmować postać ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) wywołanej różnymi czynnikami, takimi jak sepsa, urazy czy zapalenie płuc.

W leczeniu ZZO u noworodków stosuje się przede wszystkim preparaty surfaktantu (Curosurf, Survanta, Infasurf), tlenoterapię oraz wentylację mechaniczną. U kobiet zagrożonych przedwczesnym porodem stosuje się glikokortykosteroidy (Celestone, Dexaven) w celu przyspieszenia dojrzewania płuc płodu. W przypadku ARDS u dorosłych terapia obejmuje leczenie przyczynowe, wentylację oszczędzającą płuca, a w ciężkich przypadkach – pozaustrojowe natlenianie krwi (ECMO).

Największe trudności w leczeniu zespołu zaburzeń oddychania wiążą się z koniecznością znalezienia równowagi między zapewnieniem odpowiedniej wymiany gazowej a unikaniem uszkodzenia płuc wywołanego wentylacją mechaniczną. U noworodków wyzwaniem jest również odpowiednie dawkowanie surfaktantu oraz zapobieganie powikłaniom, takim jak dysplazja oskrzelowo-płucna. U dorosłych pacjentów z ARDS śmiertelność pozostaje wysoka (30-40%), mimo postępów w terapii, a długotrwała wentylacja mechaniczna wiąże się z ryzykiem infekcji, uszkodzeń tchawicy i uzależnienia od respiratora.

Istotnym elementem kompleksowego leczenia jest również odpowiednie nawodnienie, żywienie, profilaktyka przeciwzakrzepowa (Clexane, Fraxiparine) oraz zapobieganie wtórnym infekcjom poprzez racjonalną antybiotykoterapię (Tazocin, Meronem, Zinacef). W ciężkich przypadkach stosuje się również środki sedatywne i zwiotczające (Propofol, Midanium, Nimbex) w celu synchronizacji pacjenta z respiratorem.