podciśnienie ortostatyczne

Podciśnienie ortostatyczne (hipotensja ortostatyczna) to nagły spadek ciśnienia tętniczego krwi występujący podczas zmiany pozycji ciała z leżącej na stojącą. Zgodnie z definicją to obniżenie ciśnienia skurczowego o co najmniej 20 mmHg lub ciśnienia rozkurczowego o co najmniej 10 mmHg w ciągu 3 minut po pionizacji.

Mechanizm powstawania podciśnienia ortostatycznego wiąże się z zaburzeniami adaptacyjnymi układu sercowo-naczyniowego. W warunkach prawidłowych pionizacja powoduje przemieszczenie około 500-700 ml krwi do naczyń pojemnościowych kończyn dolnych i jamy brzusznej, co jest kompensowane przez skurcz naczyń obwodowych i zwiększenie częstości akcji serca. U pacjentów z hipotensją ortostatyczną te mechanizmy kompensacyjne są niewystarczające.

Najczęstszymi objawami podciśnienia ortostatycznego są zawroty głowy, zaburzenia widzenia, ogólne osłabienie, a w skrajnych przypadkach utrata przytomności. Objawy te wynikają z chwilowego niedokrwienia mózgu i ustępują po przyjęciu pozycji leżącej. Podciśnienie ortostatyczne może być objawem pierwotnym lub wtórnym do innych schorzeń, w tym neuropatii autonomicznej, odwodnienia, niewydolności nadnerczy, czy działania niektórych leków (np. przeciwnadciśnieniowych, przeciwdepresyjnych).

Diagnostyka hipotensji ortostatycznej obejmuje próbę ortostatyczną z pomiarem ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca w pozycji leżącej oraz po 1, 3 i 5 minutach od pionizacji. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje modyfikację stylu życia (powolna zmiana pozycji, zwiększenie podaży soli i płynów), odstawienie leków mogących nasilać objawy oraz w cięższych przypadkach farmakoterapię (midodryna, fludrokortyzon).

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl