mechaniczna metoda antykoncepcji

Mechaniczna metoda antykoncepcji to grupa środków zapobiegania ciąży, które działają poprzez fizyczne blokowanie połączenia plemników z komórką jajową. Do najpopularniejszych metod mechanicznych należą: prezerwatywy męskie i żeńskie, diafragmy, kapturki naszyjkowe oraz gąbki antykoncepcyjne.

Prezerwatywy męskie, wykonane najczęściej z lateksu lub poliuretanu, stanowią najczęściej stosowaną barierę mechaniczną. Przy prawidłowym stosowaniu ich skuteczność wynosi około 98%, a dodatkową zaletą jest ochrona przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Diafragmy i kapturki naszyjkowe to elastyczne kopułki z silikonu lub lateksu, które umieszcza się w pochwie przed stosunkiem, blokując dostęp plemników do szyjki macicy.

Mechaniczne metody antykoncepcji nie wpływają na gospodarkę hormonalną organizmu, co stanowi ich istotną zaletę dla kobiet, które nie mogą lub nie chcą stosować antykoncepcji hormonalnej. Jednocześnie wymagają one regularnego i prawidłowego stosowania przed każdym kontaktem seksualnym, co może wpływać na ich rzeczywistą skuteczność w codziennym użyciu.

Warto podkreślić, że tylko prezerwatywy spośród mechanicznych metod antykoncepcji zapewniają ochronę przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową, w tym HIV. Pozostałe metody barierowe chronią wyłącznie przed niepożądaną ciążą, nie stanowiąc bariery dla patogenów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Axia Plus 3 mg + 0,02 mg

Axia Plus, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych wątrobowych. Indukcja enzymatyczna przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy ziele dziurawca może prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się już po kilku dniach terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po odstawieniu induktora, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów wątrobowych zaleca się wybór niehormonalnej metody antykoncepcji. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a także prowadzić do istotnego wzrostu aktywności AlAT (>5-krotnie), co wymusza zaprzestanie stosowania Axia Plus przed terapią i ponowne włączenie dopiero po 2 tygodniach od jej zakończenia.
aktywność AlAT, antagonista aldosteronu, barbituran, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, mechaniczna metoda antykoncepcji, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, oksykarbazepina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, steroidowy środek antykoncepcyjny, teofilina, topiramat, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Sylvie 20 20 mcg + 75 mcg

Produkt leczniczy Sylvie 20, zawierający 20 µg etynyloestradiolu i 75 µg gestodenu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, zwłaszcza tymi indukującymi enzymy mikrosomalne wątrobowe. Leki takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, rifampicyna, gryzeofulwina oraz preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego mogą zwiększać klirens hormonów płciowych, co skutkuje ryzykiem krwawień międzymiesiączkowych i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W przypadku terapii skojarzonej z tymi lekami zaleca się stosowanie dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez cały okres terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w razie konieczności pominięcie przerwy między opakowaniami Sylvie 20. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować ponad pięciokrotne wzrosty aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), co wymaga zaprzestania stosowania Sylvie 20 i zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji.
aminotransferaza, cyklosporyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, etynyloestradiol i gestoden, fenytoina, fibrynoliza, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwprątkowy, mechaniczna metoda antykoncepcji, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parametr biochemiczny, parametr krzepnięcia, produkt leczniczy, progestagen, rifampicyna, rytonawir, sofosbuwir, terapia antyretrowirusowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vixpo 3 mg + 0,02 mg

Vixpo to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu w 24 różowych tabletkach aktywnych oraz 4 białe tabletki placebo. Lek należy przyjmować codziennie przez 28 dni, bez przerw, o stałej porze, zgodnie z kolejnością na blistrze. Rozpoczęcie stosowania zależy od poprzedniej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowej mechanicznej ochrony przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z progestagenowej metody lub późnego rozpoczęcia po porodzie. Pominięcie tabletki aktywnej do 24 godzin nie obniża skuteczności, natomiast opóźnienie powyżej 24 godzin wymaga zastosowania dodatkowych środków antykoncepcyjnych i postępowania zależnego od dnia cyklu, w którym doszło do pominięcia. Wymioty lub biegunka mogą zaburzyć wchłanianie, co wymaga przyjęcia dodatkowej tabletki w ciągu 3-4 godzin od dawki.
ciężka choroba wątroby, ciężka niewydolność nerek, drospirenon, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, menopauza, metoda progestagenowa, miesiączkowanie, oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa, ostra niewydolność nerek, plamienie międzymiesiączkowe, poronienie, skuteczność antykoncepcyjna, system wewnątrzmaciczny, tabletka placebo, tabletka progestagenowa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złożony doustny środek antykoncepcyjny, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Misstala 30 mg

Produkt leczniczy Misstala zawierający octan uliprystalu w dawce 30 mg nie jest wskazany do stosowania w okresie ciąży i nie powinien być przyjmowany przez kobiety w ciąży ani z podejrzeniem ciąży. Octan uliprystalu nie powoduje przerwania istniejącej ciąży, jednak istnieje ryzyko zajścia w ciążę pomimo zastosowania leku. Badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, ale dane dotyczące bezpieczeństwa u kobiet w ciąży są ograniczone i nie pozwalają na pełną ocenę ryzyka. W przypadku zastosowania leku w ciąży lub zajścia w ciążę po jego przyjęciu, lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności zgłoszenia tego faktu do rejestru internetowego prowadzonego przez podmiot odpowiedzialny (www.zentiva.pl), zapewniając anonimowość zbieranych danych.
antykoncepcja doraźna, cykl miesiączkowy, działanie teratogenne, karmienie piersią, laktacja, mechaniczna metoda antykoncepcji, Misstala, octan uliprystalu, odciąganie pokarmu, płodność, przerwanie ciąży, stosunek płciowy, wpływ na reprodukcję
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ulipristal Aristo 30 mg

Octan uliprystalu, stosowany w antykoncepcji awaryjnej (produkt Ulipristal Aristo), nie jest wskazany do stosowania w ciąży i nie powinien być podawany kobietom z podejrzeniem lub potwierdzoną ciążą. Lek nie powoduje przerwania istniejącej ciąży, co należy wyraźnie wyjaśnić pacjentkom, aby uniknąć mylenia działania antykoncepcji awaryjnej z działaniem środków wczesnoporonnych. Dane naukowe nie wykazują działania teratogennego, jednak badania na zwierzętach są niewystarczające do pełnej oceny toksyczności reprodukcyjnej, a ilość danych dotyczących ekspozycji kobiet w ciąży jest ograniczona. Istotne jest zgłaszanie przypadków ciąży po zastosowaniu leku do specjalnego rejestru internetowego (http://www.ulipristal-pregnancy-registry.com), który gromadzi anonimowe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania octanu uliprystalu w ciąży.
antykoncepcja awaryjna, cykl miesiączkowy, karmienie piersią, laktacja, mechaniczna metoda antykoncepcji, narażenie kobiet w ciąży, octan uliprystalu, odciąganie mleka, powrót płodności, przenikanie do mleka ludzkiego, stymulacja laktacji, toksyczny wpływ na reprodukcję, Ulipristal Aristo, wpływ teratogenny, wstrzymanie laktacji
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Hastina 21 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Hastina 21 zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu i jest stosowany doustnie w schemacie 21 dni przyjmowania tabletek, po którym następuje 7-dniowa przerwa. Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, zgodnie z kolejnością na blistrze, popijając niewielką ilością płynu. Rozpoczęcie terapii zależy od wcześniejszej antykoncepcji: u kobiet bez wcześniejszego stosowania hormonalnego – w pierwszym dniu cyklu, u zmieniających preparat – zgodnie z dniem zakończenia poprzedniej metody, z koniecznością stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z progestagenów lub po porodzie/poronieniu, jeśli rozpoczęcie nastąpiło później niż 21-28 dni po zdarzeniu. W trakcie przerwy 7-dniowej zwykle pojawia się krwawienie z odstawienia, które może trwać także po rozpoczęciu nowego opakowania.
antykoncepcja hormonalna, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, etynyloestradiol i drospirenon, implant antykoncepcyjny, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, minitabletka progestagenowa, oś podwzgórze-przysadka-jajniki, plamienie, poronienie w drugim trymestrze, poronienie w pierwszym trymestrze, skuteczność antykoncepcyjna, system domaciczny, system dopochwowy, system transdermalny, tabletka placebo, wchłanianie substancji czynnych, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Liberelle 0,25 mg + 0,035 mg

Złożone doustne środki antykoncepcyjne, takie jak Liberelle zawierające 0,25 mg norgestimatu i 0,035 mg etynyloestradiolu, wykazują liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję enzymów mikrosomalnych wątrobowych, co prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych. Skutkiem tych interakcji może być obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej oraz wystąpienie krwawień śródcyklicznych, a także ryzyko nieplanowanej ciąży. Indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach stosowania induktora i utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej lub innej niehormonalnej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. W terapii długotrwałej konieczna jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną. Do najważniejszych induktorów należą leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina, prymidon, okskarbamazepina, topiramat, felbamat), ryfampicyna, leki przeciwwirusowe stosowane w HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz), barbiturany, bosentan, gryzeofulwina oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny.
antykoncepcja progestagenowa, choroba sercowo-naczyniowa, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymu, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mechaniczna metoda antykoncepcji, metabolizm węglowodanów, metoda barierowa, metoda niehormonalna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, norgestimat i etynyloestradiol, parametr czynności wątroby, preparat ziołowy, układ krzepnięcia, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Menopur 150 IU FSH + 150 IU LH

Leczenie produktem Menopur powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii niepłodności, z indywidualnym dostosowaniem dawki ze względu na zmienną odpowiedź jajników na gonadotropiny. W monoterapii lub w skojarzeniu z agonistą bądź antagonistą GnRH, dawka początkowa u kobiet z brakiem owulacji wynosi od 75 IU FSH + 75 IU LH do 150 IU FSH + 150 IU LH na dobę (½-1 fiolka), utrzymywana przez minimum 7 dni, z możliwością zwiększenia o 37,5 IU FSH + 37,5 IU LH co 7 dni, maksymalnie do 225 IU FSH + 225 IU LH. W protokole kontrolowanej hiperstymulacji jajników (ART) dawka początkowa wynosi 150-225 IU FSH + 150-225 IU LH (1-1½ fiolki), z maksymalną dawką do 450 IU FSH + 450 IU LH (3 fiolki) na dobę, podawaną przez minimum 5 dni, zwykle nie dłużej niż 20 dni. Po uzyskaniu odpowiedniej stymulacji podaje się hCG w dawce 5000-10 000 IU w celu indukcji owulacji lub dojrzałości pęcherzyków, a w przypadku nadmiernej reakcji leczenie należy przerwać i odstąpić od podania hCG, stosując mechaniczne metody antykoncepcji do kolejnego krwawienia.
agonista GnRH, antagonista GnRH, ART, brak owulacji, cykl miesiączkowy, desensybilizacja przysadki mózgowej, hCG, hipogonadyzm hipogonadotropowy, hormon uwalniający gonadotropiny, inseminacja domaciczna, kontrolowana hiperstymulacja jajników, krwawienie miesiączkowe, ludzka gonadotropina kosmówkowa, mechaniczna metoda antykoncepcji, PCOD, pęcherzyk Graafa, pobranie oocytu, rekonstytucja, stężenie testosteronu, techniki wspomaganego rozrodu, ultrasonografia jajników, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Artilla 0,075 mg + 0,02 mg

Artilla to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,075 mg gestodenu i 0,020 mg etynyloestradiolu w formie tabletek drażowanych. Standardowy schemat dawkowania obejmuje przyjmowanie jednej tabletki dziennie przez 21 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa, podczas której pojawia się krwawienie z odstawienia. Rozpoczęcie terapii zależy od sytuacji klinicznej pacjentki, np. pierwszego dnia cyklu lub po zmianie metody antykoncepcyjnej, z zaleceniem stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w określonych przypadkach. Pominięcie tabletki wymaga szybkiego działania: jeśli opóźnienie przekracza 12 godzin, postępowanie zależy od tygodnia cyklu, z koniecznością stosowania dodatkowej antykoncepcji w tygodniu 1 i w niektórych sytuacjach w tygodniu 2 i 3. Wymioty w ciągu 3-4 godzin od przyjęcia tabletki traktuje się jak pominięcie dawki.
antykoncepcja, cykl miesiączkowy, działanie niepożądane, etynyloestradiol, gestoden, implant antykoncepcyjny, iniekcja antykoncepcyjna, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, minipigułka, oś podwzgórze-przysadka-jajnik, plamienie, poronienie, progestagen, system transdermalny, system wewnątrzmaciczny, tabletka drażowana, tabletka placebo, wchłanianie substancji czynnej, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, złożony hormonalny produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Limetic 75 mcg

Limetic to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 75 μg dezogestrelu, który wymaga codziennego, systematycznego przyjmowania o stałej porze dnia, z zachowaniem 24-godzinnego odstępu między dawkami, aby zapewnić pełną skuteczność antykoncepcyjną. Rozpoczęcie terapii powinno nastąpić w pierwszym dniu cyklu menstruacyjnego lub między 2. a 5. dniem cyklu z dodatkową barierową metodą antykoncepcji przez 7 dni. W przypadku pominięcia tabletki o mniej niż 12 godzin, należy ją przyjąć natychmiast, a przy opóźnieniu powyżej 12 godzin konieczne jest stosowanie dodatkowej antykoncepcji przez 7 dni. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z zaburzeniami czynności wątroby, u których lek jest przeciwwskazany w ciężkich postaciach choroby, oraz u pacjentek z niewydolnością nerek, gdzie brak jest danych klinicznych. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania u osób poniżej 18. roku życia.
antykoncepcja, badanie ginekologiczne, barierowa metoda antykoncepcji, brak miesiączki, ciężka choroba wątroby, cykl menstruacyjny, dezogestrel, hormony steroidowe, krwawienie miesiączkowe, mechaniczna metoda antykoncepcji, niewydolność wątroby, progestagen, skąpe miesiączkowanie, system domaciczny, system terapeutyczny dopochwowy, system transdermalny, tabletka powlekana, test ciążowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krwawienia menstruacyjnego, zakażenie HIV, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symbella 0,03 mg + 2 mg

Symbella to doustna antykoncepcja hormonalna zawierająca 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, stosowana w standardowym 28-dniowym cyklu: 21 dni przyjmowania tabletki powlekanej codziennie o stałej porze (zalecane wieczorem), po czym następuje 7-dniowa przerwa. Krwawienie z odstawienia pojawia się zwykle 2-4 dni po ostatniej tabletce. Rozpoczęcie terapii zależy od fazy cyklu menstruacyjnego lub poprzedniej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w przypadku startu między 2. a 5. dniem cyklu, po stosowaniu progestagenów, implantów lub wstrzyknięć, a także przy późniejszym rozpoczęciu po porodzie. Kobiety karmiące piersią nie powinny stosować Symbelli. W przypadku pominięcia tabletki, jeśli opóźnienie nie przekracza 12 godzin, nie jest wymagana dodatkowa antykoncepcja; przy opóźnieniu powyżej 12 godzin skuteczność może być obniżona i konieczne jest stosowanie dodatkowych metod przez 7 dni.
antykoncepcja doustna, antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja w postaci wstrzyknięć, chlormadynon octan, cykl miesiączkowy, drugi trymestr ciąży, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, karmienie piersią, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, ochrona antykoncepcyjna, pierwszy trymestr ciąży, poronienie, progestagen, tabletka placebo, tabletka powlekana, tabletka zawierająca tylko progestagen, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg

Leverette to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,150 mg lewonorgestrelu oraz 0,030 mg etynyloestradiolu w każdej żółtej tabletce, dostępny w opakowaniach zawierających 21 tabletek aktywnych i 7 tabletek placebo. Zalecane dawkowanie to przyjmowanie jednej tabletki dziennie przez 28 dni bez przerw, zawsze o tej samej porze, z zachowaniem kolejności na blistrze. Rozpoczęcie stosowania zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowej mechanicznej ochrony przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z preparatów zawierających wyłącznie progestagen lub po późniejszym rozpoczęciu po porodzie/poronieniu w II trymestrze. Pominięcie tabletek aktywnych wymaga natychmiastowego przyjęcia pominiętej dawki i, w przypadku opóźnienia powyżej 12 godzin, stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej przez 7 dni. Pominięcie tabletek placebo nie wpływa na skuteczność i może być zignorowane.
biegunka, ciężka choroba wątroby, krwawienie miesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, menopauza, pierwsza miesiączka, plamienie, poronienie, poronienie w pierwszym trymestrze, progestagen, system dopochwowy, system terapeutyczny domaciczny, system transdermalny, tabletka placebo, wchłanianie substancji czynnych, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, złożony doustny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clormetin 0,03 mg + 2 mg

Preparat Clormetin zawiera etynyloestradiol 0,03 mg oraz octan chlormadinonu 2 mg i jest stosowany jako doustna antykoncepcja hormonalna w schemacie 21 dni przyjmowania tabletek powlekanych, po których następuje 7-dniowa przerwa. Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, preferowana jest pora wieczorna. Ochrona antykoncepcyjna jest natychmiastowa, jeśli leczenie rozpocznie się pierwszego dnia cyklu miesiączkowego, natomiast przy rozpoczęciu między 2. a 5. dniem miesiączki konieczne jest stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni. W przypadku rozpoczęcia po 5. dniu cyklu zaleca się odłożenie terapii do kolejnej miesiączki. Po przerwie 7-dniowej należy rozpocząć nowy cykl niezależnie od obecności krwawienia z odstawienia.
antykoncepcja hormonalna, cykl miesiączkowy, drugi trymestr ciąży, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, karmienie piersią, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, octan chlormadinonu, pierwszy trymestr ciąży, poronienie, progestagen, przerwanie ciąży, skuteczność antykoncepcyjna, stosunek płciowy, tabletka placebo, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Octan uliprystalu, stosowany w dawce 30 mg w postaci tabletek powlekanych (produkty: Eginilla, Misstala, Ulipristal Aristo), jest wskazany do antykoncepcji doraźnej. Lekarz powinien poinformować pacjentki, że preparat nie jest wskazany w ciąży i nie powinien być stosowany przy podejrzeniu lub potwierdzeniu ciąży, choć nie powoduje przerwania istniejącej ciąży. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, jednak nie wykazują istotnego ryzyka teratogennego. W przypadku zajścia w ciążę po zastosowaniu leku, konieczne jest zgłoszenie tego faktu odpowiednim podmiotom odpowiedzialnym (EGIS Polska dla Eginilla, Zentiva dla Misstala, rejestr Ulipristal Aristo). Octan uliprystalu przenika do mleka matki, dlatego karmienie piersią nie jest zalecane przez 7 dni po podaniu leku, a pacjentka powinna mechanicznie odciągać i odrzucać mleko, aby utrzymać laktację.
antykoncepcja doraźna, cykl miesiączkowy, karmienie piersią, mechaniczna metoda antykoncepcji, octan uliprystalu, odciąganie pokarmu, płodność, podmiot odpowiedzialny, przenikanie do mleka, stymulacja laktacji, tabletka powlekana, toksyczny wpływ, wpływ teratogenny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Yaz 0,02 mg + 3 mg

Preparat antykoncepcyjny Yaz zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu i 3,0 mg drospirenonu, stosowany w 28-dniowym cyklu: 24 jasnoróżowe tabletki aktywne oraz 4 białe placebo. Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, bez przerw między opakowaniami. Rozpoczęcie terapii zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowej mechanicznej ochrony przez 7 dni w przypadku zmiany z progestagenów lub opóźnionego startu po porodzie/poronieniu. Pominięcie tabletek aktywnych wymaga szybkiej reakcji: jeśli opóźnienie jest <24 h, tabletka powinna być przyjęta natychmiast, a jeśli >24 h, konieczne jest stosowanie dodatkowej antykoncepcji mechanicznej przez 7 dni, zwłaszcza w pierwszym tygodniu cyklu. W przypadku pominięcia tabletek w dniach 15-24 możliwe jest pominięcie tabletek placebo i natychmiastowe rozpoczęcie nowego opakowania, co zapobiega spadkowi skuteczności.
antykoncepcja hormonalna, choroba wątroby, ciąża, drospirenon, etynyloestradiol, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, minitabletka antykoncepcyjna, niewydolność nerek, oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa, ostra niewydolność nerek, preparat antykoncepcyjny, progestagen, substancja czynna, system domaciczny, system dopochwowy, system transdermalny, tabletka placebo, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złożony produkt antykoncepcyjny
Leksykon leków
Interakcje leku – Levomine mini 20 mcg + 100 mcg

Produkt leczniczy Levomine mini, zawierający etynyloestradiol i progestagen, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z indukcją lub inhibicją enzymów mikrosomalnych wątrobowych, zwłaszcza CYP3A4. Leki indukujące enzymy, takie jak fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna czy dziurawiec zwyczajny, mogą zwiększać metabolizm hormonów, co skutkuje obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej i ryzykiem krwawień śródcyklicznych. Indukcja enzymatyczna pojawia się już po kilku dniach terapii i może utrzymywać się do 4 tygodni po jej zakończeniu. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas terapii induktorem oraz przez 28 dni po jej zakończeniu, a w przypadku długotrwałego stosowania – rozważenie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, leki zwiększające motorykę przewodu pokarmowego, np. metoklopramid, mogą obniżać wchłanianie hormonów zawartych w Levomine mini, co również wymaga monitorowania skuteczności terapii.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, azol przeciwgrzybiczny, barbiturat, cyklosporyna, dziurawiec zwyczajny, etorykoksyb, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, klarytromycyna, krwawienie śródcykliczne, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, mechaniczna metoda antykoncepcji, melatonina, metoklopramid, midazolam, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir, ryfampicyna, skuteczność antykoncepcyjna, sofosbuwir, steroid antykoncepcyjny, teofilina, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Elin 250 mcg + 35 mcg

Produkt leczniczy Elin, zawierający 250 mikrogramów norgestymatu oraz 35 mikrogramów etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, rytonawir, dziurawiec zwyczajny), które zwiększają metabolizm hormonów płciowych, prowadząc do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji i ryzyka krwawień śródcyklicznych. Indukcja enzymów może utrzymywać się do 4 tygodni po zakończeniu terapii indukującej, co wymaga stosowania dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zalecana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną. Ponadto, u pacjentek leczonych lekami przeciwwirusowymi przeciwko HCV (np. ombitaswir/parytaprewir/rytonawir + dazabuwir) obserwowano istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co stanowi przeciwwskazanie do stosowania produktu Elin w trakcie terapii oraz wymaga zmiany metody antykoncepcji na alternatywną, z powrotem do Elin dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja progestagenowa, dziurawiec zwyczajny, enzym mikrosomalny, globulina wiążąca kortykosteroidy, hormon płciowy, hormon steroidowy, indukcja enzymu, indukcja glukuronidacji, inhibitor HCV, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, klirens hormonu płciowego, krwawienie śródcykliczne, lek prokinetyczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mechaniczna metoda antykoncepcji, metabolizm wątrobowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, steroidowy środek antykoncepcyjny, terapia przeciwwirusowa, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Naraya Plus 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Naraya Plus zawiera 0,02 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu w postaci tabletek powlekanych, stosowanych doustnie w schemacie 28-dniowym (24 tabletki aktywne + 4 placebo). Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, bez przerw między opakowaniami, co zapewnia skuteczną antykoncepcję. Rozpoczęcie terapii zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji, z zaleceniem stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z preparatów zawierających wyłącznie progestageny lub po porodzie/poronieniu w drugim trymestrze. Pominięcie tabletek placebo nie wpływa na skuteczność, natomiast pominięcie tabletek aktywnych wymaga szybkiej reakcji, zwłaszcza jeśli opóźnienie przekracza 24 godziny, z uwzględnieniem dnia cyklu i koniecznością stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej w określonych sytuacjach.
antykoncepcja hormonalna, drospirenon, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, krwawienie miesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, minitabletka, oś podwzgórze-przysadka-jajnik, plamienie, progestagen, substancja czynna, system terapeutyczny domaciczny, system terapeutyczny dopochwowy, system transdermalny, system wewnątrzmaciczny, tabletka placebo, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złożony hormonalny produkt antykoncepcyjny
Leksykon substancji czynnych
Lewonorgestrel – Wskazania do stosowania

Lewonorgestrel jest syntetycznym progestagenem szeroko stosowanym w antykoncepcji oraz terapii hormonalnej. W preparatach doustnych łączy się go z etynyloestradiolem w dawkach najczęściej 100-150 μg lewonorgestrelu i 20-30 μg etynyloestradiolu, stosowanych w celu zapobiegania ciąży. Dostępne są formy dwuskładnikowe (np. Rigevidon, Stediril 30) oraz trójfazowe (Triquilar) z różnicowaniem dawki lewonorgestrelu (50-125 μg) w cyklu. Preparat Seasonique umożliwia wydłużenie cyklu menstruacyjnego dzięki 84 tabletkom zawierającym 150 μg lewonorgestrelu i 30 μg etynyloestradiolu oraz 7 tabletkom z 10 μg etynyloestradiolu. Lewonorgestrel w dawce 1500 μg (1,5 mg) jest stosowany jako antykoncepcja awaryjna (Escapelle, Livopill) do 72 godzin po niezabezpieczonym stosunku. Systemy domaciczne (IUS) zawierające lewonorgestrel (13,5-52 mg) zapewniają długoterminową antykoncepcję (3-8 lat) oraz leczenie nadmiernych krwawień miesiączkowych (Mirena, Levosert). Decyzja o zastosowaniu preparatów z lewonorgestrelem powinna uwzględniać indywidualne ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz inne przeciwwskazania.
antykoncepcja awaryjna, antykoncepcja długoterminowa, antykoncepcja hormonalna, choroba zakrzepowo-zatorowa, cykl menstruacyjny, diafragma, efekt pierwszego przejścia, endometrium, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, kapturek naszyjkowy, krwawienie miesiączkowe, lewonorgestrel, mechaniczna metoda antykoncepcji, migrena z aurą, nadmierne krwawienie miesiączkowe, niedobór estrogenu, nocne poty, postać farmaceutyczna, preparat antykoncepcyjny, preparat trójfazowy, progestagen syntetyczny, rozrost endometrium, ryzyko zakrzepicy, system domaciczny, system terapeutyczny domaciczny, system transdermalny, sytuacja kliniczna, sytuacja nagła, uderzenie gorąca, wahanie hormonalne, wkładka wewnątrzmaciczna, zaburzenie nastroju, zaburzenie snu, zapalenie narządów miednicy mniejszej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Axia Forte Plus 3 mg + 0,03 mg

Produkt leczniczy Axia Forte Plus zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu i jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który wymaga codziennego, regularnego przyjmowania jednej tabletki przez 28 dni bez przerw między opakowaniami. Rozpoczęcie stosowania zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji i sytuacji klinicznej pacjentki, z koniecznością stosowania dodatkowej mechanicznej antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z metody progestagenowej lub późniejszego rozpoczęcia po porodzie/poronieniu. Pominięcie tabletki aktywnej wymaga natychmiastowego działania: jeśli opóźnienie jest <24 godz., ochrona antykoncepcyjna nie jest osłabiona, natomiast przy opóźnieniu >24 godz. należy stosować dodatkowe metody antykoncepcji i postępować zgodnie z wytycznymi zależnymi od tygodnia cyklu, szczególnie w 1. i 3. tygodniu, gdzie ryzyko zmniejszenia skuteczności jest największe. Tabletki placebo można pominąć bez utraty skuteczności, ale zaleca się ich usunięcie, aby uniknąć błędów w stosowaniu.
antykoncepcja hormonalna, ciężka choroba wątroby, cykl miesiączkowy, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, implant antykoncepcyjny, krwawienie miesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, metoda progestagenowa, niewydolność nerek, oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa, ostra niewydolność nerek, plamienie, poronienie w drugim trymestrze, poronienie w pierwszym trymestrze, system wewnątrzmaciczny, tabletka placebo, tabletka progestagenowa, zaburzenie żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Pharmascience 10 mg

Lenalidomid, dostępny w kapsułkach twardych w dawkach od 2,5 mg do 25 mg, jest substancją o udokumentowanym działaniu teratogennym, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz stosowania mechanicznych metod antykoncepcji (prezerwatyw) przez mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty w dziedzinie teratologii. U mężczyzn lenalidomid jest wykrywalny w nasieniu w bardzo niskim stężeniu i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia terapii, jednak ze względu na ryzyko teratogenne, prezerwatywy powinny być stosowane również podczas przerw w leczeniu oraz przez 7 dni po jego zakończeniu. W przypadku ciąży partnerki mężczyzny leczonego lenalidomidem, konieczna jest konsultacja specjalistyczna w celu oceny ryzyka dla płodu.
Lenalidomid wykazuje strukturalne podobieństwo do talidomidu, znanego z silnego działania teratogennego u ludzi, co potwierdzają badania przedkliniczne na małpach wykazujące podobne wady wrodzone. Stosowanie lenalidomidu jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży, a brak danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego wymaga zaprzestania karmienia piersią podczas terapii. Badania na szczurach, w dawkach do 500 mg/kg (200-500 razy wyższych niż u ludzi), nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, jednak brak jest pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi. W związku z tym, lekarze powinni szczegółowo informować pacjentów w wieku rozrodczym o potencjalnym ryzyku oraz rozważyć alternatywne metody leczenia u osób planujących potomstwo.
działanie teratogenne, histerektomia, kapsułka twarda, lenalidomid, Lenalidomide Pharmascience, mechaniczna metoda antykoncepcji, metoda antykoncepcji, mleko kobiece, niewydolność nerek, płodność zwierząt, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazanie w ciąży, status pomenopauzalny, talidomid, teratogenny, teratologia, wada wrodzona