Dawkowanie i sposób podawania
Yaz 0,02 mg + 3 mg

Dawkowanie i sposób podawania leku Yaz (0,02 mg etynyloestradiolu + 3,0 mg drospirenonu)

Produkt leczniczy Yaz jest doustnym preparatem antykoncepcyjnym zawierającym 0,02 mg etynyloestradiolu i 3,0 mg drospirenonu. Schemat dawkowania obejmuje 24 jasnoróżowe tabletki zawierające substancje czynne oraz 4 białe tabletki placebo, co daje łącznie 28-dniowy cykl przyjmowania leku. Właściwe stosowanie tego preparatu jest kluczowe dla zapewnienia jego maksymalnej skuteczności antykoncepcyjnej.¹

Podstawowe zasady stosowania

Preparat Yaz należy przyjmować codziennie o zbliżonej porze dnia, zgodnie z kolejnością wskazaną na opakowaniu. Tabletki powinny być popijane niewielką ilością płynu. Pacjentka przyjmuje jedną tabletkę na dobę przez 28 kolejnych dni, a po zakończeniu opakowania, następnego dnia rozpoczyna przyjmowanie tabletek z nowego opakowania, bez jakiejkolwiek przerwy między opakowaniami.²

Krwawienie z odstawienia zwykle pojawia się po 2-3 dniach od rozpoczęcia przyjmowania tabletek placebo (tabletki z ostatniego rzędu) i może trwać jeszcze po rozpoczęciu nowego opakowania.³

Rozpoczęcie stosowania leku Yaz

Sposób rozpoczęcia stosowania leku Yaz zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji stosowanej przez pacjentkę:⁴

• Brak wcześniejszej antykoncepcji hormonalnej – pierwszą tabletkę należy przyjąć w 1. dniu naturalnego cyklu miesiączkowego (tj. pierwszego dnia krwawienia).⁵
• Zmiana z innego złożonego produktu antykoncepcyjnego (tabletki, system dopochwowy, system transdermalny) – zaleca się rozpoczęcie przyjmowania leku Yaz następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki zawierającej substancję czynną poprzedniego preparatu, ale nie później niż po zakończeniu standardowej przerwy lub po przyjęciu tabletek placebo. W przypadku zmiany z systemu dopochwowego lub transdermalnego, przyjmowanie Yaz należy rozpocząć w dniu usunięcia systemu, najpóźniej w dniu planowanego założenia kolejnego systemu.⁶
• Zmiana z produktu zawierającego wyłącznie progestagen (minitabletka, implant, wstrzyknięcie) lub systemu domacicznego uwalniającego progestagen – pacjentka może przejść na Yaz w dowolnym dniu cyklu w przypadku minitabletki, w dniu usunięcia implantu lub systemu domacicznego lub w dniu planowanego kolejnego wstrzyknięcia. We wszystkich tych przypadkach przez pierwsze 7 dni przyjmowania leku Yaz należy dodatkowo stosować mechaniczną metodę antykoncepcji.⁷
• Po poronieniu w pierwszym trymestrze – można natychmiast rozpocząć przyjmowanie leku, bez konieczności stosowania dodatkowej metody antykoncepcji.⁸
• Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze – przyjmowanie tabletek należy rozpocząć między 21. a 28. dniem po porodzie lub poronieniu. Przy późniejszym rozpoczęciu konieczne jest stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek. Jeżeli doszło do stosunku przed rozpoczęciem przyjmowania leku, należy upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży lub odczekać do wystąpienia pierwszego krwawienia miesiączkowego.⁹

Informacje dla kobiet karmiących piersią znajdują się w punkcie 4.6 Charakterystyki Produktu Leczniczego.¹⁰

Postępowanie w przypadku pominięcia tabletek

Pominięcie tabletek placebo (białe tabletki z ostatniego rzędu) można zignorować. Należy je jednak wyrzucić, aby uniknąć niezamierzonego wydłużenia okresu stosowania tabletek placebo.¹¹

W przypadku pominięcia tabletek zawierających substancje czynne (jasnoróżowe) należy postępować według poniższych zasad:¹²

• Jeżeli opóźnienie w przyjęciu tabletki jest krótsze niż 24 godziny – należy przyjąć tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie o pominięciu, a kolejne tabletki przyjmować o zwykłej porze. Skuteczność antykoncepcyjna nie ulega wówczas zmniejszeniu.¹³
• Jeżeli opóźnienie w przyjęciu tabletki wynosi więcej niż 24 godziny – skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona. Należy pamiętać o dwóch podstawowych zasadach:
  1. zalecana przerwa w przyjmowaniu tabletek to 4 dni, nigdy nie należy przerywać stosowania tabletek na dłużej niż 7 dni
  2. odpowiednie hamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowej następuje po 7 dniach ciągłego przyjmowania tabletek

  ¹⁴

Szczegółowe zasady postępowania w zależności od dnia cyklu

Dzień 1-7: Po przypomnieniu sobie o pominiętej tabletce, należy natychmiast przyjąć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki przyjmować o zwykłej porze. Przez kolejne 7 dni należy stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji (np. prezerwatywy). Jeżeli w ciągu 7 dni poprzedzających pominięcie doszło do stosunku, istnieje ryzyko zajścia w ciążę.¹⁵

Dzień 8-14: Po przypomnieniu sobie o pominiętej tabletce, należy natychmiast przyjąć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki przyjmować o zwykłej porze. Jeżeli w ciągu 7 dni przed pominięciem tabletki stosowano właściwe dawkowanie, nie ma konieczności stosowania dodatkowych metod antykoncepcyjnych. Jednak w przypadku pominięcia więcej niż 1 tabletki konieczne jest stosowanie przez 7 dni dodatkowej metody antykoncepcji.¹⁶

Dzień 15-24: Ze względu na zbliżający się okres stosowania tabletek placebo istnieje znaczne ryzyko zmniejszenia skuteczności metody. Jednak odpowiednio dostosowując schemat dawkowania, można zapobiec zmniejszeniu skuteczności antykoncepcyjnej. Można zastosować jedną z dwóch opcji:¹⁷

1. Po przypomnieniu sobie o pominiętej tabletce należy natychmiast przyjąć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki przyjmować o zwykłej porze aż do wyczerpania tabletek zawierających substancje czynne. Należy pominąć 4 tabletki placebo i bezpośrednio rozpocząć następne opakowanie. Prawdopodobnie nie wystąpi krwawienie z odstawienia do czasu zakończenia przyjmowania tabletek aktywnych z drugiego opakowania, ale może wystąpić plamienie lub krwawienie śródcykliczne.¹⁸
2. Można także zaprzestać przyjmowania tabletek z bieżącego opakowania, następnie przez okres do 4 dni przyjmować tabletki placebo z ostatniego rzędu (wliczając dni, w których pominięto tabletki), a potem rozpocząć nowe opakowanie.¹⁹

Przy stosowaniu powyższych opcji, jeżeli w ciągu 7 dni poprzedzających pominięcie tabletki stosowano właściwe dawkowanie, nie ma konieczności stosowania dodatkowych metod antykoncepcyjnych. W przeciwnym razie należy postępować zgodnie z pierwszą opcją i przez 7 kolejnych dni stosować dodatkową metodę antykoncepcji.²⁰

Jeżeli pacjentka pominęła tabletki, a w trakcie przyjmowania tabletek placebo nie wystąpiło krwawienie z odstawienia, należy rozważyć możliwość ciąży.²¹

Postępowanie w przypadku zaburzeń żołądkowo-jelitowych

W przypadku ciężkich zaburzeń żołądka i jelit (np. wymioty, biegunka) wchłanianie substancji czynnych może być niepełne i należy stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne.²²

Jeżeli w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki zawierającej substancje czynne wystąpiły wymioty, należy jak najszybciej przyjąć kolejną (dodatkową) tabletkę. Dodatkowa tabletka powinna zostać przyjęta w ciągu 24 godzin od zwykłej pory przyjmowania tabletki. Jeżeli upłynie ponad 24 godziny, należy zastosować zalecenia dotyczące pominięcia dawek opisane powyżej.²³

Jeżeli pacjentka nie chce zmieniać dotychczasowego schematu dawkowania, powinna przyjąć dodatkową tabletkę (lub tabletki) z nowego opakowania.²⁴

Zmiana terminu krwawienia z odstawienia

Opóźnienie krwawienia: Aby opóźnić krwawienie z odstawienia, należy pominąć białe tabletki placebo z aktualnego opakowania i od razu rozpocząć przyjmowanie jasnoróżowych tabletek z nowego opakowania. Wydłużenie cyklu może trwać tak długo, jak jest to potrzebne, nawet do zakończenia przyjmowania tabletek aktywnych z drugiego opakowania. W tym czasie mogą wystąpić niewielkie krwawienia lub plamienia śródcykliczne. Regularne przyjmowanie leku Yaz należy wznowić po zastosowaniu tabletek placebo.²⁵

Zmiana dnia wystąpienia krwawienia: Aby przesunąć dzień wystąpienia krwawienia na inny dzień tygodnia, można skrócić najbliższy okres przyjmowania tabletek placebo o dowolną liczbę dni. Im krótsza przerwa, tym większe prawdopodobieństwo, że nie wystąpi krwawienie z odstawienia, a w trakcie przyjmowania tabletek z kolejnego opakowania może pojawić się krwawienie lub plamienie śródcykliczne.²⁶

Informacje dla szczególnych grup pacjentek

²⁷