Interakcje leku
Yaz 0,02 mg + 3 mg

Produkt leczniczy Yaz, zawierający drospirenon (3 mg) i etynyloestradiol (0,02 mg), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne wątrobowe (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, bosentan, ziele dziurawca), które zwiększają klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Długotrwałe stosowanie induktorów wymaga rozważenia alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji. Ponadto, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7- i 1,4-krotnie, co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV/HCV mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, a niektóre kombinacje przeciwwirusowe (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) mogą powodować istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x ULN), co wymusza zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną przed leczeniem i wznowienie Yaz po 2 tygodniach od zakończenia terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas stosowania produktu leczniczego Yaz istotne jest uwzględnienie możliwych interakcji z innymi przyjmowanymi jednocześnie lekami. Zaleca się zapoznanie z informacjami dotyczącymi wszystkich stosowanych jednocześnie produktów leczniczych w celu identyfikacji potencjalnych interakcji.1

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu leczniczego Yaz

Szczególną uwagę należy zwrócić na leki indukujące enzymy mikrosomalne, które mogą zwiększać klirens hormonów płciowych. Efektem takiej interakcji może być wystąpienie krwawienia śródcyklicznego i/lub utrata skuteczności antykoncepcyjnej produktu Yaz.2

Indukcja enzymów może rozpocząć się już po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia, osiągając maksymalny poziom w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu terapii indukcyjnej, efekt może utrzymywać się przez około 4 tygodnie.3

Postępowanie w przypadku interakcji

Leczenie krótkoterminowe – U pacjentek stosujących leki indukujące enzymy zaleca się używanie dodatkowej, mechanicznej lub innej metody antykoncepcji równolegle z produktem Yaz. Dodatkowe zabezpieczenie powinno być stosowane przez cały okres leczenia oraz przez 28 dni po jego zakończeniu. Jeżeli leczenie trwa dłużej niż do końca przyjmowania tabletek aktywnych z bieżącego opakowania, należy pominąć tabletki placebo i natychmiast rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania.4

Leczenie długoterminowe – W przypadku kobiet długotrwale przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe, rekomenduje się stosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji.5

Produkty lecznicze wpływające na skuteczność produktu Yaz

Na podstawie danych z literatury medycznej zidentyfikowano następujące grupy leków mogące wchodzić w interakcje z produktem Yaz:

  1. Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych (zmniejszające skuteczność poprzez indukcję enzymów), takie jak:
    • barbiturany
    • bosentan
    • karbamazepina
    • fenytoina
    • prymidon
    • ryfampicyna
    • leki przeciwwirusowe: rytonawir, newirapina, efawirenz
    • prawdopodobnie również: felbamat, gryzeofulwina, okskarbamazepina, topiramat
    • produkty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)

    6

  2. Produkty lecznicze wpływające na klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych:

    Jednoczesne stosowanie inhibitorów proteazy HIV i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy, w tym także w połączeniu z inhibitorami HCV, może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne.7

  3. Produkty lecznicze zmniejszające klirens złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych (inhibitory enzymów):

    Równoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może zwiększać stężenie estrogenów lub progestagenów lub obu substancji w osoczu. W badaniu z zastosowaniem połączenia drospirenonu (3 mg/dobę) i etynyloestradiolu (0,02 mg/dobę) dodanie silnego inhibitora CYP3A4 – ketokonazolu przez 10 dni spowodowało wzrost AUC (0-24h) drospirenonu i etynyloestradiolu odpowiednio 2,7 i 1,4-krotnie.8

    Etorykoksyb w dawce 60-120 mg/dobę podawany równocześnie ze złożoną antykoncepcją doustną zawierającą 0,035 mg etynyloestradiolu spowodował zwiększenie stężenia etynyloestradiolu w osoczu 1,4-1,6-krotnie.9

Interakcje produktu leczniczego Yaz z innymi produktami leczniczymi

Doustne produkty antykoncepcyjne, w tym Yaz, mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych, powodując zarówno zwiększenie (np. cyklosporyna), jak i zmniejszenie (np. lamotrygina) ich stężenia w osoczu i tkankach.10

Badania interakcji in vivo przeprowadzone w grupie ochotniczek przyjmujących omeprazol, symwastatynę oraz midazolam jako substraty markerowe wykazały, że klinicznie istotny wpływ drospirenonu w dawce 3 mg na metabolizm innych substancji aktywnych szlakiem cytochromu P450 jest mało prawdopodobny.11

Dane kliniczne sugerują natomiast, że etynyloestradiol spowalnia klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. tiklopidyna) lub umiarkowanego (np. tizanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu.12

Interakcje farmakodynamiczne

U pacjentek leczonych z powodu zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) produktami zawierającymi kombinacje przeciwwirusowe, takimi jak:

obserwowano znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie większych niż górna granica normy u kobiet stosujących produkty zawierające etynyloestradiol, takie jak produkt Yaz.13

Z tego powodu pacjentki stosujące Yaz powinny przejść na alternatywne metody antykoncepcji (np. środki antykoncepcyjne zawierające wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem leczenia za pomocą wymienionych kombinacji przeciwwirusowych. Stosowanie produktu Yaz można wznowić około 2 tygodnie po zakończeniu terapii przeciwwirusowej.14

Inne rodzaje interakcji

Nie wykazano istotnego wpływu na stężenie potasu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania drospirenonu oraz inhibitorów ACE lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentek bez niewydolności nerek. Jednak nie prowadzono badań dotyczących terapii produktem Yaz w połączeniu z antagonistami aldosteronu lub diuretykami oszczędzającymi potas. W takich przypadkach zaleca się oznaczenie stężenia potasu w osoczu podczas pierwszego cyklu leczenia.15

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Steroidowe produkty antykoncepcyjne mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:

Zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Drospirenon zwiększa aktywność reninową osocza i, dzięki niewielkiemu działaniu antagonistycznemu wobec mineralokortykosteroidów, zwiększa stężenie aldosteronu.16

Interakcje z alkoholem

Na podstawie dostępnych danych nie ma jednoznacznych dowodów na bezpośrednie interakcje pomiędzy produktem Yaz a alkoholem, które mogłyby mieć wpływ na skuteczność antykoncepcyjną. Jednak należy pamiętać, że spożywanie alkoholu może wpływać na metabolizm wątrobowy, w tym enzymów odpowiedzialnych za przemianę hormonów steroidowych, co teoretycznie mogłoby zmniejszyć skuteczność antykoncepcyjną.

Ponadto, spożycie alkoholu może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe takie jak wymioty i biegunka, które w przypadku wystąpienia krótko po przyjęciu tabletki mogą zaburzyć jej wchłanianie i obniżyć skuteczność. Dlatego w przypadku wymiotów lub ciężkiej biegunki w ciągu 4 godzin po przyjęciu tabletki zawierającej substancje czynne, należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania w przypadku pominięcia tabletki.

Tabela interakcji lekowych i innych rodzajów interakcji

Grupa leków/substancji Przykłady Mechanizm interakcji Efekt interakcji Poziom istotności Zalecenia
Induktory enzymów wątrobowych Barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan, ziele dziurawca Indukcja enzymów mikrosomów wątrobowych Zwiększenie klirensu hormonów płciowych, krwawienia międzymiesiączkowe, obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej Wysoki Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu
Leki przeciwwirusowe HIV/HCV Rytonawir, newirapina, efawirenz Indukcja enzymów mikrosomów wątrobowych Zmniejszenie stężenia hormonów płciowych, obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej Wysoki Dodatkowa metoda antykoncepcji lub zmiana na metodę niehormonalną
Przeciwwirusowe leki stosowane w leczeniu HCV Ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir, glekaprewir, pibrentaswir, sofosbuwir, welpataswir, woksylaprewir Interakcja farmakodynamiczna Zwiększenie aktywności AlAT Wysoki Przejście na alternatywną metodę antykoncepcji przed rozpoczęciem leczenia, wznowienie stosowania Yaz 2 tygodnie po zakończeniu leczenia
Silne inhibitory CYP3A4 Ketokonazol, inne azolowe leki przeciwgrzybicze Inhibicja metabolizmu hormonów płciowych Zwiększenie stężenia drospirenonu (2,7x) i etynyloestradiolu (1,4x) Umiarkowany Monitorowanie działań niepożądanych
Inhibitory COX-2 Etorykoksyb (60-120 mg) Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu Zwiększenie stężenia etynyloestradiolu 1,4-1,6x Niski Nie wymaga szczególnych działań
Leki wpływające na poziom potasu Antagoniści aldosteronu, diuretyki oszczędzające potas Zatrzymanie potasu przez drospirenon (przeciwmineralkortykoidowe działanie) Potencjalne zwiększenie stężenia potasu w surowicy Umiarkowany Oznaczenie stężenia potasu w pierwszym cyklu leczenia
Leki metabolizowane przez CYP1A2 Tiklopidyna, tizanidyna Inhibicja CYP1A2 przez etynyloestradiol Niewielkie lub umiarkowane zwiększenie stężenia tych leków Niski do umiarkowanego Monitorowanie pod kątem potencjalnych działań niepożądanych tych leków
Inhibitory ACE, NLPZ Enalapryl, ramipril, ibuprofen, diklofenak Potencjalne oddziaływanie z efektem przeciwmineralkortykoidowym drospirenonu Brak istotnego wpływu na stężenie potasu u osób bez niewydolności nerek Niski Nie wymaga szczególnych działań u osób z prawidłową funkcją nerek
Alkohol Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy, możliwe zaburzenia żołądkowo-jelitowe Teoretycznie możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej w przypadku wymiotów/biegunki krótko po przyjęciu tabletki Niski W przypadku wymiotów/biegunki w ciągu 4 godz. po przyjęciu tabletki – postępowanie jak przy pominięciu dawki
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl