Leki w grupie
„hormonalne środki antykoncepcyjne”

Hormonalne środki antykoncepcyjne to leki stosowane w celu zapobiegania ciąży poprzez oddziaływanie na układ hormonalny kobiety. Mechanizm ich działania polega na hamowaniu owulacji, zmianie właściwości śluzu szyjkowego utrudniającej penetrację plemników oraz zmianie budowy endometrium, co uniemożliwia implantację zarodka. Skuteczność tych preparatów przy prawidłowym stosowaniu wynosi 99%.

Główne grupy hormonalnych środków antykoncepcyjnych to: preparaty jednoskładnikowe (zawierające tylko progestagen) oraz dwuskładnikowe (zawierające estrogen i progestagen). Do najczęściej stosowanych należą tabletki antykoncepcyjne, plastry, pierścienie dopochwowe, implanty podskórne oraz wkładki domaciczne uwalniające hormony.

Wśród najważniejszych dwuskładnikowych środków antykoncepcyjnych znajdują się preparaty zawierające etynyloestradiol w połączeniu z różnymi progestagenami, takie jak: lewonorgestrel (Microgynon, Levomine), drospirenon (Yasmin, Yaz), dienogest (Qlaira, Jeanine), dezogestrel (Mercilon, Novynette) czy gestoden (Harmonet, Femoden). Jednoskładnikowe preparaty zawierają najczęściej dezogestrel (Cerazette), lewonorgestrel (Mirena – wkładka domaciczna) lub etonogestrel (Nexplanon – implant).

Zalety stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych wykraczają poza samą antykoncepcję i obejmują: regulację cyklu miesiączkowego, zmniejszenie bólu i obfitości krwawień, redukcję objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS), zmniejszenie ryzyka nowotworów jajnika i endometrium, a także korzystny wpływ na leczenie trądziku, hirsutyzmu czy endometriozy.

Niebezpieczeństwa związane z ich stosowaniem dotyczą przede wszystkim zwiększonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych, szczególnie u kobiet palących, z nadwagą, nadciśnieniem czy migreną z aurą. Mogą również wystąpić działania niepożądane jak: nudności, bóle głowy, wzrost masy ciała, zmiany nastroju, plamienia międzymiesiączkowe czy niewielki wzrost ryzyka raka piersi podczas aktywnego stosowania.

Hormonalne środki antykoncepcyjne dzielą się na kilka podgrup: doustne tabletki antykoncepcyjne (jednofazowe, dwufazowe, trójfazowe), antykoncepcja awaryjna (tzw. tabletki „dzień po” zawierające lewonorgestrel lub octan uliprystalu), preparaty długodziałające (implanty podskórne z etonogestrelem jak Nexplanon, wkładki domaciczne z lewonorgestrelem jak Mirena, Kyleena) oraz metody średnio długodziałające (zastrzyki z octanem medroksyprogesteronu – Depo-Provera, plastry z norelgestrominem i etynylestradiolem – Evra, pierścienie dopochwowe z etonogestrelem i etynylestradiolem – NuvaRing).

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl