antykoncepcja
Wskazanie
Antykoncepcja to metody lub środki zapobiegające nieplanowanej ciąży. W Polsce dostępnych jest wiele metod antykoncepcyjnych o różnej skuteczności i mechanizmie działania. Wybór odpowiedniej metody powinien uwzględniać indywidualne potrzeby, przeciwwskazania oraz preferencje pacjentki.
Do najpopularniejszych metod hormonalnych należą tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe (zawierające tylko progestagen) oraz dwuskładnikowe (zawierające estrogen i progestagen). Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Microgynon, Rigevidon, Levomine, Femoden, Diane-35, Yasmin, Yaz, Lindynette, Cerazette czy Cerazette Mini. Inne metody hormonalne to plastry antykoncepcyjne (Evra), pierścienie dopochwowe (NuvaRing) oraz wkładki hormonalne (Mirena, Kyleena).
Metody barierowe obejmują prezerwatywy męskie i żeńskie oraz kapturki naszyjkowe. Skutecznymi metodami są również wkładki wewnątrzmaciczne niehormonalne (np. Multiload Cu 375, CuT 380A) oraz implany podskórne (Nexplanon). W sytuacjach awaryjnych stosuje się antykoncepcję postkoitalną (tzw. pigułki „dzień po”) dostępne w Polsce jako ellaOne czy Escapelle.
Największe trudności w stosowaniu antykoncepcji dotyczą przestrzegania zaleceń (regularność przyjmowania tabletek), występowania działań niepożądanych (np. krwawienia międzymiesiączkowe, zmiany nastroju, bóle głowy), a także dostępności niektórych metod. Istotnym problemem jest również dobór odpowiedniej metody u pacjentek z przeciwwskazaniami do stosowania hormonów (np. z chorobami zakrzepowo-zatorowymi, migreną z aurą, palących papierosy po 35. roku życia, czy z nowotworami hormonozależnymi).
Ważnym aspektem jest także kwestia dostępności antykoncepcji w Polsce, gdzie tabletki antykoncepcyjne wymagają recepty, a antykoncepcja awaryjna od 2017 roku również jest dostępna wyłącznie na receptę. Lekarze powinni edukować pacjentki odnośnie prawidłowego stosowania wybranej metody, możliwych działań niepożądanych oraz postępowania w przypadku błędów w stosowaniu.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Levosert – System terapeutyczny domaciczny – 52 mg (20 mcg/24 h)
Produkt leczniczy to system terapeutyczny domaciczny zawierający 52 mg lewonorgestrelu, który stopniowo uwalnia hormon przez okres do 8 lat. Substancją czynną jest lewonorgestrel, uwalniany początkowo w dawce około 20 mikrogramów na dobę. Preparat stosowany jest jako antykoncepcja, a także w leczeniu nadmiernych krwawień miesiączkowych. Składnik aktywny działa lokalnie, zapewniając skuteczną i odwracalną ochronę przed ciążą oraz redukcję obfitych krwawień.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Circlet – System terapeutyczny dopochwowy – (0,120 mg + 0,015 mg)/24 h
Produkt zawiera etonogestrel i etynyloestradiol, które są uwalniane dopochwowo przez okres 3 tygodni. Jest to elastyczny, przezroczysty pierścień o określonych wymiarach, stosowany jako system terapeutyczny dopochwowy. Preparat przeznaczony jest do antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym, od 18 do 40 lat. Decyzja o jego stosowaniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zdrowotne pacjentki, zwłaszcza związane z chorobami zakrzepowo-zatorowymi.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Dessette Forte – Tabletki powlekane – 30 mcg + 150 mcg
Produkt zawiera etynyloestradiol oraz dezogestrel jako substancje czynne. Jest dostępny w postaci powlekanych tabletek. Stosowany jest jako środek antykoncepcyjny, mający na celu zapobieganie ciąży. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zakrzepicy u pacjentki.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Ovulan – Tabletki powlekane – 75 mcg
Produkt leczniczy zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu jako substancję czynną. Tabletki powlekane są stosowane jako środek antykoncepcyjny. W skład wchodzą również substancje pomocnicze, w tym laktoza jednowodna. Preparat jest przeznaczony do zapobiegania ciąży.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Dessette – Tabletki powlekane – 20 mcg + 150 mcg
Produkt zawiera 20 mikrogramów etynyloestradiolu oraz 150 mikrogramów dezogestrelu w każdej tabletce powlekanej. Substancje te stanowią składniki hormonalne stosowane w celu zapobiegania ciąży. Preparat jest przeznaczony do antykoncepcji u kobiet, po indywidualnej ocenie ryzyka. Lek zaleca się stosować jako środek zapobiegający nieplanowanej ciąży, uwzględniając możliwe przeciwwskazania.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Kyleena – System terapeutyczny domaciczny – 19,5 mg/system
Produkt leczniczy to system terapeutyczny domaciczny zawierający 19,5 mg lewonorgestrelu, hormonu stosowanego jako środek antykoncepcyjny. Składa się z białego cylindra uwalniającego substancję czynną, umieszczonego na trzonie w kształcie litery „T” z nitkami ułatwiającymi usunięcie. Jest stosowany w celu zapobiegania ciąży przez okres do 5 lat. Forma farmaceutyczna pozwala na długotrwałe działanie w obrębie macicy.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Implanon NXT – Implant – 68 mg
Produkt leczniczy to podskórny implant zawierający 68 mg etonogestrelu, progestagenu uwalnianego stopniowo przez okres do trzech lat. Implant jest biały, giętki, nieulegający biodegradacji i umieszczany pod skórą za pomocą specjalnego aplikatora. Stosowany jest jako metoda antykoncepcji u kobiet w wieku 18-40 lat. Uwalnianie substancji aktywnej zmniejsza się z czasem, zapewniając długotrwałą ochronę przed ciążą.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Depo-Provera – Zawiesina do wstrzykiwań – 150 mg/ml
Produkt leczniczy jest zawiesiną do wstrzykiwań, zawierającą 150 mg medroksyprogesteronu octanu w 1 ml. Zawiera również substancje pomocnicze, takie jak metylu i propylu parahydroksybenzoesany. Stosowany jest głównie w celu antykoncepcji. Jego długotrwałe używanie może wpływać na gęstość mineralną kości oraz opóźniać powrót płodności nawet do jednego roku.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Dessette mono – Tabletki powlekane – 75 mcg
Produkt leczniczy zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie białych, powlekanych tabletek o okrągłym kształcie. Stosuje się go w celu zapobiegania ciąży, pełniąc funkcję środka antykoncepcyjnego. Preparat zalecany jest dla osób poszukujących skutecznej metody kontroli urodzeń.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Cerazette – Tabletki powlekane – 0,075 mg
Jest to preparat zawierający 75 mikrogramów dezogestrelu w jednej tabletce powlekanej. Substancją pomocniczą jest laktoza jednowodna. Stosuje się go jako skuteczną metodę antykoncepcji. Tabletki mają formę białych, okrągłych i obustronnie wypukłych tabletek.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Levosert Easy – System terapeutyczny domaciczny – 52 mg (20 mcg/24h)
Produkt leczniczy zawiera lewonorgestrel, hormon umieszczony w systemie terapeutycznym domacicznym w formie ramy w kształcie litery T. Uwalnia stopniowo dawkę lewonorgestrelu, co zapewnia długotrwałe działanie nawet do 8 lat. Stosowany jest w celu antykoncepcji oraz leczenia nadmiernych krwawień miesiączkowych. Jest to skuteczna i odwracalna metoda kontroli płodności dedykowana kobietom z problemem nadmiernych krwawień menstruacyjnych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Triquilar – Tabletki powlekane – 30 mcg + 50 mcg (jasnobrązowe), 40 mcg + 75 mcg (białe), 30 mcg + 125 mcg (w kolorze ochry)
Produkt zawiera etynyloestradiol oraz lewonorgestrel w różnych dawkach w postaci tabletek powlekanych. Jest stosowany jako środek antykoncepcyjny u kobiet. Decyzja o stosowaniu powinna być podjęta po ocenie indywidualnych czynników ryzyka, zwłaszcza związanych z chorobami zakrzepowo-zatorowymi. Lek ten wspomaga kontrolę płodności poprzez hormonalną regulację cyklu menstruacyjnego.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Azalia – Tabletki powlekane – 75 mcg
Produkt leczniczy zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu jako substancję czynną oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Tabletki powlekane są stosowane jako środek antykoncepcyjny. Preparat jest przeznaczony do stosowania w celu zapobiegania ciąży. Forma farmaceutyczna to białe, obustronnie wypukłe tabletki powlekane.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Limetic – Tabletki powlekane – 75 mcg
Produkt leczniczy zawiera dezogestrel jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną i olej sojowy jako substancje pomocnicze. Jest dostępny w postaci białych, okrągłych tabletek powlekanych. Stosuje się go jako środek antykoncepcyjny. Jego działanie polega na zapobieganiu ciąży.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Slinda – Tabletki powlekane – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera 4 mg drospirenonu, aktywnej substancji czynnej, oraz laktozę jako składnik pomocniczy. Dostępny jest w formie białych tabletek powlekanych oraz zielonych tabletek placebo. Stosowany jest głównie jako metoda antykoncepcji. Produkt pomaga w zapobieganiu niechcianej ciąży.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Adaring – System terapeutyczny dopochwowy – (0,12 mg + 0,015 mg)/24 h
Preparat zawiera etonogestrel i etynyloestradiol, które są uwalniane z systemu terapeutycznego dopochwowego przez 3 tygodnie. Składniki te działają hormonalnie, zapobiegając ciąży. Produkt jest przeznaczony dla kobiet w wieku rozrodczym jako metoda antykoncepcji. Stosowanie wymaga indywidualnej oceny ryzyka, zwłaszcza związanego z zakrzepicą.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna -
Symonette – Tabletki powlekane – 75 mcg
Produkt zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu w formie tabletki powlekanej oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Stosowany jest jako środek antykoncepcyjny zapobiegający ciąży. Tabletki są białe, cylindryczne i obustronnie wypukłe. Preparat jest przeznaczony do codziennego stosowania w celu kontroli płodności.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku