Leki w grupie
„złożone hormonalne środki antykoncepcyjne”
Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne (ZHŚA) to preparaty zawierające kombinację estrogenów i progestagenów, stosowane w zapobieganiu ciąży. Ich działanie polega na hamowaniu owulacji poprzez blokowanie wydzielania gonadotropin (FSH i LH), zagęszczaniu śluzu szyjkowego oraz zmianach w endometrium, co utrudnia implantację zarodka. Skuteczność tej metody antykoncepcji jest bardzo wysoka i przy prawidłowym stosowaniu wynosi około 99%.
Do najczęściej stosowanych estrogenów w ZHŚA należy etynyloestradiol, a rzadziej estradiol i jego pochodne. Wśród progestagenów używane są: lewonorgestrel, dezogestrel, gestoden, drospirenon, dienogest, cyproteron i norgestimat. Popularne polskie nazwy handlowe tych preparatów to m.in.: Microgynon, Rigevidon (lewonorgestrel), Yasmin, Yaz (drospirenon), Diane-35 (cyproteron), Marvelon, Mercilon (dezogestrel), Minisiston, Femoden (gestoden) oraz Zoely (nomegestrol).
Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne można podzielić na kilka podgrup: jednofazowe (stała dawka hormonów przez cały cykl), dwufazowe i trójfazowe (zmienna dawka hormonów w różnych fazach cyklu), a także preparaty o przedłużonym cyklu lub ciągłym stosowaniu. Dostępne są również w różnych formach: tabletki doustne (najpopularniejsze), plastry transdermalne (np. Evra) oraz pierścienie dopochwowe (np. NuvaRing).
Zaletami stosowania ZHŚA, poza wysoką skutecznością antykoncepcyjną, są korzyści pozaantykoncepcyjne: zmniejszenie obfitości i bolesności krwawień miesiączkowych, redukcja ryzyka nowotworów jajnika i endometrium, poprawa objawów trądziku i hirsutyzmu, regulacja cyklu miesiączkowego, a także zmniejszenie ryzyka torbieli czynnościowych jajników i ciąży ektopowej.
Do najważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem ZHŚA należy zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, udar mózgu, zawał serca), szczególnie u kobiet z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, otyłość czy wiek powyżej 35 lat. Inne możliwe działania niepożądane to nudności, bóle głowy, tkliwość piersi, zmiany nastroju, plamienia międzymiesiączkowe oraz niewielki wzrost ryzyka raka piersi. Przeciwwskazaniami do stosowania ZHŚA są m.in. przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa, migrena z aurą, choroby wątroby, niewyjaśnione krwawienia z dróg rodnych oraz niektóre nowotwory.
Lista leków w tej grupie
-
Circlet – System terapeutyczny dopochwowy – (0,120 mg + 0,015 mg)/24 h
Produkt zawiera etonogestrel i etynyloestradiol, które są uwalniane dopochwowo przez okres 3 tygodni. Jest to elastyczny, przezroczysty pierścień o określonych wymiarach, stosowany jako system terapeutyczny dopochwowy. Preparat przeznaczony jest do antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym, od 18 do 40 lat. Decyzja o jego stosowaniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zdrowotne pacjentki, zwłaszcza związane z chorobami zakrzepowo-zatorowymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dessette Forte – Tabletki powlekane – 30 mcg + 150 mcg
Produkt zawiera etynyloestradiol oraz dezogestrel jako substancje czynne. Jest dostępny w postaci powlekanych tabletek. Stosowany jest jako środek antykoncepcyjny, mający na celu zapobieganie ciąży. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zakrzepicy u pacjentki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dessette – Tabletki powlekane – 20 mcg + 150 mcg
Produkt zawiera 20 mikrogramów etynyloestradiolu oraz 150 mikrogramów dezogestrelu w każdej tabletce powlekanej. Substancje te stanowią składniki hormonalne stosowane w celu zapobiegania ciąży. Preparat jest przeznaczony do antykoncepcji u kobiet, po indywidualnej ocenie ryzyka. Lek zaleca się stosować jako środek zapobiegający nieplanowanej ciąży, uwzględniając możliwe przeciwwskazania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Jeanine – Tabletki powlekane – 0,03 mg + 2 mg
Produkt leczniczy zawiera etynyloestradiol oraz dienogest, które stanowią skład aktywny. Jest dostępny w formie białych, okrągłych tabletek powlekanych. Stosowany jest jako doustny środek antykoncepcyjny oraz w leczeniu umiarkowanego trądziku u kobiet, gdy wcześniejsze metody leczenia zawiodły. Decyzja o jego zastosowaniu wymaga uwzględnienia indywidualnych czynników ryzyka zdrowotnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Adaring – System terapeutyczny dopochwowy – (0,12 mg + 0,015 mg)/24 h
Preparat zawiera etonogestrel i etynyloestradiol, które są uwalniane z systemu terapeutycznego dopochwowego przez 3 tygodnie. Składniki te działają hormonalnie, zapobiegając ciąży. Produkt jest przeznaczony dla kobiet w wieku rozrodczym jako metoda antykoncepcji. Stosowanie wymaga indywidualnej oceny ryzyka, zwłaszcza związanego z zakrzepicą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Levomine mini – Tabletki powlekane – 20 mcg + 100 mcg
Preparat zawiera 20 mikrogramów etynyloestradiolu oraz 100 mikrogramów lewonorgestrelu. Jest dostępny w postaci białych, okrągłych tabletek powlekanych. Stosuje się go jako doustną metodę antykoncepcji. Decyzja o jego zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualne ryzyko zdrowotne pacjentki.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna