Leki w grupie
„leki przeciwtrądzikowe”

Leki przeciwtrądzikowe to szeroka grupa preparatów stosowanych w leczeniu trądziku pospolitego (acne vulgaris). Działają one poprzez różne mechanizmy: hamowanie produkcji sebum, zmniejszanie kolonizacji bakterii Cutibacterium acnes (dawniej Propionibacterium acnes), redukcję stanów zapalnych oraz normalizację procesu rogowacenia mieszków włosowych.

W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwtrądzikowe można podzielić na kilka głównych podgrup: retinoidy (miejscowe i ogólne), antybiotyki (miejscowe i ogólne), leki przeciwbakteryjne niebędące antybiotykami, leki hormonalne oraz preparaty złożone.

Retinoidy miejscowe to pochodne witaminy A normalizujące proces rogowacenia naskórka. Należą do nich: tretynoina (Retin-A, Acretin), adapalen (Differin, Adaferin), tazaroten (Zorac) oraz trifaroten (Aklief). Retinoidy ogólne, przede wszystkim izotretynoina (Izotek, Isotrex, Accutane), są zarezerwowane dla ciężkich postaci trądziku i działają na wszystkie patomechanizmy choroby.

Antybiotyki miejscowe stosowane w trądziku to przede wszystkim klindamycyna (Dalacin C, Clindacne), erytromycyna (Davercin, Aknemycin) oraz metronidazol (Rozex, Metronidazol żel). Z antybiotyków ogólnych najczęściej stosuje się tetracykliny: doksycyklina (Dotur, Unidox), limecyklina (Tetralysal), a także makrolidy.

Nadtlenek benzoilu (Brevoxyl, Benzacne) to przeciwbakteryjny lek niebędący antybiotykiem, który dodatkowo ma działanie keratolityczne. Kwas azelainowy (Skinoren, Acne-Derm) łączy właściwości przeciwbakteryjne z przeciwzapalnymi i keratolitycznymi.

Wśród leków hormonalnych stosowanych u kobiet znajdują się antyandrogeny i doustne środki antykoncepcyjne zawierające octan cyproteronu (Diane 35), drospirenon (Yasmin, Yaz) czy dienogest.

Największą zaletą nowoczesnych leków przeciwtrądzikowych jest ich skuteczność przy różnych typach i nasileniu trądziku, możliwość łączenia różnych mechanizmów działania oraz dostępność form miejscowych i ogólnych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwtrądzikowych obejmują działania niepożądane charakterystyczne dla poszczególnych grup. Retinoidy ogólne są teratogenne i wymagają ścisłej kontroli, retinoidy miejscowe powodują podrażnienia i zwiększają wrażliwość na promieniowanie UV. Antybiotyki mogą prowadzić do rozwoju lekooporności, a leki hormonalne niosą ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Leki miejscowe często wywołują przejściowe podrażnienia, suchość i złuszczanie skóry.

Preparaty złożone, łączące różne substancje aktywne (np. adapalen z nadtlenkiem benzoilu – Epiduo, klindamycyna z nadtlenkiem benzoilu – Duac), pozwalają na jednoczesne oddziaływanie na różne mechanizmy patogenetyczne trądziku, zwiększając skuteczność terapii.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl