pokrzywa
Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) to wieloletnia roślina zielna powszechnie wykorzystywana w medycynie. Zawiera liczne związki biologicznie czynne, w tym flawonoidy, kwasy organiczne, karotenoidy, witaminy (A, C, K), składniki mineralne i aminy (histaminę, acetylocholinę, serotoninę).
W praktyce medycznej pokrzywa znajduje zastosowanie jako środek moczopędny, przeciwzapalny i wspomagający leczenie łagodnego przerostu prostaty (BPH). Wykazuje również właściwości przeciwalergiczne, dzięki czemu jest wykorzystywana w terapii alergicznego nieżytu nosa i pokrzywki. Preparaty z pokrzywy mogą być stosowane zewnętrznie w chorobach skóry oraz wewnętrznie jako środek wspomagający leczenie dolegliwości reumatycznych.
Badania kliniczne potwierdzają skuteczność ekstraktów z pokrzywy w redukcji objawów BPH, działanie przeciwzapalne oraz potencjał w regulacji poziomu glukozy we krwi. W dermatologii preparaty z pokrzywy wykazują korzystne działanie w przypadku łojotoku i łupieżu. Pokrzywa jest uznawana za względnie bezpieczną roślinę leczniczą, choć może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, przeciwcukrzycowymi i przeciwnadciśnieniowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Krople złożone Solidaginis –
Krople złożone Solidaginis to tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zawierający nalewkę sporządzoną z pięciu surowców zielarskich: ziele nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea L.), kwiat nagietka (Calendula officinalis), ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus), owoc jarzębiny (Sorbus aucuparia) oraz liść pokrzywy (Urtica dioica, Urtica urens) w proporcjach 4/2/1/1/1. Nalewka przygotowana jest w rozpuszczalniku etanolowym 70% (V/V), a gotowy produkt zawiera 66-72% (V/V) etanolu. Produkt występuje w formie klarownego, zielonobrunatnego płynu o aromatycznym zapachu, co sprzyja szybkiemu uwalnianiu substancji czynnych i potencjalnie ich wchłanianiu z przewodu pokarmowego.
badania farmakokinetyczne, biodostępność, drapacz lekarski, etanol 70%, farmakokinetyka, jarzębina, krople doustne, nagietek, nalewka, nawłoć pospolita, parametry farmakokinetyczne, pokrzywa, postać farmaceutyczna, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja biologicznie czynna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, związki fitochemiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alliofil 200 mg + 53,5 mg
Produkt leczniczy Alliofil, zawierający 200 mg cebuli czosnku (Allium sativum L., bulbus) oraz 53,5 mg liścia pokrzywy (Urtica dioica L. folium), nie posiada szczegółowych danych dotyczących objawów przedawkowania. Przekroczenie zalecanych dawek może jednak prowadzić do nasilenia typowych działań niepożądanych związanych z tymi składnikami, w tym zaburzeń żołądkowo-jelitowych oraz potencjalnego zwiększenia działania przeciwzakrzepowego. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczne jest monitorowanie pacjenta pod kątem nasilonych objawów oraz parametrów krzepnięcia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych.
Alliofil, Allium sativum, cebula czosnku, dawka toksyczna, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, leczenie przedawkowania, leczenie wspierające, lek przeciwzakrzepowy, liść pokrzywy, monitorowanie kliniczne, monitorowanie parametrów życiowych, parametr krzepnięcia, pokrzywa, preparat czosnkowy, preparat ziołowy, przedawkowanie, przewód pokarmowy, tabletka dojelitowa, Urtica dioica, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople złożone Solidaginis –
Krople złożone Solidaginis to tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zawierający nalewkę złożoną w proporcji 1:3,5-4,5, sporządzoną z pięciu surowców roślinnych: ziele nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea L.), kwiat nagietka (Calendula officinalis), ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus), owoc jarzębiny (Sorbus aucuparia) oraz liść pokrzywy (Urtica dioica i Urtica urens) w proporcjach 4/2/1/1/1. Rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 70% (V/V), a zawartość etanolu w produkcie wynosi 66-72% (V/V). Preparat ma postać klarownego płynu o zielonobrunatnym zabarwieniu i aromatycznym zapachu. Poszczególne składniki wykazują tradycyjne właściwości: nawłoć działa moczopędnie i przeciwzapalnie, nagietek przeciwzapalnie i wspomaga gojenie, drapacz lekarski tonizująco i poprawia trawienie, jarzębina dostarcza witamin i minerałów, a pokrzywa łagodzi dolegliwości reumatyczne i wspiera układ moczowy.
choroby reumatyczne, choroby układu moczowego, choroby żołądkowo-jelitowe, drapacz lekarski, działanie moczopędne, działanie przeciwzapalne, działanie terapeutyczne, farmakodynamika, gojenie ran, jarzębina, krople doustne, lek roślinny, nagietek lekarski, nalewka złożona, nawłoć pospolita, pokrzywa, układ moczowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Succus Urticae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Produkt leczniczy Succus Urticae Phytopharm, zawierający 2,425 g soku ze świeżego ziela pokrzywy stabilizowanego etanolem (20-25% V/V) w 2,5 ml płynu doustnego, nie posiada wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Brak badań oceniających wpływ preparatu na rozwój płodu, przebieg ciąży oraz przenikanie składników do mleka matki skutkuje zaleceniem unikania stosowania tego leku w tych grupach pacjentek. Lekarz powinien poinformować pacjentki o potencjalnym ryzyku oraz rozważyć alternatywne metody terapeutyczne o lepszym profilu bezpieczeństwa i skuteczności w okresie ciąży i laktacji.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Nefrobonisol –
Nefrobonisol to płyn doustny o zawartości etanolu 45-55% (V/V), przygotowany na bazie nalewek i soków roślinnych bez dodatku substancji pomocniczych. W 100 g preparatu znajdują się ekstrakty z ziela nawłoci pospolitej (20 g, nalewka w etanolu 70%), ziela skrzypu (20 g, nalewka w etanolu 70%), soku z liścia brzozy (20 g, etanol 96%), soku z ziela pokrzywy (15 g, etanol 96% i woda), soku z korzenia mniszka (15 g, etanol 96% i woda) oraz soku z ziela krwawnika (10 g, etanol 96% i woda). Preparat jest dostępny w butelkach szklanych barwionych o pojemności 40 g lub 100 g, przechowywanych w temperaturze poniżej 25°C, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji.
Proces produkcji opiera się na ekstrakcji surowców roślinnych przy użyciu etanolu o stężeniu 70% lub 96% oraz wody, w zależności od rodzaju surowca. Produkt nie wykazuje dotychczas niezgodności farmaceutycznych i jest pakowany w opakowania zabezpieczone przed dostępem dzieci. Zaleca się utylizację niewykorzystanych resztek zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów farmaceutycznych. Nefrobonisol stanowi preparat roślinny o potencjalnym zastosowaniu w terapii, wymagający jednak dalszej oceny klinicznej pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa.
brzoza, ekstrakcja roślinna, etanol, krwawnik pospolity, mniszek lekarski, nalewka z nawłoci pospolitej, nalewka ze skrzypu, nalewki roślinne, nawłoć pospolita, niezgodność farmaceutyczna, płyn doustny, pokrzywa, postać farmaceutyczna, skrzyp polny, sok z brzozy, sok z krwawnika, sok z mniszka, sok z pokrzywy, substancja pomocnicza, utylizacja leków - Leksykon substancji czynnych
Pokrzywa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L. lub ich mieszanin) wykazała brak kompleksowych badań toksykologicznych, w tym testów genotoksyczności, kancerogenności oraz toksyczności reprodukcyjnej, dla większości produktów leczniczych zawierających tę substancję. Przykładowo, preparat Alliofil zawiera 53,5 mg liścia pokrzywy, a Nefrobonisol – 15 g soku z ziela pokrzywy na 100 g produktu, jednak dla nich nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych. Podobna sytuacja dotyczy produktów Pokrzywa fix oraz Urtix (330 mg korzenia pokrzywy), gdzie brak jest danych dotyczących wpływu na rozrodczość, genotoksyczności i potencjału rakotwórczego. Zgodnie z art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE, takie badania nie są obligatoryjne dla tradycyjnych produktów roślinnych, o ile bezpieczeństwo jest potwierdzone długotrwałym doświadczeniem klinicznym.
badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, kancerogenność, korzeń pokrzywy, liść pokrzywy, pokrzywa, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, sok z ziela pokrzywy, substancja roślinna, test genotoksyczności, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości rakotwórcze, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedawkowanie – Krople złożone Solidaginis –
Produkt leczniczy Krople złożone Solidaginis to nalewka złożona z ziela nawłoci pospolitej, kwiatu nagietka, ziela drapacza lekarskiego, owocu jarzębiny oraz liścia pokrzywy w proporcjach 4/2/1/1/1. Preparat ma postać klarownego płynu o zielonobrunatnej barwie i zawiera wysoką zawartość etanolu na poziomie 66-72% (V/V), co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii. Dotychczas nie odnotowano przypadków przedawkowania tego leku, a dokumentacja nie opisuje specyficznych objawów toksyczności ani dawki wywołującej przedawkowanie.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Krople złożone Solidaginis –
Krople złożone Solidaginis to tradycyjny produkt leczniczy roślinny stosowany w łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych oraz jako terapia wspomagająca w kamicy układu moczowego. Preparat wykazuje działanie moczopędne, przeciwzapalne i łagodnie odkażające, co wynika z synergistycznego działania ekstraktów roślinnych zawartych w nalewce. W 1 ml kropli (0,9 g) znajduje się nalewka z surowców: Solidago virgaurea (4 części), Calendula officinalis (2 części), Cnicus benedictus (1 część), Sorbus aucuparia (1 część) oraz Urtica dioica/urens (1 część), rozpuszczona w 66-72% (V/V) etanolu. Główne składniki wykazują właściwości przeciwzapalne, moczopędne, spazmolityczne, antyseptyczne oraz remineralizujące, co uzasadnia ich zastosowanie w terapii stanów zapalnych i kamicy układu moczowego.
diureza, drapacz lekarski, działanie antyseptyczne, działanie moczopędne, działanie odkażające, działanie przeciwzapalne, działanie remineralizujące, działanie spazmolityczne, działanie żółciopędne, jarzębina, kamica układu moczowego, nagietek lekarski, nalewka złożona, nawłoć pospolita, pokrzywa, produkt leczniczy roślinny, stan zapalny dróg moczowych, surowiec zielarski - Leksykon substancji czynnych
Ziele drapacza lekarskiego – Właściwości farmakodynamiczne
Ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus L., herba) jest składnikiem preparatu Krople złożone Solidaginis, gdzie stanowi 1 część z pięciu roślinnych komponentów, ekstraktowanym w 70% etanolu (V/V) z uzyskaniem ekstraktu w stosunku 1:3,5-4,5. Pomimo braku szczegółowych badań farmakodynamicznych, tradycyjnie przypisuje się mu działanie żółciopędne, żółciotwórcze, poprawiające trawienie, przeciwzapalne oraz łagodnie przeciwbakteryjne. Aktywne związki biologiczne to głównie laktony seskwiterpenowe (knicyna), flawonoidy, olejki eteryczne i garbniki, które mogą odpowiadać za te efekty. Gotowy preparat zawiera 66-72% etanolu, co wpływa na biodostępność ekstraktów zarówno hydro- jak i lipofilowych.
W Kroplach złożonych Solidaginis ziele drapacza lekarskiego współdziała potencjalnie synergistycznie z innymi składnikami: ziele nawłoci pospolitej (4 części), kwiat nagietka (2 części), owoc jarzębiny (1 część) oraz liść pokrzywy (1 część). Stosowanie preparatu opiera się na wielowiekowej tradycji fitoterapeutycznej, bez potwierdzenia w badaniach klinicznych, dlatego w praktyce klinicznej należy uwzględniać indywidualne potrzeby pacjenta oraz doświadczenie terapeutyczne. Ziele drapacza lekarskiego w tym kontekście traktuje się jako źródło potencjalnie aktywnych związków, których mechanizmy działania wymagają dalszych badań naukowych.
astrowate, badanie farmakodynamiczne, biodostępność, drapacz lekarski, działanie przeciwzapalne, działanie żółciopędne, działanie żółciotwórcze, etanol 70%, flawonoid, garbnik, jarzębina, Krople złożone Solidaginis, lakton seskwiterpenowy, medycyna ludowa, nagietek lekarski, nalewka złożona, nawłoć pospolita, olejek eteryczny, pokrzywa, stosunek surowca do ekstraktu, synergizm, ziołolecznictwo, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele drapacza lekarskiego – Dawkowanie i sposób podawania
Ziele drapacza lekarskiego (Cnicus benedictus L., herba) jest składnikiem nalewki złożonej w preparacie Krople złożone Solidaginis, stanowiącym 1/9 całkowitej kompozycji ziołowej (proporcje 4/2/1/1/1). Preparat zawiera również ziele nawłoci pospolitej, kwiat nagietka, owoc jarzębiny oraz liść pokrzywy. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i osób w podeszłym wieku to 30-40 kropli podawanych 3 razy dziennie po posiłku, co daje dawkę dobową 90-120 kropli. Lek podaje się doustnie, rozcieńczony w połowie szklanki wody, a kuracja nie powinna przekraczać 21 dni. W trakcie terapii rekomenduje się zwiększone spożycie płynów bezkofeinowych w celu optymalizacji efektu terapeutycznego i minimalizacji działań niepożądanych.
charakterystyka produktu leczniczego, Cnicus benedictus, drapacz lekarski, działanie niepożądane, jarzębina, Krople Solidaginis, kuracja ziołowa, nagietek, nalewka złożona, nawłoć pospolita, nawodnienie organizmu, płyn bezkofeinowy, podanie doustne, pokrzywa, preparat złożony, reakcja alergiczna, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Pokrzywa – Przedawkowanie
Przedawkowanie preparatów zawierających pokrzywę (Urtica dioica L., Urtica urens L.) może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, głównie o charakterze żołądkowo-jelitowym, których intensywność zależy od formy farmaceutycznej, dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Preparat Urtix zawierający 330 mg korzenia pokrzywy może wywołać łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które można łagodzić podając węgiel leczniczy. Preparaty złożone, takie jak Nefrobonisol, zawierający sok z ziela pokrzywy oraz 45-55% V/V etanolu (1,11 g alkoholu w dawce 2,5 ml), niosą dodatkowe ryzyko objawów nadużycia alkoholu, nudności i podrażnienia przewodu pokarmowego, wymagając leczenia objawowego i nawodnienia. W przypadku Alliofil (200 mg cebuli czosnku + 53,5 mg liścia pokrzywy) brak jest szczegółowych danych, jednak przedawkowanie może nasilać działania niepożądane obu składników. Preparaty ziołowe w formie naparów, jak Pokrzywa fix (1,5 g liścia pokrzywy/saszetkę), nie wykazują zgłoszonych przypadków przedawkowania, co sugeruje ich relatywnie niską toksyczność.
cebula czosnku, charakterystyka produktu leczniczego, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działania niepożądane, działanie moczopędne, etanol, korzeń pokrzywy, leczenie objawowe, liść pokrzywy, napar, nawodnienie, nietolerancja alkoholu, objawy niepożądane, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn doustny, pokrzywa, preparat złożony, sok z ziela pokrzywy, tabletki dojelitowe, układ pokarmowy, węgiel leczniczy, zaburzenia czynności nerek, ziele pokrzywy, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Pokrzywa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkty lecznicze zawierające pokrzywę (Urtica dioica L., Urtica urens L.) nie posiadają wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i laktacji. Preparaty takie jak Pokrzywa fix (liść pokrzywy), Alliofil (liść pokrzywy 53,5 mg i cebula czosnku 200 mg), Nefrobonisol (sok z ziela pokrzywy 15 g/100 g) oraz Urtix (330 mg korzenia pokrzywy) są przeciwwskazane lub niezalecane u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Szczególnie preparaty zawierające czosnek, jak Alliofil, mogą wpływać na zapach mleka matki, co może zaburzać akceptację pokarmu przez niemowlę. W charakterystykach produktów często wskazuje się brak danych lub określenie „nie dotyczy” w kontekście stosowania w ciąży i laktacji, co podkreśla brak rekomendacji do ich stosowania w tych okresach.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Nefrobonisol –
Produkt leczniczy Nefrobonisol, zawierający nalewki i soki z roślin takich jak nawłoć pospolita, skrzyp, brzoza, pokrzywa, mniszek oraz krwawnik, może wywoływać działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na składniki z rodziny astrowatych (Asteraceae). Najczęściej obserwowanym objawem jest wysypka skórna, będąca reakcją alergiczną, której częstość występowania jest nieznana. W przypadku pojawienia się wysypki lub innych objawów nadwrażliwości, zaleca się natychmiastowe przerwanie stosowania leku i konsultację z lekarzem prowadzącym. Ponadto, preparat zawiera 45-55% (V/V) etanolu, co może stanowić dodatkowe ryzyko działań niepożądanych u pacjentów z grup ryzyka związanych z alkoholem.
bezpieczeństwo farmakoterapii, brzoza, działanie niepożądane, korzeń mniszka, krwawnik, monitorowanie niepożądanych działań, nadwrażliwość, nawłoć pospolita, Nefrobonisol, objaw nadwrażliwości, pokrzywa, postępowanie medyczne, postępowanie terapeutyczne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rośliny astrowate, skrzyp, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Pokrzywa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających pokrzywę (Urtica dioica L., Urtica urens L.) wskazuje, że preparaty zawierające wyłącznie pokrzywę, takie jak Pokrzywa fix (1,5 g liścia pokrzywy na saszetkę) oraz Urtix (330 mg korzenia pokrzywy na tabletkę), nie posiadają danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak dotychczasowe doświadczenie kliniczne nie sugeruje istotnego ryzyka. Preparat Alliofil, zawierający 53,5 mg liścia pokrzywy oraz 200 mg cebuli czosnku na tabletkę, według charakterystyki produktu nie wpływa na zdolności psychomotoryczne. W przypadku preparatu złożonego Nefrobonisol, zawierającego 15 g soku z ziela pokrzywy na 100 g produktu oraz 45-55% V/V etanolu, istnieje istotne ostrzeżenie dotyczące potencjalnego upośledzenia zdolności psychofizycznych przy przedawkowaniu, co może negatywnie wpływać na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn.
Alliofil, charakterystyka produktu leczniczego, czosnek, doświadczenie kliniczne, etanol, korzeń pokrzywy, liść pokrzywy, Nefrobonisol, pokrzywa, Pokrzywa Fix, preparat roślinny, preparat złożony, przedawkowanie, schorzenie współistniejące, sok z ziela pokrzywy, substancja czynna, upośledzenie zdolności psychofizycznych, Urtix, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pokrzywa fix –
Produkt leczniczy roślinny Pokrzywa Fix zawiera 1,5 g liści pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L. lub ich mieszaninę) w każdej saszetce do zaparzania. Preparat jest wskazany w łagodnych dolegliwościach stawowych, szczególnie w początkowym stadium choroby zwyrodnieniowej, gdzie może stanowić alternatywę dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Ponadto, wykazuje działanie moczopędne, co sprzyja poprawie przepływu moczu i łagodzeniu objawów łagodnych stanów zapalnych układu moczowego, takich jak dysuria. Pokrzywa Fix jest zatem rekomendowana u pacjentów preferujących terapię naturalną lub u tych, u których stosowanie klasycznych leków jest przeciwwskazane.