Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Pokrzywa

Wpływ pokrzywy na płodność, ciążę i laktację

Pokrzywa (Urtica dioica L., Urtica urens L.) jest substancją roślinną występującą w wielu produktach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Jako specjalista medyczny, powinieneś dokładnie znać wpływ tej substancji na płodność, ciążę oraz laktację, aby móc przekazać odpowiednie informacje pacjentkom będącym w ciąży lub karmiącym piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące tego zagadnienia, oparte na charakterystykach produktów leczniczych zawierających pokrzywę.¹

Wpływ na ciążę

Bezpieczeństwo stosowania pokrzywy w okresie ciąży nie zostało jednoznacznie określone. W przypadku większości produktów leczniczych zawierających tę substancję, producenci wyraźnie zaznaczają brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych. W preparacie Pokrzywa fix, zawierającym liść pokrzywy (Urtica dioica L., Urtica urens L. lub mieszaninę tych gatunków), brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania w okresie ciąży.²

W przypadku preparatu Alliofil, który zawiera zarówno liść pokrzywy (53,5 mg) jak i cebulę czosnku (200 mg), również nie zaleca się stosowania w okresie ciąży ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.³

Produkt Nefrobonisol, zawierający w swoim składzie sok z ziela pokrzywy (15 g/100 g) obok innych składników roślinnych, jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży.⁴

Dla preparatu Urtix, zawierającego 330 mg korzenia pokrzywy, w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie dotyczącym wpływu na ciążę wskazano „nie dotyczy”, co sugeruje, że produkt ten nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet w ciąży.⁵

Wpływ na laktację

Podobnie jak w przypadku ciąży, stosowanie produktów zawierających pokrzywę nie jest zalecane podczas karmienia piersią. Dla preparatu Pokrzywa fix, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania liści pokrzywy w okresie laktacji, nie rekomenduje się przyjmowania tego produktu leczniczego podczas karmienia piersią.⁶

W przypadku preparatu Alliofil, który zawiera pokrzywę w połączeniu z czosnkiem, nie zaleca się stosowania podczas karmienia piersią, ze szczególnym wskazaniem, że związki siarkowe czosnku przechodzą do mleka matki, powodując zmianę jego zapachu.⁷

Produkt Nefrobonisol, który zawiera sok z ziela pokrzywy obok innych składników roślinnych, jest jednoznacznie przeciwwskazany do stosowania w okresie karmienia piersią.⁸

Dla preparatu Urtix, zawierającego korzeń pokrzywy, w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie dotyczącym wpływu na laktację wskazano „nie dotyczy”, co sugeruje, że produkt ten nie jest przeznaczony do stosowania u kobiet karmiących piersią.⁹

Wpływ na płodność

W zakresie wpływu pokrzywy na płodność, dane są równie ograniczone jak w przypadku ciąży i laktacji. Dla większości preparatów zawierających pokrzywę, producenci wskazują na brak dostępnych danych dotyczących wpływu tej substancji na płodność.

W przypadku preparatu Alliofil, zawierającego liść pokrzywy i cebulę czosnku, charakterystyka produktu leczniczego jednoznacznie wskazuje na brak danych dotyczących wpływu na płodność.¹⁰

Dla produktu Pokrzywa fix, zawierającego liść pokrzywy, również nie ustalono wpływu na płodność, a w charakterystyce zaznaczono brak takich danych.¹¹

W przypadku produktu Nefrobonisol, podobnie jak dla innych preparatów, nie ustalono wpływu leku na płodność.¹²

Dla preparatu Urtix, zawierającego korzeń pokrzywy, w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie dotyczącym wpływu na płodność wskazano „nie dotyczy”.¹³

Informacje dla lekarza do przekazania pacjentkom

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Jako lekarz, powinieneś przekazać pacjentkom będącym w ciąży następujące informacje dotyczące stosowania produktów zawierających pokrzywę:^{14 15}

• Nie zaleca się stosowania żadnych preparatów zawierających pokrzywę w okresie ciąży z powodu braku wystarczających danych potwierdzających ich bezpieczeństwo.¹⁶
• Produkty takie jak Nefrobonisol, zawierające sok z ziela pokrzywy, są przeciwwskazane w okresie ciąży.¹⁷
• Pacjentki powinny poinformować lekarza o stosowaniu produktów z pokrzywą, jeśli planują zajść w ciążę lub podejrzewają, że są w ciąży.
• W przypadku konieczności stosowania jakichkolwiek preparatów ziołowych w trakcie ciąży, należy zawsze skonsultować się z lekarzem w celu wyboru preparatu o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa.

Zalecenia dla kobiet karmiących piersią

Kobietom karmiącym piersią należy przekazać następujące informacje dotyczące stosowania produktów zawierających pokrzywę:^{18 19}

• Stosowanie produktów zawierających pokrzywę nie jest zalecane w okresie karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.²⁰
• W przypadku preparatów złożonych jak Alliofil, zawierających zarówno pokrzywę jak i czosnek, należy pamiętać, że związki siarkowe czosnku przechodzą do mleka matki, powodując zmianę jego zapachu, co może wpływać na akceptację pokarmu przez dziecko.²¹
• Produkty takie jak Nefrobonisol, zawierające sok z ziela pokrzywy, są przeciwwskazane w okresie karmienia piersią.²²
• W razie konieczności stosowania preparatów ziołowych, należy wybierać te o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji, po konsultacji z lekarzem.

Informacje dotyczące płodności

Pacjentkom i pacjentom zainteresowanym wpływem pokrzywy na płodność należy przekazać następujące informacje:^{23 24 25}

• Obecnie brak jest badań klinicznych oceniających wpływ pokrzywy na płodność u ludzi.²⁶
• W przypadku wszystkich dostępnych na rynku preparatów zawierających pokrzywę (Alliofil, Pokrzywa fix, Nefrobonisol, Urtix), producenci wskazują na brak danych dotyczących wpływu na płodność lub określają, że ten aspekt „nie dotyczy” danego produktu.^{27 28}
• Pacjenci planujący posiadanie potomstwa powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania produktów zawierających pokrzywę.
• W przypadku trudności z zajściem w ciążę i jednoczesnego stosowania preparatów z pokrzywą, należy poinformować o tym lekarza prowadzącego.

Podsumowanie dla lekarza

Lekarz powinien pamiętać, że wszystkie analizowane produkty lecznicze zawierające pokrzywę (Alliofil, Pokrzywa fix, Nefrobonisol, Urtix) nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.^{29 30}

Należy podkreślić pacjentkom, że w przypadku preparatów złożonych, takich jak Alliofil czy Nefrobonisol, dodatkowe składniki aktywne (np. czosnek) mogą mieć dodatkowy wpływ na bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży i laktacji.³¹

W odniesieniu do płodności, niezależnie od postaci pokrzywy (liść, korzeń, ziele) czy formy jej przetworzenia (nalewka, sok, tabletki), aktualnie brak jest wystarczających danych klinicznych pozwalających określić wpływ tej substancji na zdolności rozrodcze.^{32 33 34}