stymulacja przywspółczulna
Stymulacja przywspółczulna to proces aktywacji układu przywspółczulnego (parasympatycznego), będącego częścią autonomicznego układu nerwowego. Układ ten odpowiada za reakcje organizmu w stanie odpoczynku i regeneracji, przeciwdziałając efektom układu współczulnego aktywowanego w sytuacjach stresowych.
Głównym nerwem przywspółczulnym jest nerw błędny (X nerw czaszkowy), którego stymulacja prowadzi do zwolnienia akcji serca, obniżenia ciśnienia tętniczego, zwiększenia perystaltyki przewodu pokarmowego oraz nasilenia wydzielania soków trawiennych. Aktywacja układu przywspółczulnego powoduje również zwężenie źrenic, zwiększenie wydzielania śliny i potu oraz relaksację mięśni gładkich.
W praktyce klinicznej stymulacja przywspółczulna jest wykorzystywana w leczeniu różnych schorzeń, w tym padaczki lekoopornej, depresji, migreny czy zespołu jelita drażliwego. Metody terapeutyczne obejmują elektryczną stymulację nerwu błędnego (VNS), ćwiczenia oddechowe, techniki relaksacyjne oraz farmakoterapię z użyciem leków cholinergicznych. Zbyt silna stymulacja przywspółczulna może jednak prowadzić do bradykardii, hipotensji, a nawet zasłabnięcia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Miostat 0,1 mg/ml
Miostat to roztwór do wstrzykiwań wewnątrzgałkowych zawierający karbachol w stężeniu 0,1 mg/ml (0,15 mg w 1,5 ml fiolce). W trakcie stosowania odnotowano działania niepożądane, głównie zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, częstość ≥1/1000 do <1/100) oraz zaburzenia oka, w tym zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (częstość niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Po wprowadzeniu do obrotu zgłoszono dodatkowe reakcje o nieznanej częstości, takie jak zwyrodnienie i zmętnienie rogówki, zapalenie przedniej komory oka, obrzęk rogówki, zaburzenia widzenia, ból i przekrwienie oka oraz przedłużone zwężenie źrenicy. Rzadko występuje odwarstwienie siatkówki (≥1/10 000 do <1/1000), a także niezbyt często nadmierne pocenie się i parcie na mocz (≥1/1000 do <1/100).
ból głowy, ból oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie cholinergiczne, karbachol, Miostat, mioza, nadmierne pocenie, niewyraźne widzenie, obrzęk rogówki, odwarstwienie siatkówki, parcie na mocz, przekrwienie oka, stymulacja przywspółczulna, wstrzyknięcie wewnątrzgałkowe, wymioty, zaburzenia nerek, zaburzenia oka, zaburzenia skóry, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądka, zapalenie przedniej komory oka, zmętnienie rogówki, zwężenie źrenicy, zwyrodnienie rogówki - Leksykon leków
Przedawkowanie – Donectil 10 mg
Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, inhibitora cholinesterazy, prowadzi do przełomu cholinergicznego, zagrażającego życiu stanu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji. Objawy obejmują silne nudności, wymioty, wzmożone ślinienie, bradykardię, niedociśnienie tętnicze, depresję oddechową, drgawki kloniczne oraz narastające osłabienie mięśni, w tym mięśni oddechowych, co może skutkować niewydolnością oddechową i zgonem. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co jest odpowiednio 225- i 160-krotnie wyższą wartością niż maksymalna zalecana dawka dla ludzi (10 mg/dobę). Objawy wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów muskarynowych i cholinergicznych w układzie nerwowym, sercowo-naczyniowym, oddechowym oraz mięśniowym.
atropina, bradykardia, dawka śmiertelna LD50, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, donepezyl chlorowodorek, drgawki kloniczne, glikopirolan, hemodializa, hemofiltracja, inhibitor cholinesterazy, leczenie objawowe, lek antycholinergiczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy żołądkowo-jelitowe, pęczkowe drżenie mięśni, płytka nerwowo-mięśniowa, przełom cholinergiczny, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, środek cholinomimetyczny, stymulacja cholinergiczna, stymulacja przywspółczulna, układ cholinergiczny, zapaść sercowo-naczyniowa