podanie dokomorowe
Podanie dokomorowe to metoda aplikacji leków bezpośrednio do układu komorowego mózgu, omijająca barierę krew-mózg. Technika ta polega na wprowadzeniu preparatu leczniczego do płynu mózgowo-rdzeniowego znajdującego się w komorach mózgu, najczęściej przez specjalnie implantowany system dostępu dokomorowego lub podczas procedury nakłucia lędźwiowego z dodatkowym podaniem do komór.
Metoda ta jest stosowana głównie w przypadkach, gdy konieczne jest osiągnięcie wysokiego stężenia leku w ośrodkowym układzie nerwowym, a podanie ogólnoustrojowe jest niewystarczające. Najczęstsze wskazania obejmują infekcje OUN (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ropnie mózgu), leczenie nowotworów OUN (chemioteapia dokomorowa) oraz podawanie leków przeciwbólowych w terapii bólu przewlekłego.
Podanie dokomorowe, choć wysoce efektywne w dostarczaniu substancji leczniczych bezpośrednio do OUN, wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak infekcje, krwawienia śródczaszkowe czy mechaniczne uszkodzenie tkanki mózgowej. Procedura wymaga specjalistycznego sprzętu oraz doświadczenia personelu medycznego i jest zarezerwowana dla przypadków, w których potencjalne korzyści przewyższają ryzyko związane z inwazyjnością metody.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Ximaract 50 mg
Ximaract to proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań zawierający cefuroksym sodu w dawce 50 mg na fiolkę, przeznaczony do podania dokomorowego podczas zabiegów okulistycznych, zwłaszcza operacji usunięcia zaćmy. Po rekonstytucji 5 ml roztworem chlorku sodu 0,9% (9 mg/ml), każde 0,1 ml roztworu zawiera 1 mg cefuroksymu. Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych. Fiolki są jednorazowego użytku, pakowane w szkło typu III lub I, zamykane korkiem bromobutylowym z aluminiowym uszczelnieniem „flip-off”. Preparat wymaga aseptycznego przygotowania i podania przez chirurga okulistę, z użyciem sterylnych igieł z filtrem 5-mikronowym, strzykawek 1 ml oraz kaniuli do podania do przedniej komory oka. Po przygotowaniu roztworu należy go wizualnie ocenić – powinien być przezroczysty, bezbarwny lub żółtawy, bez cząstek, i użyć natychmiast, eliminując pozostałość roztworu zgodnie z zasadami jednorazowego użycia.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tranexamic acid Sunho 100 mg/ml
Kwas traneksamowy (Tranexamic acid Sunho, 100 mg/ml) jest lekiem o działaniu przeciwkrwotocznym, stosowanym w celu hamowania fibrynolizy. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki preparatu, ostrą zakrzepicę żył lub tętnic, stany fibrynolityczne wtórne do koagulopatii ze zużycia czynników krzepnięcia (z wyjątkiem ciężkich krwawień z dominującą aktywacją fibrynolizy), ciężkie zaburzenia czynności nerek (ze względu na ryzyko kumulacji leku), a także pacjentów z drgawkami w wywiadzie, gdyż lek może obniżać próg drgawkowy. Preparat dostępny jest w ampułkach i fiolkach o objętości 5 ml (500 mg) i 10 ml (1000 mg), o pH 6,5–8,0.
ciężkie krwawienie, drgawki, działanie przeciwkrwotoczne, hematolog, koagulopatia ze zużycia, kwas traneksamowy, nadwrażliwość na substancję czynną, napad drgawkowy, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, ostra zakrzepica, padaczka, podanie dokomorowe, podanie domózgowe, pokrzywka, powikłania zakrzepowo-zatorowe, próg drgawkowy, roztwór do wstrzykiwań, stan drgawkowy, układ fibrynolityczny, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie dooponowe, zaburzenia czynności nerek, zatorowość - Leksykon substancji czynnych
Gentamycyna – Właściwości farmakokinetyczne
Gentamycyna, aminoglikozyd o szerokim spektrum działania, wykazuje zróżnicowaną farmakokinetykę zależną od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz stanu pacjenta. Po podaniu domięśniowym dawki 80 mg osiąga maksymalne stężenie w surowicy 7 μg/ml w ciągu 0,5-2 godzin, z optymalnym zakresem terapeutycznym 7-10 μg/ml. U noworodków dawka 2,5 mg/kg skutkuje stężeniem około 4 μg/ml. Wchłanianie z miejscowego stosowania na nieuszkodzoną skórę jest minimalne (2% z kremu, 0,5% z maści), natomiast na uszkodzoną skórę i oparzenia może prowadzić do stężeń w surowicy 1-4,3 μg/ml. Gentamycyna przenika do wielu tkanek, osiągając wysokie stężenia w nerkach, moczu (25-100-krotnie wyższe niż w surowicy) oraz tkankach miękkich (4-5 mg/l), a jej wiązanie z białkami osocza wynosi około 25%, choć może wzrastać do 70% przy niskich stężeniach wapnia i magnezu.
aminoglikozyd, badanie farmakokinetyczne, ciecz wodnista, dializa otrzewnowa, gąbka kolagenowa, granulocyt obojętnochłonny, hemodializa, infuzja dożylna, kanalik proksymalny nerki, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie dokomorowe, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, przesączanie kłębuszkowe, siarczan gentamycyny, skóra uszkodzona, stężenie bakteriobójcze, stężenie w surowicy, wchłanianie przez skórę, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, woda pozakomórkowa, zakażenie kości, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mydrane (0,2 mg + 3,1 mg + 10 mg)/ml
Produkt leczniczy Mydrane, zawierający tropikamid (0,2 mg/ml), fenylefryny chlorowodorek (3,1 mg/ml) oraz lidokainy chlorowodorek jednowodny (10 mg/ml), wykazuje bardzo dobrą tolerancję oczną po dokomorowym podaniu jednorazowej dawki 200 µl, co potwierdzono w badaniach przedklinicznych na królikach. Ocena bezpieczeństwa obejmowała badania w lampie szczelinowej, tyndalizację, pomiar grubości rogówki, ocenę gęstości komórek śródbłonka, elektroretinografię oraz badania histologiczne, które nie wykazały istotnych objawów nietolerancji przez 7 dni obserwacji. Miejscowe reakcje nietolerancji pojawiały się jedynie przy stężeniach pięciokrotnie wyższych niż w Mydrane, a przy dziesięciokrotnym stężeniu odnotowano u jednego zwierzęcia obrzęk rogówki i ostre zmiany oczne, co wymagało uśmiercenia zwierzęcia w 3. dniu badania.
badanie histologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie teratogenne, elektroretinografia, fenylefryna, funkcja siatkówki, genotoksyczność, grubość rogówki, lampa szczelinowa, lidokaina, obrzęk rogówki, odpowiedź zapalna, podanie dokomorowe, przedni odcinek oka, przednia komora oka, przepływ krwi w macicy, śródbłonek rogówki, tkanki oka, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, tolerancja oczna, tropikamid, wstrzyknięcie dokomorowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mydrane (0,2 mg + 3,1 mg + 10 mg)/ml
Preparat Mydrane w stężeniu 0,2 mg tropikamidu, 3,1 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 10 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego na ml, podawany jest w dawce 0,2 ml (odpowiadającej 0,04 mg tropikamidu, 0,62 mg fenylefryny i 2 mg lidokainy) dokomorowo przez chirurga okulistę na początku zabiegu okulistycznego. Lek służy do indukcji mydriazy oraz miejscowego znieczulenia i jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów, u których przedoperacyjnie uzyskano odpowiednie rozszerzenie źrenicy po zastosowaniu kropli rozszerzających. Preparat charakteryzuje się pH 6,9-7,5 oraz osmolalnością 290-350 mOsmol/kg, a jego roztwór jest klarowny, lekko brązowawo-żółty i wolny od cząstek. Zawartość sodu w dawce wynosi 0,59 mg, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
badanie przedoperacyjne, chirurg okulista, ekspozycja ogólnoustrojowa, fenylefryny chlorowodorek, iniekcja dokomorowa, komora przednia oka, krople do oczu, lidokainy chlorowodorek, mydriaza, nacięcie główne, podanie dokomorowe, procedura antyseptyczna, rozszerzenie źrenicy, roztwór do wstrzykiwań, środek znieczulający, tropikamid, worek spojówkowy, wstrzyknięcie, zabieg operacyjny, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aprokam 50 mg
Cefuroksym, będący cefalosporynowym antybiotykiem beta-laktamowym, stosowany dokomorowo w dawce 1 mg w 0,1 ml 0,9% roztworu NaCl, wykazuje mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP, co prowadzi do lizy komórek bakteryjnych. Jego skuteczność kliniczna jest ściśle związana z farmakokinetyczno-farmakodynamicznym parametrem %T > MIC, przy czym stężenie cefuroksymu w cieczy wodnistej utrzymuje się powyżej MIC dla istotnych patogenów przez 4-5 godzin po podaniu. Oporność na cefuroksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji PBP, ograniczenia przepuszczalności błony zewnętrznej oraz aktywnego wypływu antybiotyku z komórki. Występuje oporność krzyżowa z innymi beta-laktamami, szczególnie u MRS, penicylinoopornych Streptococcus pneumoniae oraz szczepów BLNAR Haemophilus influenzae. Epidemiologiczne wartości odcięcia (ECOFF) dla cefuroksymu wynoszą m.in.: Staphylococcus aureus ≤ 4 mg/L, Streptococcus pneumoniae ≤ 0,125 mg/L, Escherichia coli ≤ 8 mg/L, Proteus mirabilis ≤ 4 mg/L, Haemophilus influenzae ≤ 2 mg/L.
antybiotyk cefalosporynowy, beta-laktamaza, beta-laktamaza o rozszerzonym spektrum działania, białko wiążące penicylinę, biosynteza peptydoglikanu, cefuroksym, epidemiologiczna wartość odcięcia, gronkowiec oporny na metycylinę, Haemophilus influenzae, hamowanie syntezy ściany komórkowej, liza komórki bakteryjnej, minimalne stężenie hamujące, operacja zaćmy, oporność bakteryjna, oporność krzyżowa, parametr farmakokinetyczno-farmakodynamiczny, podanie dokomorowe, Streptococcus pneumoniae, wstrzyknięcie dokomorowe, zapalenie wnętrza gałki ocznej - Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tropikamid, stosowany w okulistyce jako środek rozszerzający źrenicę (mydriatyczny) i powodujący cykloplegię, wykazuje dobrą tolerancję miejscową w stężeniu terapeutycznym 0,2 mg/ml, szczególnie w preparacie złożonym Mydrane, który zawiera również fenylefrynę (3,1 mg/ml) i lidokainę (10 mg/ml). Badania przedkliniczne na królikach po pojedynczym dokomorowym podaniu 200 µl produktu wykazały brak istotnych działań niepożądanych w okresie 7 dni, potwierdzając stabilność parametrów okulistycznych, takich jak grubość rogówki, gęstość komórek śródbłonka, elektroretinografia oraz badania histologiczne. Nietolerancja miejscowa pojawiała się jedynie przy stężeniach pięciokrotnie wyższych niż terapeutyczne, a przy dziesięciokrotnym stężeniu odnotowano poważne zmiany, w tym zwiększenie grubości rogówki i ostre uszkodzenia, co skutkowało uśmierceniem jednego zwierzęcia w trzecim dniu badania.
cykloplegia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, elektroretinografia, fenylefryny chlorowodorek, genotoksyczność, grubość rogówki, komórki śródbłonka, krople do oczu, lampa szczelinowa, lidokainy chlorowodorek, mydriaza, podanie dokomorowe, porażenie mięśnia rzęskowego, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie źrenicy, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, tolerancja oczna, tropikamid - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gentamycin KRKA 40 mg/ml
Gentamycyna, dostępna w roztworze do wstrzykiwań i infuzji (40 mg/ml), wykazuje pełne i szybkie wchłanianie po podaniu domięśniowym, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym w 30-90 minut, przy średnim Cmax około 7 μg/ml po dawce 80 mg. Droga podania wpływa na farmakokinetykę – podanie dootrzewnowe i doopłucnowe charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, natomiast dokanałowe i dokomorowe minimalnym. U noworodków, po dawce 2,5 mg/kg, Cmax wynosi około 4 μg/ml. Lek wiąże się z białkami osocza w 25%, choć w warunkach hipokalcemii i hipomagnezemii może wzrosnąć do 70%. Objętość dystrybucji (Vd) jest zbliżona do wody pozakomórkowej i zmniejsza się z wiekiem – od 0,5-0,7 l/kg u wcześniaków do 0,25 l/kg u młodzieży, co wymaga dostosowania dawki w pediatrii. Gentamycyna penetruje do wielu tkanek, z wyjątkowo wysoką koncentracją w kanalikach proksymalnych nerek (2500-10000% stężenia w surowicy), co ma znaczenie dla skuteczności i nefrotoksyczności. Okres półtrwania (t1/2) w fazie eliminacji wynosi 1,5-5,5 h u dorosłych, około 1 h u starszych dzieci i 2,3-3,3 h u noworodków.
biologiczny okres półtrwania, ciecz wodnista oka, dializa otrzewnowa, gentamycyna, gruczoł krokowy, hemodializa, infuzja dożylna, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie dokomorowe, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, roztwór do wstrzykiwań, terapia, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mydrane (0,2 mg + 3,1 mg + 10 mg)/ml
Produkt leczniczy Mydrane to roztwór do wstrzykiwań zawierający 0,2 mg/ml tropikamidu, 3,1 mg/ml fenylefryny chlorowodorku oraz 10 mg/ml lidokainy chlorowodorku jednowodnego, stosowany dokomorowo podczas operacji zaćmy w celu rozszerzenia źrenicy i znieczulenia miejscowego. Typowa dawka 0,2 ml dostarcza odpowiednio 0,04 mg tropikamidu, 0,62 mg fenylefryny i 2 mg lidokainy. Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu dokomorowym stężenia tropikamidu i fenylefryny w osoczu są minimalne lub niewykrywalne (<0,1 ng/ml), znacznie niższe niż po zastosowaniu kropli do oczu (0,5% tropikamid i 10% fenylefryna), gdzie stężenia przekraczały granice oznaczalności (maksymalnie 1,42 ng/ml fenylefryny). Lidokaina była wykrywalna u wszystkich pacjentów, ale w stężeniach maksymalnie 1,45 ng/ml, co jest daleko poniżej poziomów wywołujących efekty ogólnoustrojowe (1500-5000 μg/ml).
absorpcja ogólnoustrojowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, fenylefryna, granica oznaczalności, kapsuloreksja, krople do oczu, lidokaina, Mydrane, mydriaza, operacja zaćmy, podanie dokomorowe, przedział ufności, roztwór do wstrzykiwań, stężenie osoczowe, tropikamid, wstrzyknięcie dokomorowe, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teicopix
Teikoplanina, antybiotyk glikopeptydowy o wąskim spektrum działania przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego oraz zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) i toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN). Podawanie leku powinno unikać bolusów dożylnych na rzecz 30-minutowej infuzji, aby zmniejszyć ryzyko zespołu czerwonego człowieka. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości lub reakcji skórnych konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiednich działań ratunkowych. Teikoplanina nie jest wskazana do monoterapii zakażeń o niepotwierdzonej wrażliwości patogenu, a jej stosowanie zaleca się głównie u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, u których standardowe leczenie jest niewystarczające lub przeciwwskazane.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, antybiotyk glikopeptydowy, bakteria Gram-dodatnia, cisplatyna, cyklosporyna, działanie neurotoksyczne, furosemid, kolistyna, kwas etakrynowy, lek moczopędny, małopłytkowość, morfologia krwi, nadkażenie, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na wankomycynę, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ototoksyczność, podanie dokomorowe, pokrzywka, szum uszny, tachykardia, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ximaract 50 mg
Cefuroksym, podawany dokomorowo w dawce 0,1 ml roztworu zawierającego 1 mg leku (stężenie 10 mg/ml), wykazuje wysokie stężenia wewnątrzgałkowe, co potwierdzają badania u pacjentów z zaćmą. Średnie stężenie cefuroksymu w cieczy wodnistej wynosiło 2614 ± 209 mg/l 30 sekund po podaniu, a po 60 minutach spadło do 1027 ± 43 mg/l, co wskazuje na ponad 60% eliminację leku w ciągu pierwszej godziny. Brak danych dotyczących ekspozycji ogólnoustrojowej sugeruje, że jest ona znikoma, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych systemowych.