wchłanianie jodku
Wchłanianie jodku to fizjologiczny proces absorpcji jonów jodkowych (I-) z pożywienia w przewodzie pokarmowym, głównie w jelicie cienkim. Jest to kluczowy element metabolizmu jodu w organizmie, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy i syntezy hormonów tarczycowych – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3).
Proces wchłaniania jodku zachodzi głównie przez aktywny transport z udziałem symportera sodowo-jodkowego (NIS), który transportuje jony jodkowe wbrew gradientowi stężeń z wykorzystaniem energii pochodzącej z gradientu jonów sodowych. NIS występuje nie tylko w komórkach pęcherzykowych tarczycy, ale także w błonie śluzowej przewodu pokarmowego, gruczołach ślinowych, gruczołach mlekowych i łożysku.
Efektywność wchłaniania jodku jest bardzo wysoka i sięga 80-90% spożytej dawki. Po wchłonięciu jodek transportowany jest do tarczycy, gdzie ulega koncentracji do poziomów 20-40 razy wyższych niż w osoczu, co umożliwia syntezę hormonów tarczycowych. Zaburzenia wchłaniania jodku mogą prowadzić do niedoboru jodu i w konsekwencji do rozwoju chorób tarczycy, w tym wola i niedoczynności tarczycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq
Przedawkowanie jodku sodu [¹³¹I], stosowanego w diagnostyce w kapsułkach o aktywności od 1 MBq do 37 MBq, stanowi poważne zagrożenie ze względu na radioaktywny charakter izotopu jodu-131, który charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia oraz emituje promieniowanie gamma (365 keV 81,7%, 637 keV 7,2%, 284 keV 6,1%) i beta o maksymalnej energii 606 keV. Przedawkowanie może prowadzić do nadmiernej ekspozycji radiacyjnej, uszkodzenia tarczycy, zaburzeń jej funkcji (nadczynność lub niedoczynność), a także objawów ostrego napromienienia (nudności, wymioty, osłabienie) oraz zwiększonego ryzyka indukcji zmian nowotworowych. Ryzyko to jest proporcjonalne do przekroczenia dawki diagnostycznej powyżej 37 MBq. Kontrola dawkowania jest możliwa dzięki precyzyjnie określonej aktywności kapsułek oraz obowiązkowym pomiarom aktywności przed podaniem, co minimalizuje ryzyko przedawkowania.