powinowactwo hemoglobiny do tlenu

Powinowactwo hemoglobiny do tlenu to zdolność cząsteczki hemoglobiny do wiązania i transportowania cząsteczek tlenu (O₂) w układzie krwionośnym. Jest to kluczowy proces fizjologiczny umożliwiający efektywne dostarczanie tlenu z płuc do tkanek w organizmie.

Krzywa dysocjacji hemoglobiny, przedstawiająca zależność między saturacją hemoglobiny a ciśnieniem parcjalnym tlenu (pO₂), ma charakterystyczny kształt sigmoidy. Taka struktura umożliwia efektywne pobieranie tlenu w płucach (gdzie pO₂ wynosi około 100 mmHg) i jego uwalnianie w tkankach (gdzie pO₂ spada do około 40 mmHg).

Na powinowactwo hemoglobiny do tlenu wpływają różne czynniki fizjologiczne: wzrost temperatury, zwiększone stężenie dwutlenku węgla, obniżenie pH (efekt Bohra) oraz wzrost stężenia 2,3-difosfoglicerynianu (2,3-DPG) powodują przesunięcie krzywej dysocjacji w prawo, co zmniejsza powinowactwo hemoglobiny do tlenu i ułatwia jego uwalnianie w tkankach. Czynniki przeciwne powodują przesunięcie krzywej w lewo, zwiększając powinowactwo.

Zaburzenia powinowactwa hemoglobiny do tlenu mogą być spowodowane hemoglobinopatiami, zmianami pH krwi (kwasica/zasadowica), hipoksemią, hiperkapnią czy zmianami poziomu 2,3-DPG. Ocena tych parametrów ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w intensywnej terapii, anestezjologii, pulmonologii i medycynie wysokogórskiej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl