odczyn natychmiastowy

Odczyn natychmiastowy to typ reakcji nadwrażliwości, który rozwija się w ciągu kilku minut do godziny po ekspozycji na alergen. Jest klasyfikowany jako reakcja typu I według klasyfikacji Gella i Coombsa i mediowany głównie przez przeciwciała IgE. Mechanizm polega na wiązaniu się alergenu z przeciwciałami IgE na powierzchni komórek tucznych i bazofilów, co prowadzi do ich degranulacji i uwolnienia mediatorów zapalnych, takich jak histamina, leukotrieny i cytokiny.

Klinicznie odczyn natychmiastowy może manifestować się w różnorodny sposób: od łagodnych objawów skórnych (pokrzywka, świąd), poprzez obrzęk naczynioruchowy, objawy ze strony układu oddechowego (kaszel, duszność, skurcz oskrzeli), aż po zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Najczęstszymi przyczynami są alergeny pokarmowe, leki (szczególnie antybiotyki β-laktamowe), jad owadów oraz lateks.

Diagnostyka odczynu natychmiastowego obejmuje wywiad kliniczny, testy skórne (punktowe lub śródskórne), oznaczanie swoistych IgE w surowicy oraz próby prowokacyjne przeprowadzane w kontrolowanych warunkach. W przypadku reakcji anafilaktycznej kluczowe znaczenie ma oznaczenie poziomu tryptazy w surowicy, który może potwierdzić degranulację komórek tucznych. Leczenie ostrych reakcji natychmiastowych opiera się na podaniu adrenaliny, leków przeciwhistaminowych oraz glikokortykosteroidów, natomiast profilaktyka długoterminowa może obejmować immunoterapię swoistą.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl