działanie karminatywne
Działanie karminatywne (łac. carminativum) odnosi się do efektu terapeutycznego, który polega na zmniejszaniu wzdęć poprzez usuwanie gazów z przewodu pokarmowego. Substancje o działaniu karminatywnym zwiększają perystaltykę jelit, co ułatwia pasaż gazów i zmniejsza uczucie dyskomfortu brzusznego.
Mechanizm działania karminatywnego obejmuje stymulację wydzielania soków trawiennych, rozkurczanie mięśni gładkich przewodu pokarmowego oraz zmniejszanie napięcia w obrębie zwieraczy. Efektem jest redukcja nadmiernej ilości gazów w jelitach i przyspieszenie ich wydalania.
W praktyce klinicznej najczęściej wykorzystywane substancje o działaniu karminatywnym to olejki eteryczne (m.in. mięty pieprzowej, kopru włoskiego, anyżu, kminku), symetykon oraz dimetikon. Znajdują one zastosowanie w leczeniu objawowym wzdęć, kolki niemowlęcej oraz jako środki wspomagające w zespole jelita drażliwego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kmin – Właściwości farmakodynamiczne
Kmin zwyczajny (Carum carvi L.) jest składnikiem preparatu Melis-Tonic, w którym występuje jako 1/20 część mieszaniny ziołowej, sporządzonej w proporcji 8:7:2:2:1 (kmin stanowi najmniejszą część). Wyciąg płynny przygotowany jest w stosunku 1:5 z użyciem 40% etanolu, co pozwala na ekstrakcję zarówno składników hydrofilowych, jak i lipofilowych. Główne związki aktywne kminku to olejek eteryczny zawierający karwon i limonen, odpowiedzialne za działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, właściwości wiatropędne oraz stymulację wydzielania soków trawiennych. Preparat dostępny jest w formie płynu doustnego, co sprzyja szybkiej biodostępności i efektywności działania składników aktywnych.
arcydzięgiel, biodostępność, działanie karminatywne, działanie spazmolityczne, efekt synergistyczny, głóg, karwon, kmin zwyczajny, lek spazmolityczny, medycyna tradycyjna, melisa lekarska, mięśnie gładkie, olejek eteryczny, płyn doustny, preparat złożony, rumianek, sok trawienny, środek wiatropędny, wyciąg złożony, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Owoc Anyżu –
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest stosowany jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, klasyfikowany zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC UE, co zwalnia go z obowiązku szczegółowego dokumentowania właściwości farmakodynamicznych w badaniach przedklinicznych i klinicznych. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania w saszetkach, z dawką 2 g surowca roślinnego na saszetkę. Pomimo braku pełnego wyjaśnienia mechanizmu działania, owoc anyżu wykazuje tradycyjnie przypisywane efekty karminatywne, spazmolityczne, wykrztuśne oraz sekretolityczne, co wskazuje na jego zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i dróg oddechowych.
drogi oddechowe, działanie karminatywne, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, odkrztuszanie wydzieliny, owoc anyżu, pimpinella anisum, przewód pokarmowy, skurcz mięśni gładkich, skuteczność terapeutyczna, surowiec roślinny, tradycja lecznicza, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwość farmakodynamiczna, wydzielanie śluzu - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc kolendry (Coriandri fructus) jest składnikiem preparatu Digestonic, występującym w proporcji 1,46 części na 20 części mieszaniny ziołowej, ekstraktowanym w stosunku 1:5 przy użyciu 70% etanolu (V/V). Produkt zawiera 60,0-68,0% etanolu (V/V), co wpływa na ekstrakcję i stabilność substancji czynnych. Owoc kolendry współdziała z innymi surowcami roślinnymi, takimi jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia (zawierający 0,31-0,45 mg/ml związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę), owoc róży oraz owoc kopru włoskiego. Preparat ma formę płynu doustnego, co może zwiększać biodostępność składników aktywnych, choć brak jest specyficznych badań farmakodynamicznych i farmakokinetycznych potwierdzających ten efekt.
badanie farmakodynamiczne, biodostępność substancji czynnej, błona śluzowa, Coriandri fructus, działanie karminatywne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, enzym trawienny, interakcja farmakodynamiczna, linalol, medycyna ziołowa, olejek eteryczny, owoc kolendry, płyn doustny, proces trawienny, przewód pokarmowy, sok żołądkowy, uczucie pełności, wyciąg płynny, związek antranoidowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople żołądkowe Aflofarm –
Krople żołądkowe Aflofarm to preparat złożony z naturalnych ekstraktów roślinnych, nieposiadający kodu ATC, wykazujący wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne. Mechanizm działania opiera się na stymulacji receptorów smakowych przez substancje goryczkowe i olejki eteryczne, co prowadzi do zwiększenia wydzielania śliny, soku żołądkowego (zawierającego enzymy trawienne i kwas solny) oraz śluzu ochronnego w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Preparat wykazuje także łagodne działanie spazmolityczne i karminatywne, głównie dzięki nalewce miętowej zawierającej mentol i monoterpeny, które rozkurczają mięśniówkę gładką przewodu pokarmowego.
dyspepsja, działanie karminatywne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczające, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, dziurawiec, kozłek lekarski, kubek smakowy, mięśniówka gładka, nalewka gorzka, nalewka miętowa, olejek eteryczny, olejek miętowy, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, produkcja śluzu, receptor smakowy, sok żołądkowy, substancja goryczkowa, wydzielanie śliny - Leksykon substancji czynnych
Mięta pieprzowa – Właściwości farmakodynamiczne
Mentha piperita L. wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, szczególnie istotne w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego. Jej główne efekty obejmują rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co jest korzystne w kolkach jelitowych i skurczach, oraz działanie karminatywne ułatwiające eliminację gazów jelitowych. Olejki eteryczne mięty stymulują wydzielanie śliny, soku żołądkowego i żółci, co poprawia trawienie, zwłaszcza tłuszczów. Dodatkowo mięta wykazuje właściwości przeciwzapalne poprzez hamowanie 5-lipoksygenazy, przeciwbakteryjne i przeciwutleniające, co wspiera ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego. W preparatach złożonych, takich jak Iberogast czy Gastrosan fix, mięta działa synergistycznie z innymi składnikami, modulując napięcie mięśniowe oraz zmniejszając wrażliwość jelit na bodźce serotoninowe i rozciąganie.
działanie farmakologiczne, działanie karminatywne, działanie przeciwbakteryjne, działanie żółciopędne, efekt synergistyczny, efekt wiatropędny, enzym 5-lipoksygenaza, kanał wapniowy, kolka jelitowa, komórka okładzinowa, kora kruszyny, korzeń kozłka lekarskiego, leukotrien, liść senesu, mediator stanu zapalnego, melisa lekarska, mentol, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, mucyna, nalewka miętowa, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pochodna antracenowa, prostaglandyna, receptor GABA, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, receptor TRPM8, receptor κ-opioidowy, sok żołądkowy, synteza leukotrienów, właściwość przeciwutleniająca, właściwość przeciwzapalna, wydzielanie śliny, wydzielanie żółci - Leksykon substancji czynnych
Liście mięty pieprzowej – Właściwości farmakodynamiczne
Liście mięty pieprzowej (Menthae piperita L.) w postaci nalewki (Menthae piperitae tinctura) 1:20 w etanolu 90% (V/V), stanowiącej 26,5 ml w 100 ml Kropli żołądkowych Amara, wykazują wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne na układ trawienny. Olejki eteryczne zawarte w nalewce drażnią zakończenia nerwowe kubków smakowych, co inicjuje reakcje neurofizjologiczne prowadzące do stymulacji wydzielania śliny, soku żołądkowego oraz śluzu, wspomagając trawienie i ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego. Ponadto, mięta pieprzowa wywołuje efekt spazmolityczny poprzez rozkurcz mięśniówki gładkiej przewodu pokarmowego, co redukuje dolegliwości spastyczne i skurczowe.
błona śluzowa przewodu pokarmowego, błona śluzowa żołądka, działanie karminatywne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, fermentacja bakteryjna, korzeń goryczki, kubek smakowy, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, mięśniówka gładka, nalewka z kozłka, nalewka z mięty pieprzowej, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka jelit, proces wydzielniczy, sok żołądkowy, substancja goryczowa, układ trawienny, właściwość organoleptyczna, wyciąg z dziurawca, zwieracz odźwiernika - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kłączy imbiru – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z kłączy imbiru (Zingiber officinale Roscoe) stanowi istotny składnik preparatu Melisana Klosterfrau, gdzie kłącze imbiru stanowi 13,96% mieszanki surowców roślinnych, a całkowita zawartość olejków lotnych wynosi 62 mg/100 ml produktu, rozpuszczonych w etanolu o stężeniu 66,8% V/V. Olejek wykazuje działanie karminacyjne, spazmolityczne, przeciwzapalne, rozgrzewające oraz przeciwbólowe, co przekłada się na jego zastosowanie w leczeniu zaburzeń psychosomatycznych, nerwowych dysfunkcji przewodu pokarmowego (wzdęcia, bóle brzucha), a także jako środek wspomagający w infekcjach górnych dróg oddechowych. Miejscowo stosowany przynosi ulgę w nerwobólach o mniejszym nasileniu oraz bólach mięśniowych po wysiłku fizycznym, dzięki efektowi rozgrzewającemu i przeciwbólowemu.
ból mięśniowy powysiłkowy, choroba wątroby, dolegliwość psychosomatyczna, działanie karminacyjne, działanie karminatywne, działanie przeciwbólowe, działanie rozgrzewające, działanie uspokajające, efekt spazmolityczny, infekcja górnych dróg oddechowych, kłącze imbiru, kłącze omanu, korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, liść melisy, nerwoból, olejek eteryczny z imbiru, olejek lotny, owocnia pomarańczy, właściwość przeciwzapalna, właściwość wykrztuśna, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie psychosomatyczne, Zingiber officinale - Leksykon substancji czynnych
Goryczka żółta – Właściwości farmakodynamiczne
Gentiana lutea L. (goryczka żółta) wykazuje udokumentowane działanie farmakodynamiczne, głównie poprzez stymulację wydzielania soku żołądkowego, co poprawia procesy trawienne i zwiększa wykorzystanie składników odżywczych. Mechanizm ten opiera się na działaniu goryczkowym (amarum), gdzie związki goryczowe aktywują receptory smakowe w jamie ustnej, wywołując odruchowe zwiększenie wydzielania soków trawiennych. Dodatkowo, goryczka żółta wykazuje właściwości wiatropędne (karminatywne), redukując gazy jelitowe i łagodząc wzdęcia, a także wzmacnia łaknienie poprzez pobudzenie receptorów goryczowych, co jest istotne w stanach klinicznych z anoreksją.
Citrus aurantium, działanie farmakodynamiczne, działanie karminatywne, działanie synergistyczne, działanie wiatropędne, gazy jelitowe, goryczka żółta, korzeń goryczki, korzeń kozłka, Krople żołądkowe forte, łaknienie, liść bobrka, liść mięty pieprzowej, Menyanthes trifoliata, nalewka gorzka, naowocnia pomarańczy gorzkiej, proces trawienny, receptor smakowy, sok trawienny, sok żołądkowy, stymulacja apetytu, zaburzenia trawienne, ziele dziurawca, związek goryczowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Liść Melisy 2,0 g/saszetkę
Liść melisy (Melissa officinalis L., folium) w formie ziół do zaparzania w saszetkach (2,0 g/saszetkę) jest stosowany w medycynie naturalnej głównie w łagodzeniu objawów stresu psychicznego, takich jak niepokój, napięcie nerwowe oraz łagodne stany lękowe. Preparat wykazuje działanie uspokajające i sedatywne, co sprzyja regulacji rytmu dobowego oraz ułatwia zasypianie bez wywoływania silnych efektów nasennych charakterystycznych dla syntetycznych leków. Melisa jest również wskazana w leczeniu trudności z inicjacją snu, niepokojów nocnych oraz płytkiego snu, przyczyniając się do przywrócenia równowagi psychicznej pacjenta.
bezsenność, dolegliwości układu pokarmowego, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja czynnościowa, działanie karminatywne, działanie sedatywne, flatulencja, gazy jelitowe, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, napięcie nerwowe, niepokój, niestrawność, rytm dobowy, skurcz jelit, stan lękowy, stres psychiczny, właściwości uspokajające, wzdęcia, ziołolecznictwo