Przedawkowanie
Donectil 10 mg

Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku, inhibitora cholinesterazy, prowadzi do przełomu cholinergicznego, zagrażającego życiu stanu klinicznego wymagającego natychmiastowej interwencji. Objawy obejmują silne nudności, wymioty, wzmożone ślinienie, bradykardię, niedociśnienie tętnicze, depresję oddechową, drgawki kloniczne oraz narastające osłabienie mięśni, w tym mięśni oddechowych, co może skutkować niewydolnością oddechową i zgonem. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosi 45 mg/kg u myszy i 32 mg/kg u szczurów, co jest odpowiednio 225- i 160-krotnie wyższą wartością niż maksymalna zalecana dawka dla ludzi (10 mg/dobę). Objawy wynikają z nadmiernej stymulacji receptorów muskarynowych i cholinergicznych w układzie nerwowym, sercowo-naczyniowym, oddechowym oraz mięśniowym.

Pobierz ChPL PDF Donectil – Tabletki powlekane – 10 mg
  1. Przedawkowanie leku Donectil
    1. Dane toksykologiczne
    2. Mechanizm toksyczności
    3. Objawy przedawkowania
    4. Postępowanie w przedawkowaniu
    5. Eliminacja leku
    6. Wnioski kliniczne
    7. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. otępienie w chorobie Alzheimera
Substancja czynna
  1. donepezyl
Kategoria leku
  1. inhibitory acetylocholinoesterazy
  2. leki przeciwotępienne

Przedawkowanie leku Donectil

Przedawkowanie donepezylu chlorowodorku stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Jako inhibitor cholinesterazy, donepezyl w nadmiernych dawkach prowadzi do przełomu cholinergicznego, który manifestuje się szeregiem charakterystycznych objawów układowych i może prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze zgonem pacjenta.1

Dane toksykologiczne

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że szacunkowa mediana dawki śmiertelnej (LD50) chlorowodorku donepezylu po pojedynczym podaniu doustnym wynosi 45 mg/kg masy ciała u myszy oraz 32 mg/kg masy ciała u szczurów. Dawki te są około 225-krotnie (myszy) i 160-krotnie (szczury) wyższe od maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi wynoszącej 10 mg na dobę.2

Mechanizm toksyczności

Przedawkowanie inhibitorów cholinesterazy, w tym donepezylu, prowadzi do nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego, co manifestuje się charakterystycznym zespołem objawów określanym jako przełom cholinergiczny. Jest to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowego rozpoznania i leczenia.3

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania donepezylu mają charakter cholinergiczny i mogą obejmować zarówno układ nerwowy, jak i objawy obwodowe. Szczególnie niebezpieczne jest narastające osłabienie mięśni, które w przypadku zajęcia mięśni oddechowych może doprowadzić do zgonu.4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Mechanizm Uwagi
Objawy żołądkowo-jelitowe Silne nudności, wymioty, wzmożone ślinienie Nadmierna stymulacja receptorów muskarynowych w przewodzie pokarmowym Mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych
Objawy ze strony układu autonomicznego Wzmożona potliwość, zwężenie źrenic, ślinotok Nadmierna stymulacja przywspółczulna Objawy te są charakterystyczne dla przełomu cholinergicznego
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Bradykardia, niedociśnienie tętnicze Stymulacja cholinergiczna serca i naczyń Mogą prowadzić do zapaści sercowo-naczyniowej
Objawy ze strony układu oddechowego Depresja oddechowa Osłabienie mięśni oddechowych i zwiększona sekrecja oskrzelowa Bezpośrednie zagrożenie życia
Objawy neurologiczne Drgawki kloniczne, zmniejszenie ruchów samoistnych, chwiejny chód Nadmierna stymulacja ośrodkowego układu nerwowego Obserwowane w badaniach przedklinicznych
Objawy mięśniowe Pęczkowe drżenie mięśni, narastające osłabienie mięśni Nadmierna stymulacja płytki nerwowo-mięśniowej Może prowadzić do niewydolności oddechowej i zgonu
Inne objawy Przyjmowanie pozycji leżącej na brzuchu, łzawienie, obniżona temperatura powierzchni ciała Złożony mechanizm stymulacji cholinergicznej Obserwowane głównie w badaniach na zwierzętach

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania donepezylu powinno obejmować zarówno postępowanie objawowe, jak i specyficzne przeciwdziałanie skutkom nadmiernej stymulacji cholinergicznej.5

  1. Leczenie podtrzymujące – kluczowe jest zastosowanie ogólnego leczenia objawowego podtrzymującego czynności życiowe, w tym zapewnienie drożności dróg oddechowych, odpowiedniej wentylacji i krążenia.
  2. Antidotum – w przypadku przedawkowania donepezylu jako antidotum stosuje się trzeciorzędowe leki przeciwcholinergiczne, najczęściej atropinę. Zalecany schemat podawania to:
    • Dawka początkowa: 1,0 do 2,0 mg dożylnie siarczanu atropiny
    • Dawki kolejne: dostosowywane w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta

    6

  3. Monitorowanie interakcji – należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych środków cholinomimetycznych z czwartorzędowymi lekami antycholinergicznymi, takimi jak glikopirolan, ponieważ obserwowano atypowe reakcje w postaci zmian ciśnienia krwi i częstości pracy serca.7

Eliminacja leku

Obecnie brak jest jednoznacznych danych dotyczących skuteczności metod pozaustrojowego oczyszczania krwi w przypadku przedawkowania donepezylu. Nie wiadomo, czy możliwe jest usunięcie z organizmu chlorowodorku donepezylu i/lub jego metabolitów poprzez zastosowanie dializy (hemodializy, dializy otrzewnowej lub hemofiltracji).8

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie preparatu Donectil stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoznanie przełomu cholinergicznego i wdrożenie odpowiedniego leczenia, włącznie z podaniem atropiny jako antidotum. Ze względu na ryzyko depresji oddechowej i niewydolności mięśni oddechowych pacjent powinien być monitorowany w warunkach oddziału intensywnej terapii z możliwością wspomagania oddychania.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl