Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Chlorowodorek donepezylu wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów. Istnieje szereg istotnych kwestii, które personel medyczny powinien uwzględnić przed wdrożeniem terapii tym lekiem oraz podczas jej trwania.¹

Ograniczenia stosowania leku

Należy pamiętać, że brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania chlorowodorku donepezylu u pacjentów z ciężką postacią otępienia w chorobie Alzheimera. Podobnie nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania leku u pacjentów z innymi rodzajami otępienia lub innymi rodzajami zaburzeń pamięci związanych np. z procesami starzenia.²

Wpływ na znieczulenie ogólne

Należy zachować ostrożność podczas stosowania znieczulenia ogólnego u pacjentów przyjmujących donepezyl. Jako inhibitor cholinesterazy, chlorowodorek donepezylu może nasilać działanie zwiotczające mięśnie leków pochodnych sukcynylocholiny stosowanych podczas znieczulenia ogólnego.³

Choroby układu krążenia

Działanie farmakologiczne inhibitorów cholinesterazy, do których należy donepezyl, może zwiększać napięcie nerwu błędnego, co może wpływać na częstość akcji serca, prowadząc do bradykardii. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub z zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy lub przedsionkowo-komorowy.⁴

W praktyce klinicznej odnotowano przypadki omdleń oraz napadów drgawek u pacjentów przyjmujących donepezyl. U tych osób należy mieć na uwadze możliwość wystąpienia bloku serca lub długich zahamowań zatokowych.⁵

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia pacjentów:

• ze stwierdzonym wcześniej wydłużeniem odstępu QTc lub z wydłużeniem odstępu QTc w wywiadzie⁶
• leczonych lekami wpływającymi na odstęp QTc⁷
• ze stwierdzoną wcześniej chorobą serca (np. niewyrównaną niewydolnością serca, przebytym niedawno zawałem serca, bradyarytmiami)⁸
• z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemią, hipomagnezemią)⁹

W powyższych przypadkach może być wymagane monitorowanie stanu klinicznego pacjenta przy użyciu EKG.¹⁰

Choroby układu pokarmowego

U pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka występowania owrzodzeń przewodu pokarmowego należy zachować szczególną ostrożność. Dotyczy to osób z chorobą wrzodową w wywiadzie lub przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). W takiej sytuacji konieczne jest zebranie dokładnego wywiadu dotyczącego dolegliwości ze strony układu pokarmowego.¹¹

Warto jednak zauważyć, że w badaniach klinicznych donepezylu nie stwierdzono wzrostu częstości występowania choroby wrzodowej lub krwawienia z przewodu pokarmowego w porównaniu z placebo.¹²

Choroby układu moczowopłciowego

Leki cholinomimetyczne mogą powodować utrudnienie odpływu moczu z pęcherza moczowego. Jednakże w badaniach klinicznych donepezylu nie zaobserwowano takiego działania.¹³

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny jest potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem, które charakteryzuje się:

• hipertermią (wysoką gorączką)¹⁴
• sztywnością mięśni¹⁵
• niestabilnością układu autonomicznego¹⁶
• zmianami stanu świadomości¹⁷
• zwiększeniem stężenia fosfokinazy kreatyniny w osoczu¹⁸

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki ZZN związane ze stosowaniem donepezylu, szczególnie u pacjentów stosujących jednocześnie leki przeciwpsychotyczne. Dodatkowymi objawami mogą być mioglobinuria (rabdomioliza) i ostra niewydolność nerek.¹⁹

W przypadku pojawienia się u pacjenta objawów charakterystycznych dla ZZN lub niewyjaśnionej wysokiej gorączki bez dodatkowych objawów klinicznych ZZN, należy natychmiast przerwać leczenie donepezylem.²⁰

Choroby układu nerwowego

Podczas stosowania donepezylu należy mieć na uwadze ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych. Cholinomimetyki mogą w pewnym stopniu przyczyniać się do uogólnionych napadów drgawkowych, chociaż drgawki mogą być również objawem samej choroby Alzheimera.²¹

Należy również pamiętać, że cholinomimetyki, w tym donepezyl, mogą nasilać lub wywoływać objawy pozapiramidowe.²²

Choroby płuc

Z uwagi na działanie cholinomimetyczne inhibitorów cholinesterazy, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu donepezylu u pacjentów z astmą lub obturacyjną chorobą płuc w wywiadzie.²³

Interakcje z innymi lekami cholinergicznymi

Należy bezwzględnie unikać równoczesnego podawania chlorowodorku donepezylu z:

• innymi inhibitorami acetylocholinesterazy²⁴
• agonistami układu cholinergicznego²⁵
• antagonistami układu cholinergicznego²⁶

Ciężka niewydolność wątroby

Brak jest danych dotyczących stosowania donepezylu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.²⁷

Zawartość laktozy

Produkt leczniczy Donectil zawiera laktozę:

• dawka 5 mg zawiera 79,32 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce²⁸
• dawka 10 mg zawiera 158,64 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce²⁹

W związku z powyższym, produkt leczniczy nie powinien być przyjmowany przez pacjentów cierpiących na rzadkie dziedziczne schorzenia nietolerancji galaktozy, niedobór laktazy typu Lapp lub zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁰