synteza nieprogramowanego DNA

Synteza nieprogramowanego DNA to proces tworzenia fragmentów DNA, które nie powstają na bazie istniejącego matrycowego DNA. Jest to zjawisko występujące w komórkach narażonych na uszkodzenia DNA, gdzie polimerazy o niskiej wierności (TLS – translesion synthesis) mogą prowadzić do syntezy DNA pomimo braku właściwej matrycy.

W kontekście naprawy DNA, synteza nieprogramowanego DNA stanowi mechanizm awaryjny, umożliwiający kontynuację replikacji DNA pomimo obecności uszkodzeń, które blokują normalną replikację. Polimerazy TLS, takie jak polimeazy η, ι, κ i Rev1, są zdolne do omijania uszkodzeń DNA, jednak kosztem zwiększonego ryzyka wprowadzenia mutacji.

Z klinicznego punktu widzenia, zaburzenia syntezy nieprogramowanego DNA mogą prowadzić do niestabilności genomowej i zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów. Przykładem jest zespół skóry pergaminowej (xeroderma pigmentosum), w którym mutacje genów kodujących polimerazy TLS prowadzą do nadwrażliwości na promieniowanie UV i zwiększonego ryzyka nowotworów skóry.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl