antygen jądrowy

Antygen jądrowy to białko znajdujące się w jądrze komórkowym, które może wywoływać odpowiedź immunologiczną organizmu. W diagnostyce medycznej przeciwciała przeciwko antygenom jądrowym (ANA – antinuclear antibodies) są istotnym markerem autoimmunologicznym, wykorzystywanym głównie w diagnostyce chorób tkanki łącznej.

Obecność przeciwciał przeciwko antygenom jądrowym jest charakterystyczna dla wielu chorób autoimmunologicznych, w tym tocznia rumieniowatego układowego (SLE), zespołu Sjögrena, twardziny układowej, zapalenia wielomięśniowego i innych układowych chorób tkanki łącznej. Diagnostyka opiera się na testach immunofluorescencyjnych lub immunoenzymatycznych (ELISA), które pozwalają na wykrycie i określenie miana przeciwciał.

Interpretacja wyników badań w kierunku przeciwciał przeciwjądrowych wymaga uwzględnienia kontekstu klinicznego, gdyż podwyższone miano ANA może występować również u osób zdrowych (zwłaszcza starszych), u pacjentów z infekcjami, nowotworami czy stosujących niektóre leki. Istotne jest również oznaczenie specyficzności przeciwciał (np. przeciw dsDNA, histonom, nukleoproteidom), co zwiększa wartość diagnostyczną badania i pomaga w różnicowaniu poszczególnych jednostek chorobowych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Stwardnienie rozsiane – Epidemiologia

Stwardnienie rozsiane (SM) jest najczęstszą demielinizacyjną chorobą zapalną ośrodkowego układu nerwowego, z globalną chorobowością szacowaną na 35,9 na 100 000 mieszkańców (około 2,8-2,9 mln chorych). Chorobowość wzrosła o około 26% w ciągu ostatnich trzech dekad, szczególnie w krajach wysokorozwiniętych. Najwyższe wskaźniki obserwuje się w Europie i Ameryce Północnej (np. Szwecja 219/100 000, Kanada 182/100 000, USA 126-362/100 000), a najniższe w Azji i Afryce (5-10/100 000). Zapadalność globalna wynosi 2,1-2,5 na 100 000 rocznie, z ponad 62 000 nowych przypadków w 2021 roku. SM dotyka głównie kobiety (stosunek 2:1 do mężczyzn, w USA nawet 3:1), z szczytem zachorowań w wieku 20-30 lat. Czynniki ryzyka obejmują zakażenie EBV, niski poziom witaminy D (25(OH)D), palenie tytoniu oraz otyłość we wczesnym okresie życia. Występuje wyraźny gradient szerokości geograficznej, z wyższą chorobowością w rejonach oddalonych od równika, co wiąże się z ekspozycją na światło UV i genetyką populacji północnoeuropejskiej.
alemtuzumab, antygen jądrowy, choroba demielinizacyjna, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Parkinsona, chorobowość, fingolimod, fumaran dimetylu, interferon beta, leczenie drugiej linii, mononukleoza zakaźna, natalizumab, objawy kliniczne, octan glatirameru, okrelizumab, ośrodkowy układ nerwowy, otyłość, palenie tytoniu, przeciwciało monoklonalne, remisja, rezonans magnetyczny, stwardnienie rozsiane, światło ultrafioletowe, Światowa Organizacja Zdrowia, terapia modyfikująca przebieg choroby, układ immunologiczny, wirus Epsteina-Barr, witamina D, zaburzenia neurologiczne, zapadalność
Leksykon chorób i schorzeń
Mononukleoza zakaźna – Patofizjologia i mechanizm

Mononukleoza zakaźna jest samoograniczającym się zaburzeniem limfoproliferacyjnym wywołanym przez wirusa Epsteina-Barr (EBV), który zakaża ponad 90% populacji i utrzymuje dożywotnią infekcję w limfocytach B pamięci. EBV przenoszony jest głównie przez kontakt z wydzielinami jamy ustnej i gardła, a infekcja rozpoczyna się od zakażenia komórek nabłonkowych, następnie limfocytów B poprzez interakcję glikoprotein gp350 z receptorem CD21 i gp42 z HLA klasy II. Infekcja wywołuje silną odpowiedź immunologiczną, w tym proliferację limfocytów T CD8+ i produkcję przeciwciał heterofilnych, co manifestuje się objawami mononukleozy, takimi jak gorączka, limfocytoza i zapalenie gardła. EBV pozostaje w stanie latentnym w limfocytach B, ekspresjonując ograniczony zestaw genów (EBNA1, LMP1, LMP2, EBERs, miRNA), co umożliwia uniknięcie odpowiedzi immunologicznej i potencjalną reaktywację, szczególnie u osób z immunosupresją.
antygen jądrowy, atypowy limfocyt, białko błonowe, chłoniak Burkitta, chłoniak Hodgkina, choroba limfoproliferacyjna, demielinizacja, episom, glikoproteina gp350, inhibitor topoizomerazy, komórka NK, komórka plazmatyczna, limfocyt B pamięci, limfocyt T CD8, mikroRNA, mimikra molekularna, mononukleoza zakaźna, niekodujące RNA, pęknięcie śledziony, przeciwciało heterofilne, rak nosogardzieli, receptor CD21, reumatoidalne zapalenie stawów, stan latentny, stwardnienie rozsiane, test Monospot, toczeń rumieniowaty układowy, transaminaza wątrobowa, transformacja nowotworowa, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wirus Epsteina-Barr, wirus onkogenny, zaburzenie limfoproliferacyjne

antygen jądrowy

Powiązane wpisy

Stwardnienie rozsiane – Epidemiologia

Mononukleoza zakaźna – Patofizjologia i mechanizm