szlak beztlenowy

Szlak beztlenowy (anaerobowy) to proces metaboliczny, w którym energia jest pozyskiwana bez udziału tlenu. W organizmie człowieka występują dwa główne szlaki beztlenowe: glikoliza beztlenowa (prowadząca do produkcji kwasu mlekowego) oraz system fosfokreatynowy (ATP-PCr).

Glikoliza beztlenowa polega na przekształceniu glukozy do pirogronianu, który w warunkach niedoboru tlenu zostaje zredukowany do kwasu mlekowego. Proces ten zachodzi głównie w komórkach mięśniowych podczas intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy zapotrzebowanie na energię przekracza możliwości tlenowego pozyskiwania ATP. Szlak ten dostarcza energii szybko, ale jest mało wydajny – z jednej cząsteczki glukozy powstają tylko 2 cząsteczki ATP.

System fosfokreatynowy wykorzystuje fosfokreatynę jako natychmiastowe źródło energii do resyntezy ATP. Jest to najszybszy mechanizm odnawiania ATP, aktywny podczas bardzo intensywnych, krótkotrwałych wysiłków (np. sprint, podnoszenie ciężarów). Rezerwy fosfokreatyny wystarczają zwykle na 8-10 sekund maksymalnego wysiłku.

Klinicznie szlak beztlenowy ma znaczenie w diagnostyce kwasicy mleczanowej, ocenie wydolności fizycznej, a także w patofizjologii niedotlenienia tkanek. Podwyższone stężenie mleczanów we krwi może wskazywać na niedostateczne utlenowanie tkanek lub zaburzenia metaboliczne. W praktyce sportowej znajomość mechanizmów beztlenowego pozyskiwania energii pozwala na optymalizację treningu dla różnych dyscyplin sportowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Avamina SR 1000 mg

Chlorowodorek metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Avamina SR) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metforminę lub substancje pomocnicze, a także u osób z ostrą kwasicą metaboliczną, w tym kwasicą mleczanową i cukrzycową kwasicą ketonową. Leku nie należy stosować u pacjentów w stanie przedśpiączkowym, z ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min), niewyrównaną niewydolnością serca, niewydolnością oddechową, niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego, wstrząsem, niewydolnością wątroby oraz u osób z ostrym zatruciem alkoholem lub przewlekłym alkoholizmem. Wymienione stany zwiększają ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, co stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta. Przed planowanymi procedurami diagnostycznymi z użyciem środków kontrastowych zawierających jod lub operacjami wymagającymi głodzenia, zaleca się czasowe odstawienie metforminy, z wznowieniem terapii po co najmniej 48 godzinach i potwierdzeniu prawidłowej funkcji nerek.
antagonista receptora angiotensyny, chlorowodorek metforminy, ciało ketonowe, ciężka niewydolność nerek, cukrzyca ciążowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, farmakoterapia cukrzycy, hipoperfuzja nerek, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulinoterapia dożylna, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, lek nefrotoksyczny, lek przeciwcukrzycowy, metabolizm komórkowy, metabolizm kwasu mlekowego, nadwrażliwość na substancję czynną, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, niewyrównana niewydolność serca, ostra kwasica metaboliczna, reakcja nadwrażliwości, rzut serca, saturacja tlenem, środek kontrastowy, stan przedśpiączkowy, szlak beztlenowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs septyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Injectio Glucosi 10% Baxter 100 mg/ml

Injectio Glucosi 10% Baxter to roztwór glukozy jednowodnej o stężeniu 100 g/l (100 mg/ml), dostarczający około 1680 kJ/l (400 kcal/l) energii. Glukoza podlega dwóm głównym szlakom metabolicznym: tlenowemu, prowadzącemu do całkowitego utlenienia w cyklu Krebsa, oraz beztlenowemu, skutkującemu powstaniem kwasu mlekowego. Parametry fizykochemiczne roztworu, takie jak osmolarność około 555 mOsm/l oraz pH w zakresie 3,5–6,5, wpływają na farmakokinetykę glukozy, determinując jej dystrybucję i dostępność komórkową. Roztwór jest klarowny i pozbawiony cząstek, co zapewnia bezpieczeństwo podania dożylnego.
cykl Krebsa, glukoza, glukoza jednowodna, Injectio Glucosi, interakcja farmakokinetyczna, kwas mlekowy, kwas pirogronowy, metabolizm glukozy, osmolarność, parametry fizykochemiczne, proces metabolizmu, szlak beztlenowy, szlak metaboliczny, szlak tlenowy, właściwość farmakokinetyczna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metformin Medreg 1000 mg

Chlorowodorek metforminy, dostępny w preparacie Metformin Medreg w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg (odpowiednio 390 mg, 662,9 mg oraz 780 mg metforminy), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także w ostrych kwasicach metabolicznych, takich jak kwasica mleczanowa i cukrzycowa kwasica ketonowa. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stan przedśpiączkowy cukrzycowy wymagający insulinoterapii. Ponadto, metformina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min) ze względu na ryzyko kumulacji leku i rozwoju kwasicy mleczanowej. Przeciwwskazania obejmują także stany prowadzące do ostrego uszkodzenia nerek, takie jak odwodnienie, ciężkie zakażenia i wstrząs, które mogą pogorszyć eliminację metforminy i zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.
alkoholizm, chlorowodorek metforminy, ciała ketonowe, ciężkie zakażenie, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfunkcja wątroby, działanie niepożądane, filtracja kłębuszkowa, hipoglikemia, hipoksemia, hipoksja tkankowa, hipoperfuzja nerkowa, insulinoterapia, kumulacja leku, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm glukozy, nadwrażliwość na lek, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oksygenacja tkanek, ostre uszkodzenie nerek, perfuzja nerkowa, produkcja mleczanów, reakcja anafilaktyczna, sepsa, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, szlak beztlenowy, tabletka powlekana, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego

szlak beztlenowy

Powiązane wpisy

Przeciwwskazania – Avamina SR 1000 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Injectio Glucosi 10% Baxter 100 mg/ml

Przeciwwskazania – Metformin Medreg 1000 mg