bezradność

Bezradność jest stanem psychologicznym, w którym osoba doświadcza poczucia braku kontroli nad sytuacją, niemożności wpływania na bieg wydarzeń oraz niezdolności do podejmowania skutecznych działań. W kontekście medycznym bezradność może być zarówno objawem, jak i czynnikiem ryzyka wielu zaburzeń psychicznych.

Zjawisko to często towarzyszy depresji, zaburzeniom lękowym oraz zespołowi stresu pourazowego (PTSD). Długotrwałe doświadczanie bezradności może prowadzić do wyuczonej bezradności – stanu, w którym pacjent, mimo obiektywnych możliwości działania, nie podejmuje prób zmiany swojej sytuacji, ponieważ wcześniejsze doświadczenia przekonały go o ich nieskuteczności.

W praktyce klinicznej istotne jest rozpoznawanie bezradności jako czynnika wpływającego na proces terapeutyczny i adherencję do leczenia. Skuteczne interwencje terapeutyczne często koncentrują się na odbudowaniu poczucia sprawczości pacjenta, wzmacnianiu jego zasobów i stopniowym przywracaniu kontroli nad własnym życiem poprzez techniki poznawczo-behawioralne.

Bezradność może także występować jako objaw somatyczny w stanach neurologicznych, takich jak porażenia, utraty funkcji motorycznych czy postępujących chorobach neurodegeneracyjnych, gdzie pacjent doświadcza rzeczywistych ograniczeń fizycznych prowadzących do poczucia utraty kontroli nad własnym ciałem.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl