funkcjonalna dyspepsja
Funkcjonalna dyspepsja to przewlekłe zaburzenie czynnościowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, charakteryzujące się występowaniem dolegliwości w nadbrzuszu przy braku organicznych, metabolicznych lub układowych przyczyn, które mogłyby wyjaśniać te objawy. Zgodnie z kryteriami Rzymskimi IV, rozpoznanie wymaga obecności jednego lub więcej objawów: uczucie pełności poposiłkowej, wczesne nasycenie, ból w nadbrzuszu lub pieczenie w nadbrzuszu, które utrzymują się od co najmniej 3 miesięcy z początkiem objawów przynajmniej 6 miesięcy przed rozpoznaniem.
Wyróżnia się dwa główne podtypy funkcjonalnej dyspepsji: zespół dolegliwości poposiłkowych (PDS) oraz zespół bólu w nadbrzuszu (EPS). PDS charakteryzuje się uczuciem pełności poposiłkowej i wczesnym nasyceniem, natomiast EPS cechuje się bólem lub pieczeniem w nadbrzuszu niezwiązanym z defekacją. U wielu pacjentów objawy obu podtypów mogą się nakładać.
Patofizjologia funkcjonalnej dyspepsji jest złożona i obejmuje zaburzenia motoryki żołądka, nadwrażliwość trzewną, przewlekły stan zapalny o niskim nasileniu, dysregulację osi mózgowo-jelitowej oraz czynniki psychospołeczne. Diagnostyka wymaga wykluczenia organicznych przyczyn dolegliwości, takich jak choroba wrzodowa, nowotwory czy przewlekłe zapalenie trzustki. Leczenie obejmuje modyfikację stylu życia, leki prokinetyczne, inhibitory pompy protonowej, leki przeciwdepresyjne oraz terapię psychologiczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nieżyt żołądka – Epidemiologia
Funkcjonalna dyspepsja (FD) jest najczęstszą postacią niestrawności, diagnozowaną po wykluczeniu przyczyn organicznych, z globalnym rozpowszechnieniem szacowanym na 8,4% (95% CI 7,4-9,5%). Częstość występowania niebadanej dyspepsji (UD) wynosi średnio 21% (95% CI 18-24%), z wyraźnymi różnicami geograficznymi: w krajach zachodnich FD występuje u 10-40% populacji, w Azji 8-23%, a w krajach o niskim i średnim dochodzie nawet do 37,9% (6,2-44,2%). Kryteria diagnostyczne wpływają na szacunki częstości – najniższe wartości uzyskuje się przy zastosowaniu Rzymskich Kryteriów IV (6,8%; 95% CI 5,8-7,9%). Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek powyżej 60 lat, niższy poziom wykształcenia, infekcję Helicobacter pylori, przebyte infekcje żołądkowo-jelitowe, a także czynniki modyfikowalne takie jak stres, palenie tytoniu, spożycie kofeiny i stosowanie NLPZ. FD często współistnieje z innymi zaburzeniami funkcjonalnymi przewodu pokarmowego, w tym GERD (zwłaszcza NERD) i zespołem jelita drażliwego (IBS).
choroba refluksowa przełyku, choroby atopowe, choroby autoimmunologiczne, COVID-19, dyspepsja, eradykacja Helicobacter pylori, funkcjonalna dyspepsja, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, infekcja żołądkowo-jelitowa, kryteria rzymskie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, objawy dyspeptyczne, przewlekłe zmęczenie, refluksowe zapalenie przełyku, wskaźnik masy ciała, wskaźnik przeżycia, zespół bólu nadbrzusza, zespół dolegliwości poposiłkowych, zespół jelita drażliwego, zgaga