test aberracji chromosomowej

Test aberracji chromosomowej to badanie cytogenetyczne umożliwiające wykrycie nieprawidłowości w strukturze i liczbie chromosomów. Aberracje chromosomowe obejmują delecje, duplikacje, translokacje, inwersje oraz zmiany ilościowe (aneuploidie) i mogą być przyczyną wielu chorób genetycznych oraz niektórych nowotworów.

Badanie przeprowadza się najczęściej na hodowli limfocytów krwi obwodowej, komórkach szpiku kostnego, fibroblastach skóry lub komórkach płynu owodniowego. Materiał poddaje się hodowli, zatrzymuje podział komórek w metafazie, a następnie barwi przy użyciu technik prążkowych (najczęściej GTG) lub metod molekularnych (FISH, CGH).

Testy aberracji chromosomowych znajdują zastosowanie w diagnostyce prenatalnej (wykrywanie zespołów genetycznych u płodu), diagnostyce nowotworów (identyfikacja specyficznych aberracji związanych z konkretnymi typami nowotworów), a także w badaniach toksykologicznych do oceny potencjału genotoksycznego substancji chemicznych.

Interpretacja wyników testów aberracji chromosomowych wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu cytogenetyki i genetyki klinicznej. Wynik badania przedstawiany jest w postaci kariotypu z opisem wykrytych nieprawidłowości według międzynarodowej nomenklatury ISCN (International System for Human Cytogenomic Nomenclature).

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Streptococcus pneumoniae – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa Streptococcus pneumoniae, składnika liofilizatu OM-85 (Broncho-Vaxom dla dzieci), wykazały brak istotnych niekorzystnych efektów na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, centralny układ nerwowy oraz inne kluczowe systemy fizjologiczne, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych w narządach wewnętrznych. Ponadto, badania genotoksyczności (testy mutacji genowych, aberracji chromosomowych, mikrojądrowy) oraz długoterminowe analizy rakotwórczości w modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego tej substancji.
aktywność lokomotoryczna, Broncho-Vaxom, centralny układ nerwowy, Diplococcus pneumoniae, działanie rakotwórcze, liofilizat OM-85, lizat bakteryjny, parametr biochemiczny, parametry życiowe, potencjał genotoksyczny, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, Streptococcus pneumoniae, test aberracji chromosomowej, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, test mutacji genowej, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna, zmiana nowotworowa
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glycophos 216 mg/ml

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa preparatu Glycophos, zawierającego 216 mg/ml sodu glicerofosforanu, obejmowała standardowe badania farmakologiczne i toksykologiczne. Nie wykazano istotnych efektów farmakodynamicznych ani toksycznych zmian w układzie sercowo-naczyniowym, oddechowym i ośrodkowym układzie nerwowym. Wielokrotne podawanie substancji w dawkach przekraczających terapeutyczne nie powodowało kumulacji toksycznych metabolitów ani uszkodzeń narządowych. Testy genotoksyczności (in vitro i in vivo) oraz badania karcynogenności nie wykazały ryzyka mutagennego ani promowania nowotworów.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, efekt farmakodynamiczny, koncentrat do roztworu do infuzji, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, produkt leczniczy, sód glicerofosforan, test aberracji chromosomowej, test mutacji genowej, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny metabolit, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie genetyczne
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Binatta 150 mg

Dane przedkliniczne dotyczące tapentadolu (substancji czynnej produktu leczniczego BINATTA) wskazują na brak działania genotoksycznego zarówno in vitro (test Amesa, test aberracji chromosomowych), jak i in vivo (test aberracji chromosomowej oraz test nieplanowanej syntezy DNA) nawet przy maksymalnych tolerowanych dawkach. Długoterminowe badania na modelach zwierzęcych nie wykazały potencjału rakotwórczego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania leku. W zakresie wpływu na rozród, tapentadol nie obniżał płodności szczurów, jednak przy wysokich dawkach zaobserwowano zmniejszenie przeżywalności zarodków oraz opóźnienie rozwoju i działanie embriotoksyczne, związane z aktywacją receptorów opioidowych μ. Nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików po podaniu dożylnym i podskórnym.
aberracja chromosomowa in vitro, działanie embriotoksyczne, działanie farmakodynamiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na tapentadol, genotoksyczność in vivo, nieplanowana synteza DNA, O-glukuronid tapentadolu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry neurobehawioralne, potencjał teratogenny, receptor opioidowy μ, tapentadol, test aberracji chromosomowej, test Amesa, wpływ na rozród
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amoxicillin Aurovitas 1000 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amoksycyliny, stosowanej w leku Amoxicillin Aurovitas, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz reprodukcyjnych. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, nerwowy i oddechowy, ani toksycznych efektów po podaniu wielokrotnym, potwierdzając brak zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i testy mikrojądrowe in vivo, nie wskazały na potencjał mutagenny amoksycyliny. Ponadto, badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny, okołoporodowy ani poporodowy, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym oraz kobiet w ciąży, zgodnie z zaleceniami klinicznymi.
amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, kobieta w ciąży, materiał genetyczny, mechanizm działania, niepożądany efekt farmakologiczny, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, rozwój embrionalny, rozwój okołoporodowy, ryzyko kancerogenne, substancja czynna, test aberracji chromosomowej, test mikrojądrowy in vivo, test mutacji genowej, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podania wielokrotnego, toksyczny wpływ na rozród, układ organizmu, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie genetyczne, wpływ mutagenny
Leksykon substancji czynnych
Kwas alendronowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dotyczące kwasu alendronowego wskazują, że głównymi narządami docelowymi toksyczności są nerki oraz przewód pokarmowy, przy dawkach doustnych od 2 mg/kg mc./dobę (10-krotność dawki terapeutycznej) obserwowano ogniska zapalne w nerkach bez zaburzeń czynnościowych. Toksyczność przewodu pokarmowego ujawniała się przy dawkach >2,5 mg/kg mc./dobę, związana z bezpośrednim uszkodzeniem błony śluzowej. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały jednoznacznego działania mutagennego, choć test aberracji chromosomowej na komórkach jajników chomików chińskich dał niejednoznaczne wyniki. W badaniach kancerogenności u myszy i szczurów podawano dawki od 1 do 10 mg/kg mc./dobę (od 0,12 do 1,2-krotności maksymalnej dawki ludzkiej 40 mg w przeliczeniu na mg/m²), co wiązało się ze wzrostem częstości gruczolaków gruczołu Harderiana oraz komórek okołopęcherzykowych tarczycy. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (1,3-krotność dawki ludzkiej).
Podawanie kwasu alendronowego ciężarnym samicom szczurów wiązało się z hipokalcemią i powikłaniami porodowymi już przy dawkach 0,5 mg/kg mc./dobę, a dawki 15 mg/kg mc./dobę powodowały późną śmiertelność ciążową. Suplementacja wapnia dożylna zapobiegała śmierci samic, ale nie płodów. Duże dawki (>10 mg/kg mc./dobę) zwiększały częstość niepełnego kostnienia u płodów szczurów, zwłaszcza w odcinkach kręgosłupa, czaszce i mostku, efekt ten nie był obserwowany u królików. Pomimo wykazania efektów toksycznych w badaniach przedklinicznych, konwencjonalne testy farmakologiczne nie wskazują na istotne zagrożenie dla ludzi, jednak należy uwzględnić ograniczenia wynikające z różnic międzygatunkowych w interpretacji danych.
aktywacja metaboliczna, badanie toksykologiczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba Pageta, czynność nerki, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gruczolak gruczołu Harderiana, gruczolak komórek okołopęcherzykowych tarczycy, hipokalcemia, kwas alendronowy, niepełne kostnienie, przewód pokarmowy, suplementacja wapnia, test aberracji chromosomowej, test mikrobiologiczny, toksyczność ostra, uszkodzenie nerki
Leksykon substancji czynnych
Sód glicerofosforan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sodu glicerofosforanu, substancji czynnej produktu Glycophos (216 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazały brak istotnych działań niepożądanych na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym, przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt, nie stwierdzono kumulacji substancji ani toksyczności narządowej przy dawkach odpowiadających dawkom terapeutycznym u ludzi. Profil farmakologiczny sodu glicerofosforanu charakteryzuje się dobrą tolerancją i brakiem zaburzeń elektrofizjologicznych oraz hemodynamicznych.
działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, Glycophos, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, ocena toksykologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, potencjał kancerogenny, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, sód glicerofosforan, teratogenność, test aberracji chromosomowej, test in vitro, test in vivo, test mikrojądrowy, test mutacji genowej, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ fizjologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, zaburzenie elektrofizjologiczne
Leksykon substancji czynnych
Piwmecylina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa chlorowodorku piwmecylinamu, substancji czynnej produktu leczniczego X-Systo, wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych klinicznie działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały specyficznych zagrożeń, potwierdzając brak istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych oraz histopatologicznych u zwierząt laboratoryjnych. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa, testy aberracji chromosomowych in vitro oraz testy mikrojądrowe in vivo, nie wskazały na mutagenne właściwości piwmecyliny. Ponadto, ocena wpływu na rozród nie wykazała toksycznego działania na płodność, rozwój zarodka, płodu oraz rozwój okołoporodowy, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, chlorowodorek piwmecylinamu, działanie mutagenne, mecylinam, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, piwmecylina, piwmecylinam, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodkowo-płodowy, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutacji powrotnych, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, zmiana histopatologiczna
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Novistig (0,5 mg + 2,5 mg)/ml

Dane przedkliniczne dotyczące glikopironiowego bromku i neostygminy metylosiarczanu, składników leku Novistig, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu terapeutycznym. Glikopironiowy bromek wykazywał antagonistyczne działanie na receptory muskarynowe, objawiające się m.in. łagodnym do umiarkowanego wzrostem częstości rytmu serca u psów, zmętnieniem soczewki u szczurów oraz odwracalnymi zmianami w wydzielaniu gruczołów. Zmiany te pojawiały się przy ekspozycji znacznie przekraczającej przewidywane u ludzi dawki terapeutyczne. Substancja nie wykazała działania teratogennego u szczurów i królików, a jej metabolity nie przenikały istotnie przez barierę łożyska, choć stwierdzono 10-krotnie wyższe stężenie w mleku szczurów niż we krwi. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie potwierdziły mutagenności ani kancerogenności, przy ekspozycji wielokrotnie wyższej niż u ludzi (AUC 53- i 75-krotnie wyższe u myszy i szczurów odpowiednio, względem dawki 44 μg/dobę).
Neostygmina metylosiarczan, podawana w dawkach odpowiadających HED do 8,1 μg/kg mc./dobę u szczurów i 13 μg/kg mc./dobę u królików, nie wykazała działania teratogennego ani negatywnego wpływu na rozwój przed- i pourodzeniowy potomstwa. Minimalna toksyczność matczyna objawiała się drżeniem, ataksją i zapaścią. W badaniach płodności i wczesnego rozwoju zarodka u szczurów nie zaobserwowano działań niepożądanych przy dawkach do 8,1 μg/kg mc./dobę. Neostygmina nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, jednak brak jest danych dotyczących jej potencjalnego działania rakotwórczego w badaniach długoterminowych na zwierzętach. Ekspozycja zwierząt w badaniach była niższa niż przewidywana u ludzi podczas terapii.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, bariera łożyskowa, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, glikopironiowy bromek, neostygminy metylosiarczan, organogeneza, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, receptor muskarynowy, rozwój przed-pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test aberracji chromosomowej, test mikrojądrowy, test mutacji odwrotnej, toksyczność matczyna
Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulfasalazyny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 po podaniu doustnym u szczurów wynoszącą 12500 mg/kg masy ciała. Dwuletnie badania kancerogenności na szczurach F344/N i myszach B6C3F1 ujawniły istotne zwiększenie częstości brodawczaków nabłonka przejściowego pęcherza moczowego u samców szczurów oraz brodawczaków nerki u samic przy dawce 337,5 mg/kg/dzień (1991 mg/m²). U myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka wątrobowokomórkowego przy dawkach 675-2700 mg/kg/dzień (2025-8100 mg/m²). Zmiany nowotworowe wiązały się z tworzeniem kamieni nerkowych i rozrostem nabłonka przejściowego. Długotrwałe podawanie sulfonamidów, w tym sulfasalazyny, indukowało również zmiany złośliwe tarczycy u szczurów i myszy, potwierdzając potencjał rakotwórczy tej grupy leków.
gruczolak wątrobowokomórkowy, kamienie nerkowe, LD50, medialna dawka śmiertelna, niepłodność, oligospermia, rozrost nabłonka przejściowego, sulfasalazyna, sulfonamid, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test mikrojądrowy, test wymiany chromatyd siostrzanych, uszkodzenie chromosomów, zaburzenia płodności
Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania preparatu Alax, zawierającego sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg z kory kruszyny, opierają się głównie na toksykologii poszczególnych składników, gdyż sam produkt nie był poddany odrębnym badaniom toksykologicznym. W badaniach na myszach nie wykazano toksyczności przy doustnym podawaniu wyciągu z aloesu w dawce do 50 mg/kg/dobę przez 12 tygodni oraz aloiny do 60 mg/kg/dobę przez 20 tygodni. Dane dotyczące toksyczności kory kruszyny są niewystarczające. Badania in vitro wykazały potencjalne działanie genotoksyczne związków antranoidowych (emodyna, chryzofanol, fiscjon) obecnych w korze kruszyny, z emodyną wykazującą wysoką aktywność mutagenną w testach V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Aloe-emodyna wykazała mutagenność w teście Amesa (szczepy Salmonella typhimurium TA1537, TA1538, TA98, TA1978) oraz indukcję transformacji komórkowej, choć test HPRT nie potwierdził powtarzalnej mutagenności. Badania in vivo nie potwierdziły mutagenności aloe-emodyny w testach mikrojąderek, aberracji chromosomowej i mouse-spot.
aloe-emodyna, alona przylądkowa, antrazwiązki, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, frangulina, kora kruszyny, nieplanowa synteza DNA, pierwotne hepatocyty, rak okrężnicy, Rhamnus frangula, Salmonella typhimurium, szpik kostny, test aberracji chromosomowej, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność płodowa, transformacja komórkowa, wyciąg z aloesu, zaparcia, związki antrachinowe